VS: FBI onderzoekt Facebook-link in moordzaak

Een moord op een zwarte student in Maryland heeft mogelijk een racistisch motief. De FBI onderzoekt
die mogelijkheid nu gebleken is dat de moordenaar lid is van een extreem-rechtse Facebook-groep. De moord vond plaats op de campus van de universiteit. Slachtoffer Richard Collins stond met vrienden op de bus te wachten toen verdachte Sean Urbanski hem neerstak. De campuspolitie schakelde de FBI in toen bleek dat Urbanski actief is in de fb-groep ‘Alt Reich: Nation’.

Werkstraffen en geldboetes voor opruiing en belediging Sylvana Simons

Wie de relatie sociale media-politie-justitie volgt, zat gisteren klaar achter laptop, tablet of telefoon voor de uitspraak in de zaak tegen 21 (volwassen) verdachten die waren aangeklaagd voor opruiing, bedreiging dan wel belediging van Sylvana Simons. Vier van de 21 verdachten (door Simons zelf geselecteerd als ‘de ergste gevallen’ uit enkele tienduizenden reacties op haar optredens) krijgen een werkstraf, zestien een geldboete; één werd vrijgesproken. Het OM had ook vooral taakstraffen (tot tachtig uur) geëist. De zwaarste straf (tachtig uur werkstraf) was er voor de man die het hoofd van Simons had gephotoshopt in een strop aan een boomtak. Deze verdachte verklaarde eerder dat hij het filmpje ‘in een opwelling’ maakte. ‘Een kwartiertje werk, gewoon wat geknutseld’. Later bood hij excuses aan voor zijn lynchfilmpje. De rechtbank noemde het filmpje weerzinwekkend. Zestig uur werkstraf was er onder meer voor de man die op facebook schreef dat ‘dat wijf’ maar afgeschoten moest worden. Daarmee zette de verdachte, aldus het vonnis, aan tot het plegen van moord of doodslag. ‘Gelukkig is dit niet daadwerkelijk gebeurd, maar hij had iemand op het idee kunnen brengen’. De werkstraffen waren er vooral voor de bedreigingen, de geldboetes voor de beledigingen. Oftewel: de man die schreef dat ‘zulke mensen uit de weg geruimd moeten worden’ kreeg een taakstraf, de man die Simons een ‘Surinaams neuksletje’ noemde, een boete. Met de uitspraken stelt de rechtbank grenzen aan de vrije meningsuiting. Je mag veel zeggen in Nederland maar niet alles. Een mening geven is prima, zeker in een ‘maatschappelijk debat’ maar oproepen tot geweld, bedreiging en discriminatie zijn strafbaar. Simons zelf zei te hopen dat de uitspraken leiden tot een discussie over omgangsvormen. ‘We zijn er nog niet’. Dat bleek al direct na de uitspraak: op diverse sites leidde het nieuws direct tot reacties à la degene waarover de rechtbank zich net uitgesproken heeft …
Tien uitspraken staan inmiddels online, de rest volgt.

Engeland: “Techbedrijven verdienen geld met terroristische filmpjes”

Engelse parlementsleden beschuldigen bedrijven als Google, Twitter, Facebook en YouTube ervan geld te verdienen met terroristische, antisemitische en neo-nazistische content. ‘One of the world’s largest companies has profited from hatred and has allowed itself to be a platform from which extremists have generated revenue’, schreven ze in een rapport over hate speech en de impact daarvan. Ze stellen voor dat de genoemde bedrijven voortaan de politie inhuren om hun sites veilig te houden. Zelf kunnen ze dat niet, aldus de politici van het Home Affairs Committee. Een interessante gedachte, de politie houdt immers ook de ‘gewone’ straten veilig en waarom dan niet de virtuele straten? En als voetbalclubs betalen voor politie-inzet in de stadions, kunnen techbedrijven dat toch ook? Technisch lijkt de oplossing in ieder geval nog ver weg, zo blijkt bij elk incident. Neem alleen al YouTube: een miljard gebruikers die elke minuut vierhonderd uur video uploaden … Overigens krijgt Facebook in Engeland ook kritiek vanwege de gebrekkige medewerking aan politievragen: een op de vijf verzoeken om informatie wordt geweigerd.

