Rechts-radicaal door YouTube?

Werkt YouTube rechtse radicalisering in de hand? Journalisten van De Correspondent en De Volkskrant onderzochten uitgebreid hoe YouTube verbindingen legt tussen duizenden kanalen met een reactionair rechtse inslag (van gematigd tot extremistisch) die elkaar volgen en naar elkaar verwijzen. Ze bekeken 600 duizend video’s op 1500 kanalen, analyseerden 120 duizend reacties en 15 miljoen aanbevelingen. Veel mensen worden door al die filmpjes ‘ideologisch getransformeerd’ – meer aan de rechterzijde van het politieke spectrum dan aan de linkerkant. Extreemrechts, van oudsher al sterk aanwezig op YouTube, lijkt inderdaad goed in staat kijkers in een ‘reactionair rechtse tunnel’ te zuigen. Door drie factoren: de techniek achter het aanbevelingssysteem, de ‘waardevrije’ wijze waarop de filmpjes worden aanbevolen en de vloggercultuur. Mensen met een ‘ontluikende interesse’ in bijvoorbeeld feminisme komen daardoor uit bij filmpjes waarin het feminisme een ‘kwaadaardige joodse uitvinding’ wordt genoemd. Ook AIVD en NCTV signaleerden al de opkomst van extreemrechts. Aanhangers daarvan ageren, onder invloed van alt-right en Donald Trump, niet meer alleen tegen de islam of vluchtelingen, maar ook tegen feministen, joden en zwarten. In reacties op video’s laten steeds meer Nederlanders hun rechtse overtuigingen zien, ontdekten de onderzoekers. ‘Tijd om linkse landverraders aan te pakken’, ‘we moeten wapens kopen omdat de oorlog eraan komt’ – in de reacties wordt steeds meer een ‘hard core’ lijn zichtbaar. Met dank aan YouTube: ‘met een miljard gebruikers of meer is YouTube mogelijk een van de grootste radicaliseringsinstrumenten van de 21e eeuw’, schreven Amerikaanse onderzoekers vorig jaar al. Onduidelijk is waarom al die extremistische video’s en reacties te vinden zijn – en blijven. YouTube zegt in een reactie zoveel mogelijk vrijheid van meningsuiting na te streven en dat filmpjes die oproepen tot haat of geweld wel degelijk worden verwijderd. Voorzichtig geeft men toe dat er continu ‘aanpassingen’ worden gedaan in het algoritme dat bepaalt wat je rechts in het scherm ziet staan als je een video bekijkt – uit onderzoek bleek al eerder dat verreweg de meeste mensen kijken naar video’s die YouTube zelf voorstelt.

Advertenties

“Sociale media beoordelen 89% van haatzaaiende berichten op tijd”

Volgens de Europese Commissie voldoen de sociale-mediabedrijven Facebook/Instagram, Twitter, Google/YouTube en Snapchat aan de eisen die de EU stelt over het verwijderen van haatzaaiende berichten. Binnen 24 uur is 88,9% van die berichten verwijderd. In 2016 werd nog maar 40% van die berichten binnen 24 uur weggehaald. Eurocommissaris Vera Jourová (Justitie en Consumentenrechten) spreekt daarom van een ‘significante stijging’. De commissie meldt verder dat 72% van de gemelde berichten daadwerkelijk verwijderd wordt, in Nederland is dat 76%.

VS: Agent gestraft na racistisch filmpje

In Detroit is police officer Gary Steele in rang teruggezet, van corporal naar officer, nadat hij een filmpje op Snapchat had gezet waarin hij een zwarte vrouw uit haar auto zet. De vrouw moest naar huis lopen, in de snerpende kou. ‘What black girl magic looks like’, schreef Steele bij het filmpje. Een ander onderschrift was ‘Celebrating Black History Month’. En als de vrouw door de sneeuw loopt, meldt Steele dat de vrouw een ‘walk of shame’ doet – ze was aangehouden vanwege een verlopen rijbewijs. Korpschef James Craig zegt boos te zijn over het gedrag van Steele en dat Interne Zaken de boel onderzoekt.

PVV’er schrapt Facebook-berichten na ophef

Een PVV’er in Zeeland, kandidaat-Statenlid Henk Baars, heeft zijn beledigende uitlatingen van facebook verwijderd. Baars beledigde op facebook onder anderen Denk-Kamerlid Tunahan Kuzu en advocaat Gerald Roethof. Die laatste noemde hij ‘Gerald Roetmop’, Kuzu werd ‘de Turkse opvolger van Adolf H.’ genoemd. Daarop ontstond commotie. Na een gesprek met PVV-lijsttrekker Peter van Dijk wiste Baars de berichten ‘uit eigen beweging en zonder aandrang van mij’, aldus Van Dijk.

