Belgie: Justitie mag voortaan op Facebook asielzoekers onderzoeken om fraude te ontdekken

Na een aanpassing van het Belgische asielrecht, mag staatssecretaris Theo Francken (Asiel en Migratie) nu wettelijk profielen op sociale media controleren om te zien of aanvragers hun asiel verdienen. Aanleiding voor de wijziging is de vrees dat asielaanvragers hun verhaal ‘aandikken’ – of gewoon liegen. Profielen op sociale media liegen vaak niet, is de gedachte, en tonen bovendien nog hoe de aanvrager(s) leefden in hun land van herkomst. Eerder gebruik van deze bronnen werd door de rechtbank teruggefloten, zodat de wet nu is aangepast. Justitie heeft nu ook de mogelijkheid om computers en smartphones van asielzoekers te doorzoeken als die daar toestemming voor geven. ‘Maar doen ze dat niet, dan maken ze hun zaak ook ongeloofwaardig’, zegt Francken.

“We zijn allemaal televisies”

‘Persoonlijk, emotioneel, rauw en instinctief’, moest Facebook Live worden van Mark Zuckerberg. Nou, dat is het geworden. Maar vermoedelijk op een andere manier dan Zuckerberg voorzien had. Het medium komt bijna dagelijks negatief in het nieuws, na weer een live gestreamde schietpartij, verkrachting of ander gewelddadig delict. De stroom van geweld leert ons één ding: we zijn zelf allemaal televisies, schrijft Sander Duivestein bij Marketingfacts, bij een lijstje van ‘schrikbarende’ misstanden die live werden uitgezonden. Hij doet een poging te verklaren hoe de ‘angst voor existentiële isolatie’ bij sommige mensen doorslaat in de ‘need to be seen’. Met de smartphone als middel om een einde te maken aan een ongezien leven, ‘in een samenleving die draait om aandacht’ maar waar het door een oneindige stroom aan berichten, films en foto’s ‘haast onmogelijk is om nog op te vallen’. Met live video als logisch vervolg op de selfie. ‘Ik durf dan ook te stellen: we hebben nog niets gezien’.

VS: Facebook-killer schiet zichzelf dood na politiejacht

Na een landelijke zoekactie van twee dagen heeft Steve Stephens, beter bekend als de Facebook-killer, zichzelf doodgeschoten. Stephens werd gezien bij een McDonalds waar ze extra lang deden over zijn (allerlaatste) happy meal. De opgetrommelde politie zette de achtervolging in, ramde Stephens auto waarna die zelfmoord pleegde. Stephens schoot eerder, live op facebook, een bejaarde man dood en claimde in een facebook-filmpje dat hij nog dertien anderen vermoordde. Korpschef Calvin Williams van de Cleveland Police noemt het daarom jammer dat Stephens dood is. ‘There are a lot of questions, I’m sure, that not only the family, but the city in general would have had for Steve’. Onduidelijk is of Stephens die dertien mensen echt vermoordde.
In de nasleep van het incident gaat het vooral over de rol van Facebook. Het bedrijf beloofde, voor de zoveelste keer, strengere controles en nóg meer software om wraak- dan wel kinderporno sneller op te sporen en te verwijderen. Maar keer op keer blijkt dat mens en machine falen, hoe choquerend sommige beelden en boodschappen ook zijn. Er glipt nog steeds van alles door de mazen van het net, van kinderporno via executies en onthoofdingen in Raqqa tot live gestreamde gang bangs. Volgens de moderatoren van Facebook schonden die beelden de gedragscode van Facebook niet, terwijl ze overduidelijk in strijd zijn met de wet. De vraag is echter ook in hoeverre Facebook verantwoordelijk kan worden gehouden voor wat er allemaal online komt. Zuckerberg himself noemde Facebook al eens ‘een spiegel is van de werkelijkheid, inclusief zijn donkere kanten’ en live video zelfs ‘het perfecte medium om ruw en instinctief materiaal te plaatsen’. Maar critici stellen dat Facebook beter moet weten. Ook iemand die een spiegel ophangt heeft zijn verantwoordelijkheid, zegt hoogleraar ethiek & techniek Jeroen van den Hoven (TU Delft). ‘Facebook geeft iedereen een supermegafoon om alles ongefilterd de wereld in te slingeren. Daarmee grijpt Facebook echt in de wereld in, in de manier hoe we met elkaar omgaan’. Ook techniekfilosoof Esther Keymolen (Universiteit Leiden) vindt dat Facebook meer moet doen, ‘ook al kan ‘100 Procent veiligheid met livevideo niet geboden worden’. Ze wil dat het bedrijf transparant wordt over de regels en logaritmes die content controleren. Dat wil ook mediahoogleraar Jan van Dijk (Universiteit Twente): ‘we zijn overgeleverd aan de regeltjes en algoritmes van Facebook, zonder dat we weten wat de regels precies zijn’. Filosoof Coen Simon bepleit iets geheel anders: als het een overheidstaak is om de publieke ruimte veilig te houden, waarom is er dan nog geen overheids-facebook? ‘Dat klinkt als een horrorscenario maar het is de enige oplossing’.

