OM moderniseert aanwijzing discriminatie

Per januari 2019 geldt de nieuwe Aanwijzing Discriminatie van het OM. Daarin vinden officieren onder meer ‘handvatten om een selectie te maken uit grote aantallen strafbare uitingen op sociale media waarvan aangifte is gedaan’ en daarvoor een hogere (cel)straf te eisen. De nieuwe aanwijzing heeft ook meer aandacht voor transseksuele of transgender slachtoffers. Aanleiding de tekst te herzien is dat er steeds vaker delicten zijn met een zogeheten discriminatieaspect, zoals een mishandeling waarbij discriminatie een rol speelt. Over online uitingen staat in de aanwijzing dat deze zo snel mogelijk vastgelegd moeten worden. Het OM draagt de politie daarbij op onder meer vast te leggen: de accountnaam waar de uiting mee is geplaatst, de openbaarheid van de uiting, de periode waarin de uiting online heeft gestaan, de plaatsingsdatum van de uiting, de datum waarop de uiting is vastgelegd ten behoeve van het proces-verbaal, en de samenhang en context van de uiting.

Advertenties

“Nederlandse Marokkanen bedreigen acteur vanwege homorol”

Acteur Achmed Akkabi, die in de film Chez Nous een homoseksuele beveiliger speelde, zegt te worden bedreigd via sociale media. De film is overigens al vijf jaar oud maar Akkabi, nu actief in de tv-serie Mocro Maffia, wordt naar eigen zeggen overspoeld met negatieve reacties. Die komen uit de Nederlands-Marokkaanse gemeenschap, zegt hij. ‘Wanneer je als (Marokkaanse) acteur een gay-personage speelt, dan reageert een deel van de Nederlands-Marokkaanse gemeenschap als volgt’, aldus Akkabi in een posting in de (besloten) facebook-groep Marokkanen Bijeen. In die groep (95 duizend leden) verscheen ‘een tsunami aan homofobe berichten’, veel beledigingen en bedreigingen. ‘Wie van deze facebook-patrons gaat een hit team opstellen’, vraagt iemand. ‘Zijn familie moet hem massaal levend villen en van twintig hoog gooien’, roept een ander. Akkabi zette twee filmpjes op twitter waarin tientallen van zulke reacties te vinden zijn. Op datzelfde twitter wordt de homohaat door veel mensen veroordeeld.

Racisme neemt af, “maar incidenten zijn ernstiger”

Het aantal racistische meldingen bij de politie is in 2017 afgenomen, maar er wel wel vaker geweld gebruikt. Die conclusie valt te trekken uit de zevende ‘Rapportage racisme, antisemitisme en extreemrechts geweld in Nederland‘ van het Verwey-Jonker Instituut en de Anne Frank Stichting. Het aantal meldingen daalde van 4038 in 2016 naar 3486 in 2017. Daarbij daalde het aantal beledigingen (van 75% naar 64%) en steeg het aantal bedreigingen (van 3% naar 12%). Het aantal meldingen over incidenten waarbij geweld werd gebruikt, steeg van 4% naar 13%. De onderzoekers zien verder een toename van ‘extreemrechtse samenzweringstheorieën’ die ook online welig tieren.

Duitsland: Neo-nazi’s ontmaskerd op nepsite

Een Duitse nepsite, gemaakt door een kunstenaarscollectief, heeft ‘de meest relevante dataset in Duitsland over extreemrechts’ opgeleverd. Zo’n 1500 individuen zouden geïdentificeerd zijn, mensen die deelnamen aan de gewelddadige rellen in Chemnitz. De site was opgezet door activisten en kunstenaars van het Centrum voor Politieke Schoonheid (ZPS). Ze vroegen op de site aan burgers en buurtbewoners of ze demonstranten herkenden op foto’s. ‘Meld uw collega, buren of kennissen aan en verzamel direct contant geld’, beloofde de site. Waarop veel neo-nazi’s op de site hun eigen naam, en die van hun maatjes, intikten, om te zien of ze waren ontmaskerd. Maar die ontmaskering gebeurde toen pas – de site bleek een ‘honeypot’. Dat bleek toen de site werd aangepast. ‘Danke, liebe Nazis’, lazen verbouwereerde bezoekers. ‘6 Monate Gedanken, 3 Monate Recherche, 1 riesiges Team und am Ende nur eine Frage: Wer von Euch, liebe Nazis, war dabei. Mit 1.552 ermittelten Teilnehmerinnen und Teilnehmern konnten wir einen Großteil identifizieren’. Volgens de tekst hebben de neo-nazi’s zelf ‘meer met ons gedeeld dan we ooit zouden kunnen vinden met openbare zoekmachines’.

