“Cybercrime is een probleem dat we met z’n allen moeten aanpakken”

Hij zei het onlangs ook in een mooi artikel in Tijdschrift voor de Politie en deze week ook in de Volkskrant: of het nu gaat om kinderpornonetwerken en identiteitsfraude of om virussen die je computer kapen, digitaal is de politie ‘nog steeds niet bij de tijd’. Volgens professor Wouter Stol, lector Cybersafety en bijzonder hoogleraar Politiestudies aan de OU, zijn er op zestigduizend politiemensen maar een paar honderd digitaal specialisten. De rest heeft volgens hem nauwelijks een idee van wat er allemaal speelt op digitaal gebied. ‘Die kunnen dus ook niet optreden wanneer er in de eigen omgeving digitale criminaliteit plaatsvindt’. Zorgwekkend, vindt Stol, die een teamchef onlangs hoorde zeggen dat het darkweb ‘veel te gevaarlijk was’ voor een wijkagent. Terwijl die wijkagent natuurlijk móet weten wat er in zijn (digitale) wijk gebeurt. ‘Laatst kwam mijn vrouw thuis met een verhaal over een buurjongen die zonder enig probleem een stapel valse biljetten van 20 euro had gekocht. Hoe kunnen politiemensen daar adequaat op reageren, als ze geen idee hebben hoe het werkt?’ Volgens Stol moet de politie dáár zijn waar het gevaarlijk is, dus ook op het darkweb. Hij bepleit daarom een bredere aanpak van cybercrime, niet alleen omdat politie en justitie er te weinig kennis van hebben maar ook omdat het probleem ook sociologische en psychologische invalshoeken heeft. ‘Cybercrime is een probleem dat we met z’n allen moeten aanpakken’, misschien wel op de manier waarop Nederland de afgelopen decennia het aantal verkeersdoden heeft weten te verkleinen. Dan wordt ‘digitaal’ een normaal en integraal onderdeel van de politieorganisatie. ‘De politie moet zich sneller aanpassen aan de digitalisering van de samenleving en ze kan dus niet volstaan met het draaien van meer cybercrimezaken. Zij moet verlangen dat alle medewerkers digitale mogelijkheden benutten bij al hun zaken en andere taken’.

Advertenties

India: Politie bestrijdt nepnieuws

In een land waar de afgelopen tijd een stuk of tien mensen zijn gelyncht na geruchten op facebook en Whatsapp, en specifiek in een district waar hooguit de helft van de bevolking (vlot) kan lezen en schrijven, vallen al snel enkele ‘reddende’ handelingen op. Zeker als die van een politievrouw komen. Indiase media loven en prijzen superintendent of police Rema Rajeshwari, uit Telangana die een bewustwordingscampagne is begonnen. ‘Geloof niet alles wat je leest. En neem het recht niet in eigen handen’. Die boodschap verkondigt ze in een land waar 200 miljoen Whatsapp-gebruikers elke dag 13 miljard (!) appjes versturen en waar nog steeds een deel van die inwoners analfabeet is. In Rajeshwari’s werkgebied, vierhonderd dorpen verspreid over vijfduizend km2, zijn nog geen ‘nepnieuws-moorden’ gepleegd en dat komt volgens haar door Rajeshwari’s inzet. Ze organiseerde trainingen voor vijfhonderd agenten die elk een dorp toegewezen kregen. De agenten bezoeken die dorpen nu eens per week en vertellen dan welke Whatsapp-geruchten waar zijn en welke niet – dorpsbewoners ‘snappen’ vaak alleen de foto’s die verspreid worden. ‘We vertellen de bewoners: kijk eens goed naar de foto. En dan leggen we uit dat het filmpje niet in India gemaakt is maar in een ander land’. Op Rajeshwari’s advies participeren veel ‘dorpsagenten’ nu ook in de Whatsapp-groepen, om geruchten snel te ontzenuwen. ‘Any suspicious messages will be immediately debunked with facts through this network’.