Politie spoort 45 dronebestuurders op en geeft waarschuwing

Veertig agenten, honderden dronefilmpjes en uiteindelijk 45 dronebestuurders. Op initiatief van politie, OM en Kmar hebben agenten een hele dag naar dit soort filmpjes zitten kijken. Is er een overtreding gemaakt, kunnen we de ‘bestuurder’ vinden? De 45 dronebestuurders hebben allemaal een waarschuwing gekregen, vijf van hen worden mogelijk vervolgd. Volgens de politie zijn maar weinig mensen op de hoogte van de regels: drones mogen niet boven mensenmassa’s vliegen, ze mogen niet gebruikt worden in de buurt van luchthavens of in het donker. Worden de dronebestuurders nogmaals betrapt, dan krijgen ze een boete.

Belgie: Brandstichtende tieners “verraden door Facebook”

Een recente brand in een voormalige drukkerij in Brugge was wel erg gemakkelijk op te lossen. Twee tienermeisjes (13 en 14) die op facebook erg loslippig waren over de brand, zijn inmiddels opgepakt en ‘ter beschikking gesteld van de jeugdrechter’. Na de brand in het gebouw, een ‘geliefde trekpleister voor de spelende jeugd’, waren al kinderen gezien maar buurtonderzoek leverde hooguit een paar namen op. Ook enkele ouders werden aangesproken, zonder resultaat. Totdat iemand een facebook-discussie ontdekte … De twee meisjes lieten zich daarin ontvallen dat zij de brandstichters waren. Het parket onderzoekt de zaak. De meisjes krijgen mogelijk een alternatieve straf.

VS: Agenten geschorst na Facebook-filmpje over ontsnapping verdachte

You can escape the police, but not Facebook! Onder dat motto schrijft de NY Daily News over de schorsing van twee politieagenten die ‘vergaten’ te melden dat een door hen opgepakte verdachte gevlucht was. Totdat een filmpje van die ontsnapping op facebook opdook … Agenten Victor Yupa en Josue Vassallo traden op bij een drugsdeal. De eerste van drie verdachten werd geboeid in de surveillanceauto gezet maar die stond niet op slot. Een voorbijganger wist de dealer te bevrijden toen Yupa en Vassallo net bezig waren met de andere twee verdachten. Die werden naar het bureau gebracht en ingesloten, over de derde verdachte hadden de twee agenten het niet meer in de verbalen. Maar de ontsnapping bleek gefilmd! Er was prachtig in beeld hoe de verdachte de politieauto uitstapte en wegrende. De twee agenten moesten op appèl en zijn nu geschorst voor ‘failing to secure a prisoner’. De verdachte is overigens kort na zijn ontsnapping alsnog aangehouden.

VS: Klopjacht op Facebook-killer

Er is inmiddels vijftigduizend dollar uitgeloofd voor tips die leiden tot de arrestatie van Steve Stephens, beter bekend als de ‘facebook shooter’. De Cleveland Police jaagt met man en macht op Stephens die in een filmpje op facebook liet zien hoe hij iemand doodschoot en in dat filmpje claimde dat hij in totaal dertien mensen had vermoord. In de video ‘Easter day slaughter’, die één uur en drie kwartier online stond, loopt Stephens op een bejaarde man af, vraagt hem naar de naam van een vrouw, roept wat en schiet. Als in de comments mensen twijfelen aan het waarheidsgehalte van de beelden, zet hij een nieuw filmpje online. ‘Niemand gelooft dat het waar is. Idioot’. Vervolgens roept hij dat hij meer mensen heeft vermoord en dat hij daarmee doorgaat ‘tot ze me pakken’.
Het incident roept weer eens vragen op over de rol van Facebook. En over de afhankelijkheid van gebruikers. Het filmpje werd pas verwijderd toen een gebruiker het ‘vlagde’ – alle aangekondigde maatregelen over monitoren en actieve controle werken kennelijk niet goed (genoeg).

