Verkiezingen beïnvloeden met nepnieuws kan al voor 3,5 ton

Een twaalf maanden durende campagne om verkiezingsuitslagen te beïnvloeden? Kost 357 duizend euro. Een nep-Bekende Vlaming worden met 300 duizend volgers? Nu slechts 2325 euro. Maar het kan nog simpeler: voor 24 euro koop je het facebook-account van ‘een journalist naar keuze’, om opmerkelijke verhalen de wereld in te slingeren. En likes? Die kosten niet meer dan een kwartje tegenwoordig. Nepnieuws is tegenwoordig zo lucratief dat er zelfs zoiets als ‘nepnieuws-as-a-service’ bestaat. Zo stond er op (de overduidelijk uit nepnieuws bestaande) Washingtonfeed.com uitvoerig bericht over het bezoek van Donald Trump aan Saoedi-Arabië, met tientallen verzonnen berichten. Op talloze andere nepsites is te lezen dat WikiLeaks-oprichter Julian Assange CNN kapot zou maken, dat het bouwbedrijf Vinci in een fraudezaak betrokken was (de beurswaarde was een paar dagen later 6,5 miljard dollar lager …) en natuurlijk dat er een baby van twintig kilo geboren is en dat autodieven eerst je auto met eieren bekogelen. Dan zijn de Roemenen die bij benzinestations nepsleutelhangers uitdelen met chips erin, natuurlijk niet ver meer. Enfin, voor journalisten, beleggers én osint-medewerkers steeds lastiger wordt is om écht nieuws en nepnieuws uit elkaar te houden. Zeker op facebook waar de algoritmes zo zijn ingesteld dat een artikel met veel likes ook vaker gedeeld wordt. Beveiligingsexpert Albert Kramer van Trend Micro waarschuwt dan ook dat het aantal slachtoffers zal toenemen. Nepnieuws is big business, er valt flink mee te verdienen en dus wordt alle registers opengegooid. De Belgische bank KBC heeft daarom sinds kort een systeem gebouwd, gebaseerd op blockchain, dat checkt of persberichten echt zijn. ‘Als er maar een punt of komma anders is, dan past de unieke sleutel niet meer’, aldus een beveiligingsmanager van de bank.

Suriname: Terreurverdachte actief in jihad-chats

Een van de twee verdachten die deze week in Paramaribo zijn opgepakt op verdenking van terreurplannen, zou de beheerder zijn van enkele jihadistische chatrooms op Telegram dan wel Signal. Raoul A. (35) wordt gezien, schrijft Het Parool, als ‘drijvende kracht’ achter die chatrooms die ‘een belangrijk communicatiemiddel voor IS’ worden genoemd. Er zijn vele honderden van zulke kanalen, ze ontstaan net zo snel als ze verdwijnen. In die groepen wordt met regelmaat opgeroepen tot het martelaarschap, er worden formules voor springstoffen gedeeld en natuurlijk veel executiefilmpjes. Sinds het kalifaat vrijwel vernietigd is, wordt de laatste tijd opgeroepen naar strijdgebieden als Filipijnen, Egypte en Libië te reizen. Opvallend is dat de betrokkenheid van Raoul al een tijdje terug werd vermoed: blogger Mark van der Berg van (de zeer informatieve) website Azazel schreef daar al over zijn vermoedens dat de chatrooms werden aangestuurd door ‘een Surinaamse slagerszoon’. Raoul zou de site samen beheren met ene ‘Abdullah West’, een alias waarachter naar verluidt Keith Rienksma schuilgaat, een bekeerde Amsterdammer die eerder de facebookgroep De Zuivere Aanbidding beheerde waar volop Nederlandstalige uitleg over de radicale islam werd gedeeld. Het OM in Suriname meldt overigens dat ‘er geen aanwijzingen zijn dat de verdachten een gevaar vormden voor een missie of ambassade in Suriname’.

