Cops in cyberspace

#sterf – wie zijn die dreigtwitteraars 22 mei 2013

De Volkskrant (abo vereist) deed een poging tot analyseren van de doodsbedreigingen op twitter – elke dag vele duizenden – en sprak met enkele twitteraars die deze doodsverwensingen verstuurden. Centraal stond de vraag of het in dat soort gevallen om bedreiging, belediging of om een misplaatste grap gaat. Vaak is het dat laatste – op twitter heerst nu eenmaal de stijl van het schoolplein of de kroeg. Ironie, sarcasme en overstatement voeren de boventoon, de verbale uithalen zijn vilein of bot – ‘als een bierdrinkend voetbalteam’. Een van de dreigtwitteraars is kapper Bas de Munck; slechts 58 volgers maar ‘geef me drie wijntjes en ik ga los’. Met onder meer een dreigtweet aan columniste Sylvia Witteman: ‘door d’r knieschijven schieten en loslaten in een bos vol beren’. De Munck vindt het ‘gewoon lekker om op BN’ers te zeiken’. En wie al zijn tweets leest, ziet toch meteen dat hij niks kwaads bedoelt? ‘Er zijn geen eens beren in Nederland’. Tja.
De krant sprak ook met de makers van Doodsbedreiging.nl, Sietse van der Meer en Pim Graus. Zij verzamelen al sinds 2010 tweets met bepaalde steekwoorden, ‘om te laten zien dat het structureel misgaat’ en het niet om incidenten gaat. En structureel is het: het Osint-team van de Nationale Recherche vindt elke dag 35 duizend bedreigingen uit openbare bronnen; het overgrote deel gelukkig onschuldig. Van der Meer en Graus willen met hun site vooral de publieke discussie op gang brengen, zeker nu veel kinderen een smartphone hebben. ‘Het is niet zomaar te controleren’. Ouders, schoolhoofden, justitie, politie – er bestaat nog steeds een digitale kloof tussen de honderdduizenden twitteraars en de mensen die ze controleren, opvoeden, aanpakken. Op de site verschijnen elke dag een stuk of tien dreigtweets. Alleen de serieuze: ‘Wij voelen inmiddels goed aan wanneer iemand serieus is of een grap maakt.’ Een trend is dat dreigers via wegwerpdreigaccounts werken, vaak aangemaakt op een openbare computer in bibliotheek of internetcafé. De account heeft slechts één doel: een persoon of locatie bedreigen. Een andere trend is dat jongeren onderling aan het dreigen gaan. Als bedreiger en bedreigde elkaar kennen, gaan ze sneller tot actie over: tijd en plek om het uit te vechten worden in tweets aangegeven. Volgens Van der Meer doet de politie daar ‘het minst mee’. Logisch, zoveel arrestatieteams zijn er immers niet. Dus bleef ook de tweet van @iGetHighAsFuck (18, caissier, Rotterdam) onbeantwoord. Hij twitterde ‘elk hoofdkantoor’ te zullen opblazen met C4. ‘Waar blijft die arrestatie team godverdomme’. Maar dat kwam niet, mede omdat hij de tweet zelf verwijderde na kritiek van volgers en andere twitteraars. Ook deze tweet was volgens de afzender bedoeld als een lolletje. ‘Ik heb slechte ervaringen gehad met de politie, daarom vond ik het op dat moment vooral grappig om dat te twitteren’. Ook @Spacecabbie (31, ict’er) kreeg geen politie aan de deur toen hij via twitter zijn frustraties uitte over het koningslied en iedereen die er aan meeschreef een snelle dood wenste. ‘Maar weet je hoe veel mensen er aan dat lied hebben meegewerkt? Meer dan dertig. Hoe ga je die allemaal vermoorden in een weekend?’ Ook (poging tot) humor dus, kennelijk.