VS: Tiener schiet zichzelf per ongeluk dood op Instagram Live

In Georgia, Tennessee heeft een jochie van 13 zichzelf per ongeluk doodgeschoten. Het incident was live te zien op Instagram Live. Malachi Hemphill liet in de live stream zien dat hij een wapen had en wat voor een. Toen een meekijkend vriendje vroeg of er ook kogels inzaten, liet Malachi zien hoe hij een clip in het wapen deed. Direct daarna ging het wapen af, aldus zijn moeder. Een zusje van Malachi dat de knal hoorde, zag dat diens telefoon nog beelden uitzond. De politie onderzoekt nog hoe Malachi aan het wapen kwam. Moeder Hemphill waarschuwt intussen andere ouders. Toen agenten haar vroegen wat Malachi’s Instagram-account was, wist ze dat niet. ‘Hij maakte er zo veel’. Dat mag andere ouders niet overkomen, stelt ze. ‘Monitor their phones, just monitor your children. More now than anything’.

VS: Stropers opgepakt met hulp van Facebook

State troopers in de staat Oregon, VS hebben twee stropers opgepakt die zo dom waren om foto’s online te zetten van de eland die ze net geschoten hadden. De twee stropers (26) mogen drie jaar lang niet meer jagen, moeten een taakstraf doen en ieder 7600 dollar boete betalen. Het vonnis is ‘een zeldzame overwinning’ in de strijd tegen illegaal jagen; met 120 opsporingsambtenaren voor de hele staat moet de Oregon State Police alle zeilen bijzetten, schrijven lokale kranten. Maar soms zit het mee, bijvoorbeeld als mensen op sociale netwerken opscheppen over hun buit. Agenten zagen de foto’s in de facebookgroep Oregon Big Game Hunting, rechercheerden vervolgens op de namen van de jagers en ontdekten dat die wel mochten jagen maar niet op elanden. Een vergunning daartoe hadden ze voor 32 dollar kunnen kopen, zei sergeant Kaipo Raiser van de Wildlife Enforcement Division.

Pakistan: “Student gelyncht om blasfemische Facebookpost”

Bij de universiteit in Mardan, Pakistan is bij een vechtpartij een student gelyncht die ‘blasfemisch materiaal’ op facebook had gezet. De student had het aangedurfd om het Ahmadi-geloof te promoten. Een andere student, die hetzelfde had gedaan, raakte zwaar gewond. De twee werden op de campus ingesloten door boze studenten, ondanks de aanwezigheid van twintig politieagenten, en mishandeld en zelfs beschoten. De politie heeft 45 personen opgepakt, campus en omliggende hostels zijn voorlopig gesloten.

Belgie: 1 op de 5 handelaars zet online dieven te kijk

Bijna een op de vijf handelaars in België zet beelden van strafbare feiten online. Volgens ondernemersorganisatie NSZ is dat een verdubbeling
ten opzichte van een jaar terug. De stijging is opvallend, zegt NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws, gezien de inbreuk op de privacy van de gefilmde persoon. Veel handelaars nemen echter het recht in eigen hand omdat politie en parket ‘toch niets doen‘ met winkeldiefstallen. De overgrote meerderheid van de vijfhonderd ondervraagde handelaars vindt daarom dat het verspreiden van beelden wettelijk moet worden toegestaan. Mattheeuws verwijst naar Nederland waar al een wetsvoorstel ligt.