Twitter-CEO: Gebruikers moeten nazi’s vaker rapporteren

Om nazi’s van twitter te krijgen, moeten twitteraars zélf aan de bak. Twitter-ceo Jack Dorsey werd verweten dat het bedrijf niet genoeg doet om (neo)nazi’s te weren maar hij kaatste de bal keihard terug. Nazi’s worden niet vaak genoeg gerapporteerd, ook al worden hun tweets door ‘heel veel mensen’ gezien. ‘Maar die roepen dan alleen dat we de nazi’s moeten weghalen’, zonder te rapporteren om welke tweets het gaat. Dorsey zegt dat Twitter ‘niet simpelweg alle nazi’s in één keer kan weghalen’. Twitter is volgens hem een neutraal discussieplatform waar afwijkende meningen welkom zijn. Racisten echter niet, beklemtoont Dorsey. ‘Als je zegt deel uit te maken van een gewelddadige, extremistische groep zoals de American Nazi Party, dan schorsen we je account’.

Duitsland: Onderzoekers vinden Duitse Ku-Klux-Klan

Met een mooi staaltje osint hebben journalisten van t-online leden een Duitse aftakking van de KKK ontdekt. De deelnemers waren actief op VK.com, ‘het Russische facebook’, poseerden daar met de bekende witte mutsen, verheerlijkten de Wehrmacht en het ‘Germaanse vaderland’, en plaatsten er foto’s van hakenkruizen en Hitler. De onderzoekers kwamen op hun spoor toen ze de afkorting Akia vonden op een facebookpagina – akia staat voor ‘A Klansman I Am’. Denis K., de persoon achter de pagina, noemde zichzelf ‘imperial officer’, ook al een bekende KKK-functie. Op VK deed K. maar weinig om zijn informatie verborgen te houden, aldus het verhaal. Begin 2018 plaatste hij er foto’s en teksten die niets aan de verbeelding overlieten. De Bundesregierung repte toen nog over een ‘randfenomeen’. De KKK zou in Duitsland uit vier splintergroeperingen bestaan, maar over de deze week opgerolde ‘National Socialist Knights of the Ku-Klux-Klan Deutschland’ (NSK KKK) geen woord. Die groep zou mei 2018 gestart zijn, zo valt af te leiden uit de facebook-postings van Denis K. en zijn VK-pagina. Screenschots daarvan belandden op twitter waardoor de groep nog meer openbaar werd. Toen een van de deelnemers bij toeval door de politie opgepakt werd en zijn telefoon werd doorzocht, raakte ook de politie geïnteresseerd. Ze stuitten op chats, foto’s en filmpjes, haatberichten en Hitlerverering. Met als gevolg dat de polite afgelopen woensdag in totaal twaalf huiszoekingen deed in meerdere Duitse steden bij leden van de extreemrechtse ‘National Socialist Knights of the Ku Klux Klan Deutschland’. Daarbij werden meer dan honderd wapens, munitie, documenten en memorabilia gevonden. Zeventien personen zijn als verdachte aangemerkt, meldt het LKA.

Taakstaf voor Twitter-bedreiging

De rechtbank Amsterdam heeft eindelijk de man (nu 21) veroordeeld die in 2015 enkele tweets plaatste waarin hij vier Joodse twitteraars met de dood bedreigde. De verdachte beloofde een ‘prijs van 100.000 euro’ uit te reiken ‘aan degene die mij ’t hoofd brengt’. Hij had daarvoor ‘alvast vier brandstapels’ vrijgemaakt, ‘mijndroomstapel’. Twee van de vier bedreigde Joden deden aangifte. Politie-onderzoek leidde al snel naar de verdachte man, die bekende de tweets geplaatst te hebben. Ze zouden ironisch bedoeld zijn geweest, verwees hij naar de emoji’s die bij erbij plaatste en zelfs een ‘toelaatbare bijdrage [zijn geweest] aan het publieke debat’ over het Israëlisch-Palestijnse conflict. De advocaat van de verdachte bepleitte vrijspraak, ook al omdat de tweets al bijna vier jaar geleden zijn geplaatst en de verdachte geen ‘grote schare volgers’ had. Het OM eiste tachtig uur taakstraf. De rechtbank vond bedreiging en opruiing bewezen. ‘Verdachte heeft op impulsieve wijze grove en gewelddadige uitingen op Twitter gezet, waarbij hij duidelijk niet heeft nagedacht over de consequenties die zijn woorden zouden hebben op de aangeefsters’. De verdachte moet 30 uur taakstraf uitvoeren.