Treitervlogger niet vervolgd, moet wel excuusvlog maken

‘Treitervlogger’ Ismail Ilgun (20 uit Zaandam) wordt niet vervolgd voor zijn vlogs maar moet wel een ‘excuusvlog’ maken voor de inwoners van de wijk Poelenburg én hij moet in gesprek gaan met mensen die zich door hem beledigd voelen. Ilgun kwam zomer 2016 in het nieuws met enkele vlogs waarin hij tezamen met vrienden uit de buurt, inwoners en agenten beledigde en intimideerde. De filmpjes verschenen op een populair YouTube-kanaal waar ze veelvuldig gedeeld werden. De vlogger en drie van zijn vrienden werden uiteindelijk opgepakt, zijn apparatuur werd in beslag genomen. Het OM vervolgde Ilgun voor opruiing, belediging van het openbaar gezag en het opzettelijk aantasten van iemands goede naam. Maar omdat de verdachte zijn leven gebeterd heeft, en de overlast in de wijk is afgenomen, vindt het OM nu dat een publieke spijtbetuiging voldoende is. Dat moet wel vóór september gebeuren.

Belgie: Nieuwe website moet winkeldieven vangen

Met een nieuwe website willen winkeliers in België winkeldiefstal aanpakken. De gemeenschappelijke website van het Retail Information Network (RIN) zal gebruikt worden om foto’s van winkeldieven te delen met de politie. Winkeliers in België verliezen jaarlijks één miljard euro door diefstallen, zo berekenden experts. De (beveiligde) site wordt ook toegankelijk voor de politie, beloofde minister Jan Jambon van Justitie. Het RIN zou in een testfase al zijn nut hebben bewezen en met name geschikt zijn voor rondtrekkende bendes. De vraag is echter ook hoe ver het platform mag gaan: hoe zit het met de privacy? Wat als iemand ten onrechte wordt beschuldigd? Hoe lang blijven die beelden online? Volgens de Privacycommissie is er mogelijk een probleem als winkeliers de beelden onderling gaan uitwisselen.

Witwasser van paard getrokken met hulp van Facebook

Opsporing was nog nooit zo gemakkelijk, roepen we hier al jaren. Zo ook bij de zoektocht naar een man die gesignaleerd stond. De man, veroordeeld voor witwassen en cybercrime, moest nog twintig mille boete betalen, of 146 dagen zitten. In zijn woning was hij echter nooit. Toen ontdekten agenten op facebook dat de man regelmatig naar een manege in Zoetermeer ging. Daar werd de man, letterlijk, van zijn paard getrokken. Hij heeft inmiddels de boete betaald.

Russen bieden online cursus creditcardfraude aan

Hoe gaat dat dan, creditcardfraude via internet? Dat is sinds kort uitgebreid te leren op een Russische website op het dark web. Daar worden online cursussen aangeboden die ‘de nieuwste technieken’ beloven op het gebied van creditcardfraude: waar koop je de data, hoe kun je geld innen. De aanbieders beloven goede verdiensten: ruim tien mille per maand voor 40 uur werken. De opleiding duurt zes weken, er zijn twintig online colleges van ‘ervaringsdeskundigen’ en dat allemaal voor slechts (omgerekend) 650 euro. Volgens beveiligingsbedrijf Digital Shadows worden op internet gemiddeld 1,2 miljoen creditcards (à 6 dollar) te koop aangeboden, op zo’n 70 Engelstalige en 150 Russische fora. Onderzoeker Rick Holland van Digital Shadows ziet een groot voordeel van de online cursussen: ‘criminelen geven op grote schaal hun methodieken prijs’ waardoor consumenten én bedrijven nu betere beveiligingsmaatregelen kunnen treffen’. Creditcardfraude is ook volgens andere bronnen zeer lucratief: in 2015 was de schade als gevolg van creditcardfraude ruim 21 miljard dollar, in 2008 nog slechts 8 miljard.

