“Jongeren herkennen geen nepnieuws en dat is gevaarlijk”

Ja maar, het stond toch op facebook? Het massaal delen en verspreiden van nieuws en nepnieuws op sociale media als facebook heeft er voor gezorgd dat veel jongeren het verschil tussen zin en onzin niet meer kunnen herkennen. Onderzoek onder Amerikaanse scholieren, uitgevoerd door de Stanford University, leert dat 82% van de ondervraagden het verschil niet (meer) ziet tussen een nieuwsbericht en een advertorial. Driekwart kon een tweet van tv-zender Fox niet onderscheiden van een tweet van een nepsite. Volgens experts heeft dat te maken met een nog onderontwikkelde prefrontale cortex – het deel van de hersenen dat reflecteert op het waarheidsgehalte. Ook in Nederland laat onderzoek zien dat jongeren gevoelig zijn voor nepnieuws. ‘Zelfs als jongeren weten dat iets nep is, kunnen ze het als echt ervaren’. Dat soort ervaringen laat, als ze eenmaal volwassen zijn, hun sporen na, zegt VU-hoogleraar mediagebruik Elly Konijn. ‘Als je tussen je 12e en 18e veel nepnieuws hebt gelezen en voor waar hebt aangenomen, geloof je dat op je 30ste waarschijnlijk nog’. HVA-lector nieuwe media Geert Lovink betwijfelt dat. Hij spreekt van een maatschappelijk probleem: ‘grenzen tussen nieuws, nepnieuws en advertenties lijken steeds meer te vervagen’. Zoekmachines spelen daarbij een belangrijke rol: welke van die duizenden hits verwijst naar écht nieuws en welke naar een nepsite? Onderwijs moet hier een oplossing bieden, vindt zowel Konijn als Lovink. ‘Het is heel belangrijk om kinderen en jongeren voortijdig vaardigheden aan te leren om met media om te gaan en te beoordelen wat wel en niet klopt’. En dat moet beginnen op de basisschool – mediawijsheid als verplicht vak.

Advertenties

Pakketfraudeurs zorgen voor veel overlast

In de regio Twente zijn sinds kort internetfraudeurs actief, schrijft Tubantia, die producten bestellen op eigen naam, maar de factuur laten bezorgen bij argeloze slachtoffers. De pakketjes worden vervolgens bij afleverpunten opgehaald; het adres van de koper blijft zo onbekend. Een vrouw uit Enschede kreeg zo al vier facturen, voor juwelen, kleding en hondenvoer (?!). De vrouw deed aangifte. Politiewoordvoerder Frank Brouwer spreekt van een bekend probleem. Ook webshops en afleverpunten zien het probleem. Woordvoerder Simone de Wit van Plein.nl zegt dat ‘deze meneer of mevrouw al sinds oktober flink bezig is’. Een aantal pakketten is onderschept en bij afleverpunten is de naam van de fraudeur inmiddels ook bekend. Opvallend is dat de bestellingen op één dag zijn gedaan – de eerste dag dat het huis van de vrouw op Funda stond. De politie wil dat andere slachtoffers ook aangifte komen doen. ‘Dan weten we waar de pakketten zijn afgehaald, zodat we daar camerabeelden kunnen opvragen’.

Belgie: Hacker maakt vrouw via Facebook 700 euro afhandig

Omdat ze haar facebookprofiel aan haar PayPal-account had gekoppeld, kon een onbekende man een vrouw geld afhandig maken. De vrouw (56, uit Herenthout) gebruikte PayPal voor onder meer Candy Crush. Op een dag was ze ‘plots’ bevriend met een onbekende die aankopen deed én betaalde via haar facebookprofiel. Het ging om 800 dollar, zo’n 700 euro. De account bij PayPal is inmiddels geblokkeerd, de vrouw deed aangifte en heeft beloofd haar betaalgegevens nooit meer aan facebook te koppelen.

Inbreker meldt zich bij politie na foto’s op Facebook

Een jonge inbreker (17, uit Tilburg) van wie foto’s op facebook waren gezet door de bewoonster van het huis waar de jongen inbrak, heeft zich een paar dagen na dat bericht op het politiebureau gemeld. De vrouw merkte bij thuiskomst dat er was ingebroken, ze was onder meer een telefoon en een tablet kwijt. De inbreker was goed te zien op beelden van camera’s in haar huis. De vrouw zette foto’s van de inbreker op facebook en gaf het hele filmpje aan de politie. De inbreker meldde zich drie dagen na de inbraak bij de politie. Zijn ouders hadden de foto’s gezien.

VS: Politie pakt boeven door mannequin challenge

De politie in Huntsville, Alabama, heeft twee mannen aangehouden die de mannequin challenge deden. In de challenge – zo lang mogelijk stil staan terwijl je gefilmd wordt – deden twintig mannen alsof ze in een vuurgevecht verwikkeld waren. Rechercheurs van het korps zagen het filmpje en startten een onderzoek. Bij zoekingen werden onder meer wapens, munitie, kogelvrije vesten en drugs gevonden. Twee mannen zijn alvast gearresteerd, mogelijk volgen nog meer arrestaties.

Cambodja: Nederlander opgepakt voor kindermisbruik

Een facebookfilmpje waarin gruwelijk kindermisbruik te zien is, heeft in Cambodja geleid tot de arrestatie van een Nederlander en twee Cambodjanen. In het filmpje is onder meer te zien hoe het 2-jarige kind wordt gemarteld met een stroomstootwapen en hardhandig geslagen en door elkaar geschud wordt. De peuter zou ook seksueel zijn misbruikt. De beelden zijn in Vietnam online gezet. De Nederlander (53), die in Cambodja een chocolaplantage beheert, ontkent alle beschuldigingen. Naar eigen zeggen kreeg hij het filmpje via facebook toegestuurd. Hij verwijst naar zijn vriend die in Vietnam is opgepakt en die hoofdverdachte zou zijn. ‘Ik dacht dat ik hem goed kende’. Cambodjaanse kranten schrijven uitgebreid over de zaak en de rol van de Nederlander Stefan Struik daarin. Struik zou in Cambodja de naam Ly Heng gebruiken; toen die naam bekend werd, vonden kranten snel dat het om Struik ging, onder meer aan de hand van facebookfoto’s en enkele YouTube-videos. Volgens deputy police chief Heng Sambath van de Kompong Cham Police zijn de mannen weer vrij maar wordt de zaak uitgebreid onderzocht. De politie kwam de zaak op het spoor nadat de ouders van het kind aangifte hadden gedaan.