“Belediging via sociale media is maatschappelijk probleem”

Volgens hoofdofficier Nicole Zandee (OM Amsterdam) zijn haatcomments en beledigingen op basis van uiterlijk, geloofsovertuiging of bijvoorbeeld seksuele voorkeur via sociale media een ‘maatschappelijk probleem’. Zandee zei, vlak voor kerst, tegen AT5 dat het goed zou zijn als ‘we gewoon eens beginnen met de fatsoensnormen weer in acht te nemen en gewoon normaal doen tegen elkaar‘. Ze reageerde op de recente aangiftes van twee columnisten die op sociale media werden bedreigd. ‘Als mensen aangifte doen dan zie je ook dat het soms gelijk gaat over wel een paar duizend uitingen die beledigend zijn’. Het eventueel volgende opsporingsonderzoek is echter ingewikkeld. ‘Soms ervaart iemand het als een enorme belediging en als we dan naar het strafrecht en de context kijken, dan is het nog hartstikke moeilijk om een succesvolle vervolging in te zetten’. Maar slachtoffers moeten die aangifte wel doen. Zandee vindt het ‘maatschappelijk relevant dat wij laten zien dat mensen de grens overgaan’ maar stelt dat het daarmee niet direct ‘strafrechtelijk succesvol’ zal worden.

Vrouwen worden veel en vaak bedreigd op Twitter

Volgens Amnesty International krijgen vrouwelijke politici en journalisten op twitter elke dertig seconden ‘een lading bagger’ over zich heen. Dat ze maar eens goed verkracht moeten worden, of iets dergelijks. Een op de tien tweets waarin deze groep wordt genoemd, was beledigend of bedreigend. De onderzoekers analyseerden in het project Troll Patrol ruim 220 duizend tweets aan of over bijna achthonderd vrouwelijke politici en journalisten in Groot-Brittannië en de VS. Vrouwen met een kleur (zwart, Aziatisch, Latijns) hebben 34% meer kans te worden genoemd in beledigende of racistische tweets dan blanke vrouwen. Amnesty verwijt het bedrijf Twitter dat ze te weinig doen om dit allemaal te voorkomen. ‘Door deze plaag niet te bestrijden, helpt Twitter mee om toch al gemarginaliseerde stemmen de mond te snoeren’.

Belgie: Drie leerlingen geschorst na racistische uitlatingen in chatgroep

Bij het Koninklijk Technisch Atheneum (KTA) Brugge zijn drie leerlingen (17 en 18) definitief geschorst vanwege racistische uitspraken in een (besloten) facebook-groep. Twee andere leerlingen uit de groep moeten een deradicaliseringstraject volgen. De vijf waren actief in de facebook-groep ‘Rechtse alliantie van het KTA’. Ze dreigden onder meer met aanslagen op de zogeheten Okan-klas waar anderstalige nieuwkomers worden opgevangen. Bij de posts stonden foto’s van oorlogswapens. Toen een leraar een van de jongens hoorde opscheppen over de berichten en de school vervolgens de posts ontdekte, werd de politie ingeschakeld. De leerlingen werden geschorst. Twee toonden berouw en krijgen een tweede kans, zegt KTA-woordvoerster Greet Verleye.

Duitsland: Onderzoek extreemrechtse groep leidt naar politieagenten

Achter de extreemrechtse ‘NSU 2.0’ schuilt een groep politieagenten, blijkt uit onderzoek naar de bedreiging van een Duits-Turkse advocate. De zaak draait om advocate Seda Basay-Yildiz, die nabestaanden vertegenwoordigt van slachtoffers van de oorspronkelijke NSU. Basay-Yildiz kreeg afgelopen zomer een fax, met aanhef ‘Minderwaardige Turkse zeug’, waarin zij én haar 2-jarige dochtertje met de dood werden bedreigd. De fax was ondertekend met ‘NSU 2.0’ – de oorspronkelijke NSU-leden zijn dood dan wel levenslang opgesloten. Basay-Yildiz schakelde de politie in maar hoorde lange tijd niets. Ze veerde op toen ze in een krant las dat vijf politieagenten uit Frankfurt op non-actief werden gesteld die lid waren van een extreemrechtse Whatsappgroep waarin Hitler-plaatjes, hakenkruissymbolen en racistische teksten werden gedeeld. Onderzoek leerde haar vervolgens dat er een verband was met haar aangifte. Een agente uit Frankfurt bleek op haar thuiscomputer gezocht te hebben naar het adres van Basay-Yildiz, zonder aanwijsbare reden. Op de telefoon van de agente werd het Whatsapp-verkeer ontdekt. Onbekend is nog of de vrouw de dreigfax verstuurde.