Schotland: Politie ziet zesduizend jongeren op strandfeestje na Facebook-oproep

En zo hadden we deze week weer eens een heus Project-X feestje. In Schotland, waar een facebook-bericht over een feestje viraal ging en zo’n zesduizend jongeren richting het strand van het dorpje Troon (Ayrshire) trokken, uiteraard met veel drank als bagage. Er moest bereden politie aan te pas komen om het feestje te beëindigen. Tien jongeren werden opgepakt en er werden ‘significant quantities’ alcoholische versnaperingen in beslag genomen.

Kabinet ziet niets in verbod op filmen van politie

Er komt voorlopig geen ‘blurgebod’. Politiemensen zullen dus herkenbaar in beeld blijven in internetfilmpjes. De motie van Kamerlid Ahmed Marcouch (PvdA) om politie mensen alleen onherkenbaar in beeld te brengen, haalde geen meerderheid. Minister Stef Blok (VenJ) vindt het voorstel ‘onwenselijk’ en ‘niet noodzakelijk’. Het publiceren van filmpjes van agenten heeft weliswaar vaak als enige doel om hen te beledigen, zo geeft Blok toe, maar het gaat weer te ver om daarbij de vrijheid van meningsuiting in te perken. Volgens Blok is het ‘een nieuwe realiteit bij het huidige politiewerk’ dat ‘een veel grotere groep dan voorheen’ politieambtenaren filmt terwijl zij aan het werk zijn. Bij die nieuwe realiteit hoort ook dat die beelden vaak vrijwel direct of zelfs live gedeeld worden via sociale media. En die beelden tonen soms ook dat de politie haar werk goed uitvoert of dat er bepaalde misstanden zijn. Blurren gaat daarom te ver. Blok wijst ook op jurisprudentie: politieagenten moeten, omdat ze nu eenmaal agent zijn, meer kritiek en een grotere inbreuk op hun persoonlijke levenssfeer toestaan dan privépersonen. ‘Zij zullen er rekening mee moeten houden dat zij herkenbaar in beeld komen bij bijvoorbeeld filmopnames van demonstraties of evenementen’. En wie de politie dwars wil zitten, heeft nog tientallen mogelijkheden om dat te doen, stelt Blok verder, waardoor een blurgebod ‘niet het beoogde doel zal bereiken’.

Man schrijft op Facebook waarom hij hoogzwangere vriendin doodstak

‘Een vader moet je zn kleine niet ontnemen. Daarom is dit gebeurt’. De man die deze week in Lopik zijn hoogzwangere vriendin (34) doodstak, schreef op facebook waarom hij tot zijn daad kwam. Verdachte Teunis Z. (41) werd opgepakt na een urenlange klopjacht. Op facebook schreef hij dat zou gaan samenwonen maar dat zijn vriendin hem zwart maakte, leugens verspreidde en hem zijn kind wilde ontnemen. ‘Hier houdt alles op. Iedereen bedankt voor het lachen en waardering. Hier sluit het boek’. De pagina is intussen verwijderd.

Bedrijven mogen sociale media van werknemers niet controleren

Privacy? Bestaat dat nog? Ook al vinden veel millenials dat privacy een gedateerd begrip is, dan nog mogen werkgevers niet zomaar alle sociale media van werknemers controleren. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft daarom, samen met andere Europese privacytoezichthouders (verenigd in de Artikel 29-werkgroep), een nieuwe opinie Dataprocessing at work opgesteld waarmee werkgevers kunnen zorgen voor een betere balans ‘tussen hun legitieme belangen en de privacy van werknemers’. Belangrijkste regel is het zorgen voor transparantie: zet in advertenties dat je twitter en facebook gaat bekijken, leg in een reglement vast wat je als bedrijf van plan bent. En vooral: leg goed vast wat het ‘legitieme belang’ van het bedrijf is om die bronnen te monitoren of te controleren. Monitoring mag alleen als het noodzakelijk is, het niet op een andere manier kan en de bewerking van de gevonden data proportioneel is. De AP ziet nog steeds veel bedrijven die zich niet aan deze regels houden en vindt het daarom ‘langzaam tijd worden’ om boetes te gaan uitdelen.