Saudi-Arabie: Weer doodstraf na blasfemische tweets

In Saudi-Arabië is een man ook in hoger beroep ter dood veroordeeld voor zijn blasfemische uitlatingen op sociale media. Advocaten en mensenrechtenactivisten beweerden nog dat Ahmad Al-Shamri ‘geestesziek’ en dronken was toen hij, in 2014 en 2015, zijn tweets verstuurde en enkele filmpjes op Kik zette. Juist omdat hij wist dat hij daarvoor de doodstraf kon krijgen… Het verweer maakte geen indruk op de rechters, ze veroordeelden ‘de atheist’ Al-Shamri vorige week in hoger beroep voor de tweede keer ter dood. Waarna een klein twitterstormpje opstak. Met mensen die de straf overdreven vonden maar natuurlijk ook van mensen die de straf terecht vinden. ‘God willing his head will fly’. Anderen twitterden te hopen ‘there will be live streaming when you cut his head off’.

CIDI wil “jodenregister” offline

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) wil actie tegen een lijst die op internet verscheen met namen en adressen van Joodse Nederlanders en ‘volksvijanden’. De lijst werd gepubliceerd op de extreemrechtse website Altrechts.com (inmiddels offline) en doet volgens het CIDI denken aan lijsten uit de Tweede Wereldoorlog. De site roept op de website op om ‘volksvijandige’ Nederlanders aan te geven. Joden worden er een ‘uitheems organisme’ genoemd. Het CIDI heeft minister Koenders (Buitenlandse zaken) ingeschakeld omdat politie en justitie ‘tegen de beperkingen van landsgrenzen’ aanlopen. Het CIDI deed in het verleden al eens aangifte tegen de site, die toen nog Frissekijk.info heette. Dat leverde niks op omdat er een verdachte kon worden aangemerkt. Bij het Meldpunt Internet Discriminatie (MiND) kwamen al tientallen meldingen over de lijst binnen. Het OM zou, schrijft NRC.next al strafrechtelijk onderzoek doen naar de site.

Kabinet bekijkt boete discriminatie internet

Net zoals in Duitsland. Het (demissionaire) kabinet bekijkt de invoering van forse boetes voor sociale netwerkbedrijven die discriminerende uitlatingen niet of te laat weghalen. Minister Stef Blok (VenJ) antwoordde op kamervragen van de CU die het Duitse model ook in Nederland wil invoeren. In het Duitse voorstel krijgen bedrijven als Facebook en Twitter enorme boetes, oplopend tot vijftig miljoen euro, als ze te weinig doen om strafbare uitingen of gedragingen, zoals discriminatie, bedreigingen, haat en nepnieuws, niet binnen 24 uur weghalen. In Duitsland kreeg het voorstel forse kritiek; het zou de vrijheid van meningsuiting beperken. Minister Blok wijst daar ook op. Volgens hem brengt zo’n wet ‘een heel aantal intrigerende vragen en spanningen’ met zich mee en raakt het ‘heel wezenlijke grondrechten’.

Belgie: “Sociale media moeten verplicht haatberichten doorspelen aan politie”

‘De politie en het gerecht moeten in actie kunnen schieten bij strafbare haatberichten op sociale media’, zei het Belgische kamerlid Veli Yüksel (CD&V) vorige week naar aanleiding van vele honderden haatberichten over de dood van twee jongens. De dood van de twee maakte veel racistische reacties los. Veel van die berichten worden door de sociale netwerken zelf en actief verwijderd, binnen 24 uur conform Europese afspraken. Maar daarmee zien politie en opsporingsdiensten veel bewijsmateriaal verloren gaan. Verwijderde berichten zijn immers nauwelijks nog te achterhalen en de context van een en ander valt niet meer te reconstrueren. Yüksel ziet ‘de daders van de meest gore boodschappen vrijuit gaan’ en vindt dat het ‘het geweer van schouder moet veranderen’. Hij zegt te beseffen dat een Belgische wet weinig indruk zal maken op bedrijven als Facebook en Twitter en bepleit daarom een Europese aanpak waarbij sociale media worden verplicht om informatie door te spelen aan de politie en het gerecht.