Maximale straf geëist voor doden Savannah

Het OM heeft de maximale straf, twee jaar jeugddetentie plus jeugd-tbs, geëist tegen de jongen (nu 17, uit Den Bosch) die wordt verdacht van de dood van Savannah Dekker (14, uit Bunschoten). Het meisje werd enkele dagen nadat ze vermist was, gevonden in een sloot. De zaak schokte Nederland, vele duizenden mensen zochten naar het meisje. Al snel bleek dat er veel ‘online’ was gebeurd. Zo hadden de twee elkaar leren kennen op een chatsite, aar de jongen ook met andere meisjes chatte. Chatgesprekken toonden aan dat de verdachte op de dag van haar verdwijning met het slachtoffer samen was, vlak bij de plek waar het lichaam later werd gevonden. Na die dag wiste hij chatgesprekken met Savannah, paste hij accounts op sociale media aan en ‘construeerde’ hij met een vriendin een vals alibi. Ook werden DNA-sporen, modder- en watersporen gevonden. Politie-onderzoek heeft verder aan de hand ‘van de online communicatie-uitingen’ van de verdachte aangetoond, aldus het OM, dat de verdachte al voor de ontmoeting van plan was Savannah ‘iets aan te doen’. Volgens het OM wijst dat op voorbedachte rade en dus op moord. Uitspraak 13 juli.

VS: Tiener opgepakt voor bedreigen senatoren via Instagram

In Maryland, VS is een 19-jarige jongen opgepakt die de senatoren Bernie Sanders en Kamala Harris had bedreigd op instagram. ‘Senator, I would watch your back as you’re out today’, schreef de jongen, Nicolas Bukoski aan Sanders, vlak voor een demonstratie tégen vrije vuurwapenverkoop. ‘You wouldn’t want to be caught off guard when I use my second amendment protected firearm to rid the world of you, you stupid, crazy old fool’. Twee minuten later stuurde hij Harris de boodschap vooral nooit presidentskandidaat te worden. ‘I am going to make sure you and your radical lefty friends never get back in power you will never run for president, because you won’t make it to see that day’. Bukoski, fervent Trump-fan én zelfverklaard ‘wapengek’ volgens de kranten sms’te vervolgens de Metropolitan Police in Washington dat hij van plan was de aanstaande demonstratie te verstoren. Hij werd snel opgepakt en is inmiddels aangeklaagd voor vijf strafbare feiten. Het politiedossier barst van de digitale sporen. Zo zocht Bukoski online naar contactmogelijkheden van de senatoren, naar Wikipedia-informatie over bedreigingen van politici en bezocht hij websites over seriemoordenaars en vermoorde agenten.

Duitsland: Meisje spoort verkrachter op via Facebook

Een meisje (13, uit Wuppertal) dat eind april werd aangerand door acht Bulgaarse jongens, heeft haar verkrachters opgespoord via facebook. Het meisje werd belaagd door de tieners (tussen 14 en 16), meegesleept naar een bos en daar meerdere keren verkracht. Ze werd bevrijd door een toevallig passerende wandelaar. Eenmaal thuis had het meisje het gevoel een van de jongens al eens eerder gezien te hebben. Urenlang zoeken op facebook leverde uiteindelijk een naam en een foto op. Surveillerende agenten herkenden de jongen niet lang daarna op straat, aldus officier van justitie Wolf-Tilman Baumert. Op de telefoon van de jongen vond de politie een filmpje van de groepsverkrachting. Aan de hand daarvan zijn vijf medeverdachten opgepakt. Twee verdachten zijn volgens de politie met hun ouders naar Bulgarije gevlucht.

Engeland: Identiteit undercover-agenten geopenbaar op Facebook

Engelse undercover-agenten ‘vrezen voor hun leven’ nu hun identiteit in facebook-groepen is onthuld. Foto’s van de agenten verschenen in een groep waar de ‘heritage and history’ van de Avon and Somerset Constabulary werd herdacht. Die pagina werd nota bene onderhouden door agenten van genoemd korps. Veel van de foto’s komen uit de jaren 90. Zichtbaar zijn onder meer dienstnummers, rangen maar ook volledige namen. Na klachten zijn de foto’s inmiddels verwijderd maar de vrees is dat ze in de tijd dat ze online stonden, ettelijke malen gekopieerd zijn. ‘Given the very dangerous nature of the work they did and still do, they are not on social media to help protect their identities, so they were very shocked and upset when these photographs started appearing on Facebook and were genuinely scared for their safety’, zei een vakbondsleider.

Publiek is belangrijke hulp bij opsporing kinderporno

Sinds Europol een jaar geleden begon met online publicatie van details uit kinderpornomateriaal, zijn er al 21 duizend tips binnengekomen. Twee slachtoffers van misbruik werden opgespoord. Volgens Europol is het publiek een ‘belangrijke hulp’ bij de opsporing, ook al is dat niet direct in de opsporingscijfers terug te vinden. Op de foto’s staan alledaagse details, zoals een speelgoedpop, een plastic tas of een uitzicht uit een raam. Met hulp van internetgebruikers – iedereen osint! – is vaak snel bekend in welk land de foto gemaakt is, waar die ene pop populair is of (soms) in welk hotel er gefilmd is. Van de 119 object die online stonden, werden er 79 door het publiek geïdentificeerd. In 32 gevallen werden de beelden gekoppeld aan een land.