PSV ontslaat e-sporter vanwege oude tweets

Slechts twee dagen was e-sporter Tony Kok in dienst van PSV. Toen de club zijn oude tweets ontdekte, werd hij direct weer ontslagen. Kok (23) is een e-sporter, iemand die voetbalgames als Fifa17 speelt uit naam van een echte voetbalclub. Steeds meer eredivisieclubs hebben zulke e-sporters in dienst, de sporters hebben zelfs een eigen managementteam. Kok was net aangenomen, met een heuse persconferentie en bijbehorende uitlatingen op sociale media natuurlijk, toen PSV Koks oude tweets nog eens doornam. Dat hadden ze beter vooraf kunnen doen: Kok deed, onder meer in 2012, uitlatingen die de club niet kon waarderen. ‘Allee boeren zijn homo’, schreef Kok over Ajax-PSV in dat jaar. In 2010 twitterde hij over ‘viezekutte lekkerkutte bruinekutte’. Tja. Dat gedrag ‘staat dermate ver van de kernwaarden van PSV dat een vervolg van de samenwerking onmogelijk is’, aldus de club. Kok en zijn manager wordt verweten deze informatie niet bij de club te hebben gemeld, ook al deed de club zelf een antecedentenonderzoek. Kok heeft inmiddels al zijn tweets verwijderd. Zijn manager spreekt van een wijze les. ‘Dit is het beste voorbeeld om uit te leggen dat je echt moet oppassen met wat je plaatst’.

PvdA vreest groei van sekswerk in Airbnb-panden

De gemeente Amsterdam moet onderzoeken of Airbnb niet misbruikt wordt voor prostitutie. Dat wil PvdA-raadslid Dennis Boetkan, om te voorkomen dat het probleem in Amsterdam net zo groot wordt als in omringende landen. Volgens het gemeentebestuur gebeurt het nu ‘een enkele keer’ dat prostituees betrapt worden die werken vanuit een appartement of woning die is verhuurd via een van de vele huizendeelwebsites. Door Airbnb en al andere verhuurplatforms is een grote nieuwe capaciteit aan werkplekken voor prostituees ontstaan, blijkt uit onderzoeken in Engeland en Zweden. Daar zijn bij gerichte acties al tientallen Airbnb-appartementen gevonden die voor prostitutie werden gebruikt. Veelal Oost-Europese vrouwen reizen het land door, verblijven overal hooguit een week of twee, adverteren op internet en verdienen zo in korte tijd veel geld. Volgens The Daily Mail ontstaan zo ‘pop-up bordelen’. Boutkan roept de gemeente op om actie te komen. Op Airbnb staan gemiddeld 17.000 advertenties voor adressen in Amsterdam en Boutkan ‘wil voorkomen dat dit een fenomeen wordt dat je niet in de hand hebt’. Hij stelt ook vragen over de juridische gevolgen voor een huiseigenaar: wie is aansprakelijk als de politie sekswerkers betrapt op dat adres? Wat zijn de mogelijkheden voor gemeente of woningbouwvereniging? Airbnb zegt ‘geen genade’ te kennen voor betrapte verhuurders en software te hebben die ‘ongewenst gedrag’ kan ontdekken. Ook wijst het bedrijf op de goede samenwerking met opsporingsdiensten.