Israel: “Honey trap” voor militair toont kwetsbaarheden sociale media

Een oude spionagetruc maar dan in een nieuw jasje: een aantrekkelijk vrouw gaat online een relatie aan met een soldaat maar blijkt later een Palestijnse spion. Een senior intelligencemedewerker van het Israëlische leger vertelde persbureau Bloomberg onlangs dat honderden soldaten op die manier waren verleid, meestal via facebook messenger. Het plan zou zijn bedacht door Hamas. Met circa veertig nepprofielen van jonge vrouwen geboren in Europa en de VS werden Israëlische militairen benaderd. De vrouwen zouden terug naar Israël willen om te vechten. De chats leverden de Palestijnen veel informatie op: afgeluisterde gesprekken, internetprofielen, foto’s, lokaties. De zaak toont hoe simpel een land dat wereldwijd geprezen wordt voor haar cyberpower toch slachtoffer kan worden, schrijft Information Management. ‘All of us have some kind of connection to social media. It’s something continuous and happens all the time. You can’t prevent it’. Relatief nieuw is dat er nu direct contact was tussen strijders uit beide landen – in ieder geval heeft het Israëlische leger direct een bewustwordingscampagne gestart. Het plan liep overigens stuk toen enkele soldaten uit één eenheid bemerkten dat ze door dezelfde vrouw waren benaderd. Dat was té toevallig – cyberexperts ontdekten vervolgens hoe het zat. Overigens gebeurde het omgekeerd ook al: Israëlische ‘vrouwen’ proberen al jaren met Palestijnse strijders in contact te komen. En ook lang voordat internet bestond, werd de tactiek toegepast: al in 1986 trapte een overgelopen nucleaire expert in zo’n ‘liefdesval’.

Kunnnen we rellen voorspellen via Twitter?

Yes we can. Maar nog niet zo snel als we willen. Engelse onderzoekers van de universiteit in Cardiff schrijven in ACM Transactions on Internet Technology (maart 2017) over hun pogingen om op basis van tweets te voorspellen wanneer en waar er rellen uitbreken. Bij veel van die rellen is achteraf vaak gemakkelijk vast te stellen wat er allemaal op sociale media over gepost is, dat is allemaal te monitoren en bij te houden. Maar een ‘end-to-end integrated event detection framework’ om gebeurtenissen te detecteren, liefst ‘mogelijk ontwrichtende’? De wetenschappers onderzochten vooral de tweets voorafgaande aan de rellen van augustus 2011 en concluderen op basis daarvan dat ‘our system can perform as well as terrestrial sources, and even better in some cases’.

Met deze 7 tips kan een kind factchecken (en jij ook)

Eva Jinek in dit blog? Niet dagelijks maar wel als ze blogt over kritisch lezen, over factchecken, over osint dus. Jinek schrijft over de lessen van Scott Bedly, een Amerikaan die al 23 les geeft op een basisschool en die sinds kort factchecken in zijn lesplan heeft. Met als enig nadeel dat hij nu ’33 tien-jarige factcheckers’ in de klas heeft zit die alles wat hij beweert zelf gaan factchecken … Tja. De zeven criteria die hij hanteert, zijn ook handig voor elk osint-onderzoek. Daarom geven we ze hier ook maar door: copyright (is bekend wie het schreef); gebruik meerdere bronnen (check en dubbelcheck); geloofwaardigheid (hoe betrouwbaar is de bron, hoe lang bestaat die al); publicatiedatum (is de pagina recent nog ververst); achtergrond en expertise van de auteur (is het een universiteitsdocent in biologie of een amateur vogelspotter); komt het overeen met je bestaande kennis (klopt het met wat je eerder geleerd hebt); gebruik je gezonde verstand (als het klinkt als te mooi om waar te zijn … ).

VS: Hoe een FBI-chef opeens achtduizend volgers op Twitter had

FBI-chef James Comey merkte onlangs voor de gein op dat hij wel degelijk op sociale media actief was. Hij had accounts op Twitter en Instagram, maar die waren exclusief voor familie en vrienden. ‘I care deeply about privacy, treasure it. Nobody is getting in’, zei hij in persconferenties. ‘I don’t want anybody looking at my photos’. Toch heeft Comey sinds deze week enkele duizenden volgers. Omdat journalist Ashley Feinberg van techsite Gizmodo die accounts wist te ontdekken. Binnen vier uur. Mooi staaltje #osint, open source intelligence. Feinberg stuitte eerst op een Instagram-account van Comeys zoon Brien, stuurde een vriendschapsverzoek en ontdekte zo Briens andere volgers waaronder moeder Comey en een mysterieuze ‘Reinhold Niebuhr’. Deze Niebuhr bleek een Amerikaanse theoloog, overleden in 1971, maar ook het onderwerp van Comeys proefschrift aan de universiteit. ‘Reinhold Niebuhr’ had ook een twitter-account: @projectexile7, niet geheel ontoevallig ook de naam van een programma om criminaliteit te bestrijden, mede-ontwikkeld door … Comey. De account had één volger: een goede vriend van Comey. Noch Comey noch de FBI hebben op de ontdekking van de accounts gereageerd.