Vriendschappelijke voetbalwedstrijd afgelast vanwege knokpartij

Een oefenwedstrijd tussen PEC Zwolle en Preußen Munster, gepland voor 14 juli aanstaande, gaat niet door. De wedstrijd is afgelast vanwege een recente afgesproken knokpartij tussen hooligans van ZWH uit Zwolle en aanhangers van Munster. Toen beelden van die vechtpartij online verschenen, werd de wedstrijd, na overleg met de politie, van de kalender geschrapt. Wegens veiligheidsredenen, zoals dat dan heet. De video van de knokpartij betreft een zogeheten 15/15 gevecht: vijftien tegen vijftien, op een landweggetje ver van de bewoonde wereld, en dan anderhalve minuut helemaal losgaan. Volgens de geruchten wonnen de Duitsers … Hoe dan ook, criminoloog Henk Ferwerda vindt zulke ‘vechtcompetities’ zeer zorgwekkend. Hij vreest dat zulke groepen niet alleen in de bossen gaan meppen maar ook in uitgaanscentra of binnensteden. ‘Je kunt je als overheid afvragen of het verstandig is om dit op de lange termijn te laten lopen. Want die jongens kunnen ongestoord verder trainen, ervaring opdoen en sterker worden. En dan kan er wel een moment ontstaan dat het een probleem voor iedereen wordt’. De politie krijgt volgens hem nauwelijks vat op dergelijke groepen. De meeste gevechten worden op verlaten plekken georganiseerd en tegen de tijd dat agenten die plek ontdekken, zijn alle deelnemers al weer vertrokken. Ferwerda zegt na onderzoek dat 29 Nederlandse profvoetbalclubs vechtgroepen onder hun supporters hebben die met elkaar een aparte competitie afwerken. De recherche is inmiddels een onderzoek gestart naar de groepen. Volgens politiewoordvoerder Nanda Redder wordt het filmpje geanalyseerd om gezichten en namen aan vechtersbazen te koppelen en zullen deze vervolgd worden voor openbare geweldpleging. Maar ook om onze informatiepositie te versterken, willen wij graag weten wie tot deze groepen behoren’.

Engeland: YouTube verwijdert films met bende-links

YouTube heeft een stuk of dertig video’s verwijderd waarin rappers en anderen geweld verheerlijken in zogeheten drill music. Dat geweld leidde de afgelopen maanden in London tot tientallen moorden. Scotland Yard vroeg YouTube zo’n zestig films offline te halen, in de helft van die verzoeken gebeurde dat dus ook. Zelf beschikt de politie over een database met zo’n 1400 drill-video’s die gebruikt worden bij recherchewerk. ‘Drill music is [..] about glamourising serious violence: murder, stabbings’, zei Met-korpschef Cressida Dick al eerder. ‘They describe the stabbings in great detail, joy and excitement’. De ene bende daagt de andere uit, om het hardst roepen ze wat ze rivaliserende gangs zullen aandoen – met tientallen doden tot gevolg. Muziekuitgeverij Pressplay, gespecialiseerd in drill, is niet onder de indruk en meldde fans al dat ‘de filmpjes binnenkort weer online zullen staan’. De politie onderzoekt daarom of strafvervolging mogelijk is tegen bendeleden die zulke filmpjes uploaden of zelfs liken, ‘even if they cannot be linked to actual attacks’. Volgens Commander Jim Stokley is er na overleg met het OM nu een wetsartikel gevonden om verdachten op te pakken en te vervolgen.

Vrouw ontdekt op internet dat haar man nóg een vrouw heeft

In de categorie Het Kan Altijd Nog Gekker deze keer het verhaal van een vrouw die via internet ontdekte dat haar echtgenoot ook met een ander is getrouwd. De vrouw vond op internet foto’s van het huwelijk van haar man (51) in Nieuw-Zeeland. De man was daar hertrouwd, volgens zijn advocaat omdat hij dacht dat de scheiding in Nederland al uitgesproken was. Dat bleek niet zo te zijn, waarop de man werd aangeklaagd én veroordeeld voor bigamie. Hij kreeg drie maanden voorwaardelijke celstraf en en hij moet 500 euro schadevergoeding betalen. De scheiding tussen de twee is overigens nu wel rond.