Start-up zoekt toekomstige terroristen via hun netwerken

‘Twee jihadi’s in je netwerk kan per ongeluk voorkomen, bij twintig is het geen toeval meer’. In Wenen werken ingenieurs van het bedrijfje Kivu aan nieuwe software die politie en veiligheidsdiensten moet helpen bij het opsporen van aanslagplegers. Proefversies beloven veel, schrijft NRC: recente arrestaties in Duitsland bevestigden voor Kivu-oprichter Jan van Oort dat ze op de goede weg zijn. De arrestanten bleken niet heel actief op sociale media, waren behoorlijk onder de radar gebleven maar bleken wel cruciale netwerken te hebben – die door Kivu zichtbaar waren gemaakt. ‘Toekomstige daders van aanslagen vind je eerder door naar hun netwerken te kijken, dan naar de berichten die ze posten, aldus Van Oort. Alle speurders doorzoeken het web, zegt hij, maar velen trekken de verkeerde conclusies. Kivu focust daarom op online contacten en netwerken, niet op slogans en uitspraken. En wat telt binnen het systeem is niet een naam of een telefoonnummer maar de plaats die een persoon inneemt in en tussen netwerken. ‘Als je iemand vindt met twintig jihadi’s in zijn netwerk, is dat geen toeval meer’. En ook al post die persoon nooit iets verdachts, dan nog is het tijd om die persoon onder de loep te nemen.

Politie verwijdert filmpje en foto na privacyklachten

Het blijft een enorm spanningsveld: tussen min of meer móeten twitteren en posten over je werk, verbinding zoeken en laten zien wat de politie allemaal doet, en de grenzen van fatsoen en privacy die daarbij horen. Wijkagenten worden met een cursus ‘digibewust’ gemaakt maar dan nog is een uitglijder zo gemaakt. Zo moest de politie Enschede, na veel kritiek over privacy, een eigen filmpje van facebook verwijderen waarin een man was te zien die een ‘bad trip’ had na drugsgebruik. ‘Gelukkig voor deze persoon waren wij er op tijd bij’, aldus het bericht. Maar de man werd toch herkend. Waarop de pleuris weer eens uitbrak. Omdat ‘we er niet op uit zijn om de privacy van wie dan ook te schenden’, is publicatie van het filmpje ‘heroverwogen’. Het team schrijft echter ‘nadrukkelijk te blijven posten over de gevaren in onze maatschappij’.
In Rotterdam ontstond commotie na een tweet van wijkagent Bas Munne (Scheepvaartkwartier) over een ‘buitenslaper’. ‘Even rechtop zitten maar’, schreef Munne bij de foto. Met als gevolg een klein twitter-stormpje waarin zelfs actrice Georgina Verbaan zich mengde. Verbaan sprak over ‘een weerloos mens’, anderen riepen dat een dakloze ‘ook maar een mens is’. Munne reageert nuchter. ‘Wie zegt dat hij dakloos is’. Volgens Munne was de man ‘gewoon lui’, nam hij de hele bank in beslag ‘waardoor moeders met kinderen er niet bij konden’. Dan is het simpel: ‘dan moet je van mij gaan zitten’.

VS: Tiener doodt moeder en schrijft excuses op Facebook

In Illinois, VS is ene Anna Schroeder (15) opgepakt en aangeklaagd voor moord op haar moeder Peggy (53). Anna zou haar moeder eerst doodgeschoten hebben, daarna (samen met een vriendinnetje) het huis in de fik hebben gezet en twee dagen later een excuusbriefje op facebook hebben gepost. Een motief is nog niet bekend, schrijven Amerikaanse kranten. Duidelijk is in ieder geval dat Anna na het schieten foto’s van Peggy nam en die aan haar vriendinnetje Rachel (15) stuurde. Rachel hielp vervolgens met schoonmaken van de crime scene en samen staken ze de dag erna het huis in brand. Weer een dag later schreef Anna op de facebook-pagina van haar moeder dat ze spijt had. ‘Ik weet niet of je me kunt zien [..] maar je was mijn beste vriendin’. Ook schreef ze dat ze ‘niet altijd de beste dochter was’ en dat ze haar moeder nooit zou vergeten. Inclusief twee hartjes. Anna werd opgepakt nadat Rachel alles aan haar moeder vertelde.