Homohatende gamers “voor altijd” verbannen van nieuwe Fallout-game

De makers van het spel Fallout76 hebben een groep ‘homohatende’ spelers uit het spel gegooid. De spelers mogen nooit meer terugkomen, zegt een woordvoerder van gamemaker Bethesda Softworks. Ze waren naar eigen zeggen op zoek naar homo’s, om ‘de wereld te beschermen’ tegen de verspreiding van aids. De groep viel op toen ze andere gamers bedreigden en onder meer riepen dat ze ‘alle homo’s gingen elimineren’. Aanvankelijk schorste Bethesda de speler voor drie dagen maar die schorsing werd omgezet in levenslang. ‘Dit gedrag wordt niet getolereerd’. Vanuit de groep reageerde één van de spelers. Volgens hem ging het om een grap. Tja.

Politie Hellendoorn berispt homofoob account van ‘agent’

De politie Hellendoorn heeft een onbekende persoon gesommeerd om enkele homofobe uitlatingen van zijn facebookpagina te verwijderen. De onbekende, volgens zijn facebookprofiel werkzaam bij de Politie Hellendoorn, reageerde op een bericht van de homoseksuele AZ-fan Bowi Jong, die weer reageerde op de homo-ophef rond Johan Derksen. Jong schreef zich te ergeren aan het veelvuldige gescheld met ‘homo’ en ‘flikker’ in stadions. De nep-medewerker reageerde daarop met de tekst dat ‘voetbal voor mannen is, niet voor mietjes’ en dat hij moest ‘opflikkeren met je acceptatie’. Daarop ontstond ophef, logisch gezien de vermeende werkgever van de afzender. De politie Hellendoorn meldde de volgende middag dat de ‘deze persoon niet werkzaam is bij de politie’ en dat deze ‘de grondwet niet kent en er geen respect voor heeft’. Volgens hoofdagent Bas ten Berge is het zelfs strafbaar om je voor te doen als politieambtenaar, de maximale celstraf is drie maanden. Inmiddels is de verwijzing naar verwijderd.

Columniste stopt na racistische dreigementen

Deed eerder columniste Clarice Gargard alleeen nog aangifte, haar collega-columniste Seada Nourhussen gaat een stap verder en stopt zelfs helemaal met haar column, na duizenden haatberichten en racistische dreigementen. Nourhussen, die schreef voor Trouw, vond dat ze door alle ‘extreme, negatieve en soms racistische reacties’ niet meer schrijven kon. Er ging te veel negatieve aandacht en energie naar haar als persoon, in plaats van naar de inhoud. Gargard en Nourhussen zijn niet de enigen: ook columnisten Harriet Duurvoort (Volkskrant) en Ozcan Akyol (AD) zeggen regelmatig ‘racistische tirades’ over zich heen te krijgen. Ze vroegen zich, bij Nieuwsuur, hardop af wat de rol van de politie hier precies is. Aangifte doen en dan te horen krijgen dat het vast wel maanden gaat duren voordat bij Twitter in Texas of bij Facebook in Ierland de gebruikersgegevens zijn opgevraagd, dat schiet niet op. Opvallend blijft dat van de duizenden reacties er niet ééntje van de politie is. De politie ‘moet racisme tegen journalisten op top van de stapel leggen‘, stelt daarom NVJ-secretaris Thomas Bruining. Hij pleit ervoor om aangifte te doen. ‘En aan de andere kant moet politie en justitie ook echt dit heel serieus nemen’.

