Politie en corona

Ondertussen zet de politie vol in op digitale dienstverlening: voor wie niet meer naar het bureau wil of durft, is er digitaal politiecontact. Berichten via facebook, twitter of instagram worden sneller dan ooit beantwoord. In de Achterhoek zit digitaal wijkagent Berend Jager klaar. ‘Voor vragen, advies of het maken van een afspraak voor aangifte kunnen mensen via sociale media een berichtje sturen’. En in de Noordoostpolder wordt op facebook een virtueel politiebureau getest. Bij succes blijft dat open ‘zolang het nodig en mogelijk is’.
In België, in de zone Kempenland om precies te zijn, zet de politie drones in, om handhaving van coronamaatregelen te controleren. Die maatregelen zijn er niet voor niks, zegt burgemeester Steven Matheï van hoofdgemeente Peer. ‘De drones kunnen een groot gebied scannen, Als er te veel mensen samen zijn, kan de politie ter plaatse een controle uitvoeren, en indien nodig ingrijpen’.
Nog een drone-voorbeeld komt uit Madrid, Spanje waar ‘speakerdrones’, drones met megafoon, worden ingezet bij crowd control. De drones, voorzien van een megafoon die draadloos in verbinding staat met een microfoon op de grond, zijn omder meer gebruikt om burgers te wijzen op quarantainemaatregelen. ‘Verlaat het park alstublieft’.

Corona en criminaliteit

Het coronavirus biedt criminelen geweldige mogelijkheden om allerlei argeloze internetgebruikers op te lichten. Is het niet met een facebook-oproep van een neppe André Rieu om geld te doneren zodat ‘kinderen in Turkije’ geen virussen krijgen, dan is het wel een mail of een appje van de ‘gemeente’ met het verzoek om 45 euro in een tasje aan de voordeur te hangen voor een voedselpakket – geen paniek, de politie onderzoekt de zaak. Los van allerlei ranzige tips om niet besmet te raken – bleekwater drinken, je adem inhouden of een bananendieet – zijn er verder ook oplichters die huis-aan-huis trekken om geld in te zamelen, je huis te ontsmetten, aanbieden om boodschappen voor je te gaan doen dan wel alle bewoners te controleren.
De coronacrisis leidt zo tot een ‘ongekend hoog aantal cyberaanvallen’, zien onderzoekers bij beveiliger Proofpoint. Ze spreken van de grootste hoeveelheid cyberaanvallen met hetzelfde thema ‘dat ze in jaren, zo niet ooit, hebben gezien’. Phishing, schadelijke bijlagen, schadelijke links, ceo-fraude, nepshops, spam en malware – het tiert allemaal welig deze weken, meldt ook de FBI. Ook worden online brieven gedeeld waarmee bedrijven hun medewerkers zogenaamd ‘een vitaal beroep’ toeschrijven en worden er online natuurlijk tientallen pijnstillers, handgelletjes, mondkapjes en andere hulpmiddelen aangeboden, zo waarschuwen organisaties als Europol en Consumentenbond. Soms is het overduidelijk nep, zoals bij de ‘antibacteriële bankpas’ die een nep-bank belooft, maar soms ook nét echt, zoals bij mails met tips van het RIVM. En dan blijken ook apps waarmee je live kunt volgen hoe het virus zich verspreidt, gewoon nep.
Het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM) waarschuwt voor nog een ander gevaar, namelijk voor een mogelijke toename van sexting, grooming en ander kindermisbruik. Kinderen zijn extra kwetsbaar, nu ze veel actiever online zijn met al dat thuisonderwijs. ‘Jongeren zitten nu veel meer thuis. Ze zien elkaar niet op school en hebben intensiever contact met elkaar via het internet. Het is hartstikke mooi dat die mogelijkheid er is, maar er zitten ook risico’s aan. Hoe meer jongeren online actief zijn, hoe groter de kans dat mensen hiervan misbruik maken’, waarschuwt Simone Belt van EOKM.
Waarschuwingen over nepnieuws komen er van het RIVM en de politie. Bij het RIVM betreft het YouTuber Tom Zwitser uit Groningen die in een filmpje roept dat de overheid ‘uit is op 200.000 doden’. Zwitser zette het filmpje op zijn kanaal Blue Tiger Studio, ‘een vrijplaats voor afwijkende meningen’, waar het, niet verwonderlijk in een gepolariseerde samenleving vol complotdenkers, fanatiek bekeken en becommentarieerd wordt. Nep is uiteraard ook het bericht op twitter en andere platforms dat mensen ramen en deuren moeten sluiten omdat de luchtmacht, ‘met vijf helikopters’, de straten gaat desinfecteren. Veel mensen belden de politie al over om te vragen of dat wel klopte …