Hoe nepnieuws keiharde realiteit wordt

De Volkskrant schreef vorige week uitgebreid over Pizzagate, de zaak waarin een man, gewapend met een AR-15, een pizzeria in Washington binnendrong waar vooraanstaande politici, aangevoerd door Hillary Clinton herself, kleine kinderen zouden misbruiken. Deze man, Maddison Welch (28, uit North Carolina), voormalig brandweerman, kwam in actie nadat hij op facebook had gelezen over dat ‘geheime pedonetwerk’. De bizarre geruchten werden, door niemand tegengesproken, fanatiek gedeeld op internetfora als Reddit en 4Chan en gingen zo een eigen leven leiden. En waar de een het hield bij het pedonetwerk, bracht de ander het ‘nieuws’ dat Clinton persoonlijk betrokken zou zijn bij de moord op kinderen. Met als gevolg dat hashtag #pizzagate trending werd. Als ook de naam van een pizzeria valt, is het voor velen duidelijk: dáár moeten we zijn. Bots retweeten de geruchten massaal, met als gevolg dat pizzeria-eigenaar James Alefantis opeens een pedofiel genoemd wordt. Als bepaalde figuren dan ook nog roepen dat Alefantis in het Frans klinkt als ‘j’aime les enfants’ zijn de rapen helemaal gaar. Iedereen ziet in alles de bevestiging van een complot: een nabijgelegen restaurant met een hart als logo, zou volgens die complotdenkers ook betrokken zijn: een hart is immers een symbool voor kindermisbruik. Tja. Een voormalig intelligence-medewerker van de marine ‘periscoopt’ zijn bezoek aan de pizzeria waar net op dat moment een kinderpartijtje aan de gang is. Als eigenaar Alefantis de vlogger verzoekt om weg te gaan, ontploft #pizzagate helemaal. ‘Zie je wel, hier wordt iets verborgen gehouden’. Het gaat van kwaad tot erger en Reddit besluit het forum te verwijderen als er namen en adressen van pizzeria-medewerkers te vinden zijn maar ook van winkeliers uit de buurt. Wat door de complotdenkers weer wordt opgevat als censuur … In North Carolina vindt Maddison Welch het dan genoeg. Hij pakt zijn AR-15, rijdt naar Washington, loopt het restaurant binnen en schiet in het rond. Als hij niks kan vinden, geeft hij zich over aan de politie. Waarna de volgers van #pizzagate zich volop uitleven: Welch zou een ingehuurde acteur zijn, etcetera. De belangrijkste reden dat het zo uit de hand kon lopen? Volgens de krant is dat het feit dat de bewuste platforms een welhaast onmogelijke balans moeten zien te vinden tussen privacy, opsporing en vrijheid van meningsuiting. ‘Complotgekkies’ en haatzaaiers krijgen alle ruimte, de sites zijn doodsbang te censureren en malen dus niet ‘om een onzinberichtje meer of minder’. Alles moet kunnen, toch? Tja …

Advertisements