Politie verbaasd over omstanders: “Filmen en niet bellen”

De politie Amsterdam uit op facebook haar ongeloof over het gedrag van omstanders bij een incident op de Groenburgwal. Daar zat een verward meisje, rillend van de kou, op de grond. Niemand hielp het meisje, ze waren allemaal te druk met filmen. ‘Omstanders vonden dit wel grappig om op youtube te plaatsen. Toch was er gelukkig een omstander die dit niet normaal vond en hier wél een melding van heeft gemaakt’. Het meisje bleek te zijn weggelopen uit een psychiatrische instelling en zou zeker een uur langs de gracht hebben gelegen. Ze is overgedragen aan de crisisdienst.
De reacties op het facebookbericht van de politie laten zich raden. Waar de een ‘schande’ roept, zich afvraagt hoe de wereld zo lomp, onpersoonlijk en a-sociaal geworden is en dat de filmers allemaal ‘lafbekken’ zijn, zegt de ander nuchter ‘welkom in 2016’. Tja. Filmen is gewoon de tijdgeest, zegt Jan van Dijk, hoogleraar nieuwe media in Twente, in Het Parool. ‘We zijn steeds meer toeschouwer in plaats van onderdeel van een gebeurtenis. Het beeld is soms belangrijker dan de werkelijkheid die wordt gefilmd’. Neurowetenschapper Ruud Hortensius wijst op het omstandereffect, waarbij de kans op ingrijpen of helpen kleiner wordt naarmate de groep groter is. Mensen maken volgens hem op zulke momenten geen bewuste keuze. Filmen zou wel eens een automatisme kunnen zijn, ‘zoals je je telefoon pakt tijdens een verjaardag’. Van Dijk denkt dat filmen ook gebeurt om later te kunnen zeggen dat je er als eerste bij was. De experts wijzen ook op de kánsen die filmers bieden: het beeld kan als bewijs dienen, tijdens een misdrijf zelfs afschrikkend werken, en ook voor brandweer en ambu-zorg een heel goed hulpmiddel zijn.

Advertenties