School doet aangifte vanwege meme-account op Instagram; leerling van school gestuurd

Rector Wiel Sporken van het Frits Philips lyceum-mavo heeft aangifte gedaan nadat werd ontdekt dat er op instagram een zogeheten meme-account is waarop bewerkte foto’s staan van leraren. Die leraren worden op de foto’s – het is immers een meme – belachelijk gemaakt. Maar niet iedereen kan daarmee lachen, zeker niet als de memes verder gaan dan typische schoolzaken als huiswerk, examens en te laat komen. Zo werd van een Arabische docent een terrorist gemaakt, in andere plaatjes figureren hakenkruizen. Volgens Sporken hebben veel docenten last van de accounts. ‘Als het leuk blijft, is het prima, maar het moet niet te gek worden’. Op verzoek van de school zijn alle memes verwijderd – al weet je dat online natuurlijk nooit zeker. Samen met de politie wordt nagedacht over vervolgstappen, mogelijke schorsingen en andere maatregelen tegen leerlingen.
Inmiddels is één leerling van school gestuurd en zijn er een paar voor een dag geschorst.
De NOS ontdekte tientallen meme-accounts en legde die voor aan de betrokken scholen. Sommige scholen hadden die accounts zelf nog niet eens ontdekt, andere scholen zeggen die te monitoren. Leerlingen achter de accounts zien de ophef niet altijd. ‘Tot nu toe heeft de schoolleiding er niks over gezegd dus waarschijnlijk vinden ze het niet erg’. Een ander stelt dat het nooit de bedoeling is ‘om leraren extreem belachelijk te maken’.

Columniste doet aangifte na haatreacties op Facebook

Een columniste heeft aangifte gedaan nadat er op een facebook-bericht van haar duizenden haatreacties waren gekomen. Columniste Clarice Gardard livestreamde op facebook een demonstratie tegen zwarte piet. Ze schrok van de 7600 (?!) reacties. Die waren voor het overgrote deel racistisch en bedreigend. De een schreef dat ‘er een bom tussen gooien’ de oplossing was, van een ander moesten de betogers ‘allemaal aan het gas’ en een derde suggereerde ‘afschieten dat tuig’. Gargard vond de reacties zo ‘ingrijpend en aangrijpen’ omdat ze ook direct aan haar gericht waren en stapte naar de politie. Die zegt de bedreigingen serieus te nemen. Online of offline maakt geen verschil, zegt een woordvoerder. ‘Want ook op het internet kun je niet zomaar alles zeggen wat je wil’.

Wordt racisme het nieuwe normaal?

Justitie zou niet alleen de hooligans moeten vervolgen die de intocht van Sinterklaas verpest hebben, maar ook alle anderen die zich online racistisch dan wel discriminerend uitlieten. Met name online, op netwerken als facebook en instagram, is ‘racisme het nieuwe normaal’ aan het worden, betoogt Hanneke Felten van Kennisplatform Integratie & Samenleving. Sterker nog, ‘het kan goed zijn dat een groot deel van de mensen die zich afgelopen weekend discriminerend uitlieten, niet eens beseffen dat dat niet mag’. Bij veel hooligans, zwartepiet-voorstanders en andere zogeheten bewakers van de Nederlandse cultuur, lijken racisme en seksisme gewoon. Al die postings en comments uit die groepen, al dat liken en sharen, kunnen een verschuiving van onze sociale normen teweegbrengen. ‘Op sociale media worden meer openlijk racistische uitingen gedaan. De kans is dus groot dat mensen het veel voorbij zien komen en gaan denken dat het normaal is’. Ook bij antidiscriminatiebureau Radar zien ze dit verschijnsel. ‘Het doet me afvragen bij welke stap hiertegen collectieve weerstand geboden gaat worden’, aldus Rob Witte van Radar. Hij vindt dat de politie een signaal moet afgeven en niet alleen maar bezig moet zijn op handhaving van de openbare orde. ‘Wat er allemaal geroepen is, op straat maar ook online, richting mensen die gebruik maakten van hun demonstratierecht, dat zijn ook misdrijven’. Felten en Witte stellen dat de overheid ‘wel degelijk een norm kan stellen’. Nog belangrijker is het signaal dat daar van uit kan gaan’: dit gedrag wordt afgekeurd. Volgens het artikel doet alleen de politie in Eindhoven onderzoek naar discriminerende en racistische teksten die zijn gescandeerd of gepost. Politie-eenheden in regio’s waar rellen waren, zeggen dat er geen aangiftes gedaan zijn van discriminatie. Het OM benadrukt dat geen aangifte of melding nodig is om discriminatie te vervolgen.