Rechtszaak Sylvana Simons meteen geschorst

Alle tienduizenden online bedreigingen en beledigingen die Sylvana Simons (ex-Denk) vorig jaar kreeg en waarover heel Nederland op z’n kop stond, hebben geleid tot 22 verdachten, in leeftijd tussen 15 en 72 jaar en afkomstig uit het hele land. De een vindt dat weinig, de ander veel. Bij MiND (meldpunt internet discriminatie) kwamen 918 meldingen binnen waarvan er tweehonderd al waren verwijderd voordat er onderzoek plaatsvond. Zeshonderd meldingen bleken niet strafbaar. Van de circa honderd uitlatingen die wel strafbaar werden geacht, werd het overgrote deel na een verzoek van het meldpunt alsnog verwijderd. Uiteindelijk bleven twee zaken waarvoor het meldpunt aangifte heeft gedaan. Het vervolgen van online bedreigers is dus gecompliceerd en tijdrovend, stelt MiND-woordvoerder Titus Visser. Bij uitlatingen als ‘alle asielzoekers zijn criminelen, we moeten alle azc’s platbranden’ is het vrij simpel maar dat is het niet altijd. OM-persofficier Gabriëlle Hoppenbrouwers zegt dat de context een grote rol speelt. Oftewel: bij een politicus worden andere normen gehanteerd dan bij een willekeurige burger. De 22 verdachten die deze week terechtstaan, gingen te ver. Hoppenbrouwers wil dat ze leren ‘dat het niet toelaatbaar is om zulke dingen anoniem op het web te gooien’. Overigens besloot het OM samen met Simons welke reacties vervolgd werden en welke niet. Het OM meldde vorig jaar al dat niet alle reacties vervolgd konden worden.
Twee mensen die wel vervolgd worden, zijn Freddy en Ben uit Ter Apel en Rotterdam. De een schreef dat ‘al die apenkoppen die het hier zo erg vinden, moeten oprotten naar een land waar ze qua kleur niet opvallen’ en heeft nu spijt. De ander, actief in het extreem-rechtse circuit, schreef dat hij het ‘Sylvana Banana betaald zou zetten’ en zegt nog steeds achter zijn uitspraken te staan.
Advocaten van enkele verdachten spreken van ‘cherrypicking’ (het willekeurig kiezen van verdachten) en willen dat de zaak niet-ontvankelijk wordt verklaard. De rechtbank vindt echter dat het OM bevoegd is om te selecteren. Uitspraak 18 mei.

Veel meer meldingen van online-discriminatie

Vooral op facebook en twitter vindt veel discriminatie plaats, blijkt uit het jaarverslag van MiND. Van de 918 meldingen die in 2016 bij MiND binnenkwamen, gingen er 283 over facebook en 150 over twitter. Het aantal meldingen steeg overigens met 41% ten opzichte van 2015. De meeste klachten gingen over discriminatie op basis van herkomst en godsdienst. MiND legde in 2016 voor het eerst vast hoeveel meldingen (de komst van) vluchtelingen betroffen: 22% van de meldingen. Er werd 101 keer gediscrimineerd over ‘donkere huidskleur’, 66 keer over Marokkanen, vijf keer over Turken.

Denemarken: Man aangeklaagd na Koran-verbranding op Facebook

In Denemarken staat een man (42, uit Viborg) voor de rechter omdat hij in een facebook-filmpje een koran verbrandde. ‘Denk aan de buren, het kan stinken’, schreef de man bij het filmpje, opgenomen in zijn achtertuin. Dat filmpje zette hij, eind december 2015, in de facebookgroep ‘Ja tegen vrijheid, nee tegen islam’. Politie en OM begonnen vervolgens een onderzoek dat nu, dik een jaar later, leidt tot de rechtszitting. Op godslastering en blasfemie staat in Denemarken maximaal vier maanden celstraf, maar het OM eist nu een boete. De laatste keer Deense veroordeling voor blasfemie dateert overigens van 1946.

Jongens aangehouden om mishandeling meisje met hoofddoek

In Amsterdam heeft de politie twee minderjarige jongens aangehouden die een meisje zouden hebben geslagen en geschopt. Een filmpje van de mishandeling verscheen op facebook en werd daar anderhalf miljoen keer bekeken en bijna 25 duizend keer gedeeld. Uiteraard werden de daders (16 en 17) snel herkend, ze meldden zichzelf later bij de politie. De twee zaten korte tijd vast voor openlijke geweldpleging en diefstal. Ze zijn met een dagvaarding naar huis gestuurd en staan binnenkort voor de rechter. Onderzocht wordt nog wie het filmpje maakte.