VS: Afscheidsbriefje op Snapchat na zelfdoding 11-jarig meisje

Net voordat Jashya Williams (11, uit East Harlem, NYC) van 16 hoog naar beneden sprong, zette ze een afscheidsfilmpje op Snapchat. Het meisje zei in dat filmpje dat ze dood wilde. Op beveiligingscamera’s is te zien hoe ze de trap oploopt en de deur naar het dak opent. Volgens klasgenootjes werd ze veel gepest.

Acht miljoen euro, zevenhonderd bankrekeningen en geldezels

Het zijn trucs die nog niet zo bekend zijn, schrijft Europol over Operation Valcea-Cruces, waarin uiteindelijk 33 personen zijn opgepakt voor ‘social engineering‘ fraude. De zaak begint in de lente van 2017 als politiediensten meerdere fraudezaken aan elkaar weten te koppelen. Vanuit Roemenië en Spanje blijken tientallen personen betrokken te zijn, die zich voordoen als ambtenaar en, met gekopieerde logo’s en identiteiten, bedrijven vragen om nu eindelijk die ene rekening eens te betalen. In Roemenië worden uiteindelijk vijf bendeleiders gepakt, in Spanje worden veertien mensen gearresteerd, elders in Europa nog eens veertien. De bende wist zo’n acht miljoen euro te verdienen, maakte gebruik van zevenhonderd bankrekeningen en enkele tientallen geldezels. ‘Social engineering-based fraud’ is één van de meest risicovolle fraudesoorten, zegt Jari Liukku, hoofd van Europols Serious Organised Crime Centre. ‘Despite the various efforts made’.

Cambodja: Vrouw opgepakt voor villen en eten dieren in YouTube-filmpjes

Alles voor de likes! De politie in Cambodja heeft een vrouw opgepakt die in YouTube-filmpjes toont hoe ze bedreigde en beschermde dieren opeet. Naar eigen zeggen om rijk te worden. In de video’s zijn de vrouw, Ah Lin Tuch, en haar man te zien terwijl ze dieren vangen, villen, koken en oppeuzelen. Volgens het stel gaat het om ‘survival kooptips’ – net als in tv-programma’s op Discovery Channel. Maar het Cambodjaanse Ministerie voor Natuurbescherming was het daar niet mee eens en heeft het stel nu aangeklaagd. ‘De viskat die ze eten is nu eenmaal met uitsterven bedreigd’, aldus een woordvoerder. Enkele filmpjes van het stel zijn verwijderd. Met de filmpjes had het stel overigens niet meer dan 500 dollar verdiend.

Belgie: Politie zoekt spoorlopers die op Facebook te kijk zijn gezet

De politie in Welle, België zoekt een stel scholieren die werden gefotograafd toen ze onder de gesloten spoorbomen doorliepen. Foto’s van de scholieren verschenen op facebook waarna de politie werd ingeschakeld. Volgens een woordvoerder gebeurt dat regelmatig en moet het maar eens afgelopen zijn. De maximale boete is al verhoogd tot drieduizend euro. ‘Als we de overtreders kunnen identificeren, wordt er een dossier opgesteld en overgemaakt aan het parket. Zij zullen dan later beslissen wat er moet gebeuren en hoe zwaar de overtreders gestraft worden’. Spoorwegbeheerder Infrabel zegt de overweg te gaan afsluiten.

“Veel beroepsregisters geven persoonsgegevens vrij”

Een aantal veelgebruikte open bronnen ligt onder vuur omdat er veel meer persoonsgegevens vindbaar zijn ‘dan nodig is’, stelt beveiligingsonderzoeker Sjoerd van der Hoorn. Hij analyseerde in 2017 in totaal achttien beroepsregisters waarin professionals in de zorg, horeca, industrie en recht zijn opgenomen. Werkgevers en klanten kunnen in die registers controleren of professionals over de juiste competenties en diploma’s beschikken. Het BIG is een mooi voorbeeld van zo’n register maar die zijn er ook voor diëtisten en asbestverwijderaars. Ook de Kamer van Koophandel en het insolventieregister zijn voorbeelden, evenals enkele databases voor het chippen van huisdieren. Zulke registers zijn in principe openbaar, sommigen werken met wildcards als * of % waardoor veel meer gegevens opvraagbaar zijn mogelijk nodig. Volgens Van der Hoorn opent dit de weg naar ‘scraping’ en is daarna phishing, spam, id-diefstal mogelijk.