Racisme besmeurt debat over Zwarte Piet

‘Een eruptie van virulent racisme’ – Het Parool schrijft uitgebreid over de ‘schaamteloze beledigingen en oproepen tot haat’ die afgelopen weekend de sociale media overspoelden rond de intocht van Sinterklaas. Waar minister Ferd Grapperhaus (JenV) alleen maar roept dat ‘dit niet hoort in onze samenleving’, is de ‘droevige realiteit’ dat dit er dus wél bij hoort, anno 2018. Vooral opvallend was de schaamteloosheid waarmee dit (online) gebeurde. Niks nep-accounts, niks aliassen – de uitlatingen op facebook, twitter, snapchat, instagram en al die andere openbare netwerksites lieten niets aan de verbeelding over. ‘Tegen de muur en dan neerknallen’, schreef iemand op facebook, gewoon onder zijn eigen naam. ‘Achterlijk kutvolk doodtrappen’, schreef een ander, met de naam van zijn werkgever prominent in beeld. Volgens de krant zijn de honderden mensen die zulke verwensingen online zetten, lastig te vervolgen. Het OM is meestal terughoudend in zulke zaken maar vervolging is wel ‘wenselijk’, aldus de krant. Het zou een afschrikwekkend effect kunnen hebben en ‘een grens kunnen trekken ten aanzien van wat wel en wat niet hoort in onze samenleving’.

Statenlid stapt op na omstreden tweet over PVV

In de provincie Groningen is PvdA-Statenlid René van der Goot, sinds 2017 actief in de Provinciale Staten, opgestapt. Hij deed dat een dag nadat hij een tweet verstuurde waarin hij PVV-aanhangers met nazi’s vergeleek. ‘De aanhangers van de PVV hebben ideeën die nogal wat verder gaan. De laatste grote actie van lieden met deze ideeën leverden zo ongeveer 60 miljoen doden op’. Naar eigen zeggen kon hij niet meer geloofwaardig opereren. Een onbekende twitteraar, ene Patriotov, meldt dat hij aangifte heeft gedaan tegen Van der Goot. Onbekend is of dit ook is gedaan.

Frankrijk: Overheid gaat meekijken met Facebook bij aanpak haatberichten

Bij wijze van experiment gaan Franse ambtenaren vanaf januari 2019 een half jaar meekijken bij Facebook om te zien wat het bedrijf doet tegen online haatzaaierij. Doet Facebook Inc. werkelijk voldoende, zoals altijd beweerd wordt, om racistische, seksistische en haatdragende berichten te weren? Volgens president Emmanuel Macron, die het initiatief aankondigde op het Internet Governance Forum, vorige week in Parijs, gaat het om medewerkers van de telecomwaakhond en de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken. Onduidelijk is of die ambtenaren ook inzage krijgen in de algoritmes die worden gebruikt.

“Extreemrechts” Gab bant tweehonderd gebruikers

Zo’n tweehonderd gebruikers zijn verbannen van Gab, een onder (extreem)rechtse internetgebruikers populair platform. Behalve deze gebruikers zijn ook circa duizend berichten verwijderd waarin werd gedreigd met geweld. Gab ligt onder vuur na de aanslag op een synagoge in Pittsburgh, oktober jl. De schutter maakte fanatiek gebruik van Gab om antisemitische content te verspreiden. Toen dat bekend werd, stopten veel bedrijven hun samenwerking met Gab, dat zich echter blijft profileren als een vrijplaats voor de vrijheid van meningsuiting. ‘Haatzaaien blijft toegestaan’, zei oprichter Andrew Torba tegen The Wall Street Journal, verwijzend naar het First Amendement van de Amerikaanse grondwet.

Twitter biedt excuses aan voor antisemitisch trending topic

Twitter Inc heeft excuses aangeboden nadat een hashtag trending werd waarin werd opgeroepen op joden te doden. ‘Kill all Jews’ was trending in de nasleep van de aanslag op een synagoge in New York City. Maar dat onderwerp had niet trending mogen zijn, aldus een woordvoerder van Twitter. Het bedrijf bood een week eerder ook al excuses aan toen bleek dat Cesar Sayoc, de man die recentelijk al die bompakketjes verstuurde, een fanatiek twitteraar was en ongestoord kon doorgaan met haatzaaien.