Belgie: Onderzoek naar racistische en seksistische chatgroep Antwerpse politie

In Antwerpen is de politie een groot intern onderzoek gestart naar een Whatsapp-groep waarin circa vijfentwintig agenten van de dienst bewaking en transport van gevangenen allerlei racistische en seksistische uitlatingen deden. In de groep, vooral actief in 2015 en 2016, ging het aanvankelijk over ruilen van diensten en andere interne zaken maar toen sommige gebruikers begonnen op te scheppen over geweld en racistische opmerkingen maakten, ging het vreselijk los. Belgische kranten schrijven dat de leden verwezen naar Hitler, foto’s plaatsten van gedetineerden en die becommentarieerden: ‘nen echten terrorist’. Bij een krantenartikeltje over een neergeschoten meisje, schreven groepsleden dat het waarschijnlijk haar eigen schuld was. ‘Wss zo een voos wijf’. Eén agent deelde, na de aanslagen in Parijs, zelfs de geheime locatie waar zware machinegeweren werden opgeslagen. ‘Gedaan met lullen. Tijd om te handelen’. De chatgroep werd april 2016 verwijderd nadat het bestaan ervan was uitgelekt. Korpschef Serge Muyters zegt dat één betrokkene al is berispt. Het parket, niet betrokken bij het interne onderzoek, bekijkt of de uitlatingen ook strafbaar zijn en minister Jan Jambon (BZ) kondigde al disciplinaire maatregelen aan. Ook de staatssecretaris voor Gelijke Kansen reageerde. Op twitter: ‘Rotte appels bij Antwerpse politie, moet er uit’.

Werkstraf voor belediging op Facebookpagina

De rechtbank heeft een vrouw (61, uit Kampen) veroordeeld tot veertig uur taakstraf, geheel voorwaardelijk, voor belediging van moslims. De vrouw schreef, juli 2014, op de facebookpagina van RTV Oost onder meer dat ‘de enige goeie moslim een dode moslim is’. Nederland moet volgens de vrouw bevrijd worden ‘van dit kankergezwel’. De redactie van RTV Oost verwijderde de reactie snel maar iemand die het toch gelezen had, deed aangifte. De vrouw, voormalig politieagente en na een lang huwelijk met een moslim afgekeurd, zei tegen de rechter dat ze spijt had. Het facebookbericht van de omroep over de relatie Turkije-Armenië had bij haar het verleden teruggebracht. Volgens de rechtbank ging ze echter te ver en was sprake van belediging. Het OM eiste eerder een werkstraf van veertig uur waarvan de helft voorwaardelijk, de rechter hield rekening met de lange tijd die is verstreken sinds haar reactie en met de omstandigheden van de vrouw.

Belgie: Tien maanden cel voor racistische haatcampagne op Facebook

Een Belgische vrouw (60, uit Tienen) is door de rechtbank in Leuven veroordeeld tot tien maanden celstraf. De vrouw schreef op facebook meer dan een jaar allerlei racistische berichten waarin ze ‘ondubbelzinnig’ opriep tot geweld tegen allochtonen. De politie maande haar een paar keer daarmee te stoppen maar ze bleef doorgaan en werd uiteindelijk opgepakt en vervolgd voor ‘het aanzetten tot discriminatie, rassenscheiding, haat en geweld tegen de allochtone bevolking’. In haar postings, ook op Nederlandse facebookpagina’s, ging het onder meer over afslachting, burgeroorlog, bommengooien, verbranding en vergiftiging. Naar eigen zeggen deed ze dat om ‘de discussie levend te houden’ en omdat ze een toneelstuk wilde schrijven over moslimextremisme. Onzin, vond de rechtbank: de verdachte maakt ‘misbruik van de anonimiteit en het gebruiksgemak van Facebook om tot geweld op te roepen’.

Duitsland: Mogelijk miljoenenboetes voor haatzaaien via sociale media

Als bedrijven als Facebook, Twitter, YouTube en Snapchat een haatzaaiend bericht of nepnieuws niet binnen 24 uur weghalen, moeten ze een boete krijgen die kan oplopen tot vijftig (!) miljoen euro. En de directeuren van die bedrijven moeten maximaal vijf miljoen euro boete kunnen krijgen. Een wetsvoorstel met die vérgaande inhoud is door minister Heiko Maas van Justitie naar het parlement gestuurd. Maas verwijst specifiek naar antisemitische berichten en naar ontkenningen van de Holocaust: binnen 24 uur moeten die weg zijn. Berichten met een ‘twijfelachtige inhoud’ moeten binnen een week verwijderd zijn. Van de genoemde bedrijven reageerde alleen YouTube al: ‘er wordt hard gewerkt aan betere software’. Duitse internetorganisaties vrezen het voorstel en wijzen op de vrijheid van meningsuiting.