Defensie onderzoekt online nazi-uitingen

Het ministerie van Defensie onderzoekt of militairen zich online schuldig hebben gemaakt aan discriminatie en racisme. Het onderzoek volgt op de ontdekking van een nationaal-socialistische Whatsapp-groep waarin Hitler, nazi’s en de NSB ‘worden verheerlijkt’ en ander ‘kwetsend en beledigend beeldmateriaal’ wordt gedeeld. De groep zou, al twee jaar, worden beheerd door een militair in opleiding. Volgens staatssecretaris Barbara Visser is er bij Defensie ‘geen plaats voor ontoelaatbaar en sociaal onveilig gedrag’ en al helemaal niet ‘in het opleidingsdomein, waar we toekomstige leiders van Defensie vormen’.

OM moderniseert aanwijzing discriminatie

Per januari 2019 geldt de nieuwe Aanwijzing Discriminatie van het OM. Daarin vinden officieren onder meer ‘handvatten om een selectie te maken uit grote aantallen strafbare uitingen op sociale media waarvan aangifte is gedaan’ en daarvoor een hogere (cel)straf te eisen. De nieuwe aanwijzing heeft ook meer aandacht voor transseksuele of transgender slachtoffers. Aanleiding de tekst te herzien is dat er steeds vaker delicten zijn met een zogeheten discriminatieaspect, zoals een mishandeling waarbij discriminatie een rol speelt. Over online uitingen staat in de aanwijzing dat deze zo snel mogelijk vastgelegd moeten worden. Het OM draagt de politie daarbij op onder meer vast te leggen: de accountnaam waar de uiting mee is geplaatst, de openbaarheid van de uiting, de periode waarin de uiting online heeft gestaan, de plaatsingsdatum van de uiting, de datum waarop de uiting is vastgelegd ten behoeve van het proces-verbaal, en de samenhang en context van de uiting.

“Nederlandse Marokkanen bedreigen acteur vanwege homorol”

Acteur Achmed Akkabi, die in de film Chez Nous een homoseksuele beveiliger speelde, zegt te worden bedreigd via sociale media. De film is overigens al vijf jaar oud maar Akkabi, nu actief in de tv-serie Mocro Maffia, wordt naar eigen zeggen overspoeld met negatieve reacties. Die komen uit de Nederlands-Marokkaanse gemeenschap, zegt hij. ‘Wanneer je als (Marokkaanse) acteur een gay-personage speelt, dan reageert een deel van de Nederlands-Marokkaanse gemeenschap als volgt’, aldus Akkabi in een posting in de (besloten) facebook-groep Marokkanen Bijeen. In die groep (95 duizend leden) verscheen ‘een tsunami aan homofobe berichten’, veel beledigingen en bedreigingen. ‘Wie van deze facebook-patrons gaat een hit team opstellen’, vraagt iemand. ‘Zijn familie moet hem massaal levend villen en van twintig hoog gooien’, roept een ander. Akkabi zette twee filmpjes op twitter waarin tientallen van zulke reacties te vinden zijn. Op datzelfde twitter wordt de homohaat door veel mensen veroordeeld.

Racisme neemt af, “maar incidenten zijn ernstiger”

Het aantal racistische meldingen bij de politie is in 2017 afgenomen, maar er wel wel vaker geweld gebruikt. Die conclusie valt te trekken uit de zevende ‘Rapportage racisme, antisemitisme en extreemrechts geweld in Nederland‘ van het Verwey-Jonker Instituut en de Anne Frank Stichting. Het aantal meldingen daalde van 4038 in 2016 naar 3486 in 2017. Daarbij daalde het aantal beledigingen (van 75% naar 64%) en steeg het aantal bedreigingen (van 3% naar 12%). Het aantal meldingen over incidenten waarbij geweld werd gebruikt, steeg van 4% naar 13%. De onderzoekers zien verder een toename van ‘extreemrechtse samenzweringstheorieën’ die ook online welig tieren.