Russische trollen twitterden 1400 keer over MH17

Onderzoekers van de NOS hebben 2693 tweets (inclusief retweets) gevonden over MH17 die afkomstig zijn van Russische en Iraanse trollen. Twitter gaf deze week een database vrij met negen miljoen tweets van Russische trollen en één miljoen van Iraanse trollen. Deze blijken te zijn verstuurd door 3814 accounts van het beruchte Internet Research Agency, gevestigd in St.Petersburg, en van 770 Iraanse accounts. Deze Iraanse accounts zijn inmiddels door Twitter verwijderd. Een van de meeste geretweete tweets was van gebruiker ‘DonetskNovosti’ (45 duizend volgers). ‘MH17 neergeschoten boven Grabovo. Wie hersens in zijn hoofd heeft en geen zaagsel begrijpt dat Oekraïne hem heeft neergeschoten’. De tweet werd 202 keer gedeeld. Volgens de NOS is Nederland, afgezien van MH17, ‘niet zo interessant’ voor de Russen. Wilders wordt 245 keer genoemd maar veel spannender lijkt het niet te worden. Wel wordt uit de tien miljoen vrijgegeven tweets duidelijk dat de trollen zich op alles en iedereen richten, ongeacht ras, politieke of seksuele voorkeur, maar dat ze buiten de VS relatief weinig impact hebben. 

Advertenties

Internettrollen “vervuilen het web met gevaarlijk gedrag”

Trollen als vorm van normoverschrijdend gedrag online neemt toe, schrijft TNO-onderzoeker Arnout de Vries in Secondant. Het aantal spookaccounts, nepnieuwsberichten, online haatuitingen en pesterijen stijgt fors – het wordt er online niet leuker op. Op facebook is vermoedelijk 10% van alle accounts nep, op twitter zijn miljoenen spookaccounts actief en populaire games worden massaal bevolkt door neonazi’s. De Vries schrijft over een internationale conferentie (London, mei 2018) waar de kansen voor een vernieuwde aanpak van trolling werden besproken. Behalve over de ‘normloosheid’ van gamingplatforms als Minecraft, Roblox, Clash of Clans en Fortnite, ging het daar over ‘social bots’: online robotaccounts die communiceren als chatbot, vooral populair onder kinderen. De conferentie resulteerde in een SWOT-analyse van de aanpak van trollen door veiligheidsdiensten. Die is niet heel positief: er is bij die diensten nog steeds een gebrekkige kennis van sociale media en gamen, er zijn niet-effectieve, moeilijke en moeizame vervolgingsprocessen – ‘de eenzame gek wordt vaker aangepakt dan georganiseerde groepen’-, er zijn nog weinig juridische kaders, veel partijen ontlopen hun verantwoordelijkheid en door de generatiekloof en trage ‘tech-adoptie’ in veiligheidsdiensten groeit de digitale kloof nog verder. Gelukkig zijn er ook kansen: nieuwe technieken om trollen uit de anonimiteit te halen, geautomatiseerde systemen die ongewenst gedrag herkennen, netwerk- en gamingplatforms die internationale gedragscodes onderschrijven en steeds meer NGO’s die aan preventie doen. ‘We stevenen af op een kantelpunt waarin het onderscheid tussen echt of nep steeds lastiger wordt’, schrijft De Vries. ‘Alleen met bewustzijn en verantwoordelijkheid, ook onder technologieaanbieders en overheden, kunnen online leefbaarheid en veiligheid in de 21ste eeuw geborgd worden’. Als we die kansen niet grijpen, ‘hoeft het niet van kwaad tot nog erger te gaan’.

Facebookbericht met nepnieuws Zwarte Piet-zaak massaal gedeeld

Terwijl het OM de strafeisen nog niet eens heeft uitgesproken, werd op facebook een bericht verspreid en gedeeld waarin stond dat de verdachten al veroordeeld waren. ‘De 34 verdachten krijgen 18 maanden gevangenisstraf, waarvan 6 maanden voorwaardelijk. Dit is ongelooflijk en kan niet waar zijn’. Dat ís ook niet waar, het proces loopt nog wel een tijdje. Het bericht kreeg drieduizend likes en werd gemiddeld duizend keer per uur (!) gedeeld voordat het werd verwijderd. Het verscheen op een facebook-pagina die meerdere keren van naam veranderde: van ‘Ik Ben Zwarte Piet Fan’ in december 2017 via ‘Ik Ben Amsterdam Fan’ (1 oktober 2018) en ‘Ik Ben Ajax Fan’ (2 oktober) terug naar ‘Ik ben Zwarte Piet Fan’ (8 oktober). Onduidelijk is wie er achter de pagina zit. Onduidelijk is echter ook waarom het nieuws zo lang online bleef staan. Nepnieuws-expert Peter Burger (Universiteit Leiden) vraagt zich hardop af hoe Facebook omgaat met zulke berichten. ‘Als Facebook hiervan af weet, hoe is het mogelijk dat er kennelijk niks aan wordt gedaan? En als ze het niet weten: hoe kan dat dan?’ Het bericht werd, na alle aandacht, door Facebook verwijderd. Het is overigens lang niet het enige nepnieuws rond de naderende intocht van Sinterklaas. Zo staat op de facebook-pagina ‘Boycot de NTR’ dat ‘de pieten zwart blijven’ als een bepaald bericht meer dan één miljoen keer wordt gedeeld. Dat nep-bericht is, ondanks het beperkte aantal likes van ‘Boycot de NTR’, al 25 duizend keer gedeeld. Een vergelijkbaar bericht is te vinden op de pagina ‘Nederland en Zwarte Piet’.
Los van alle polarisatie, zijn de berichten ook financieel een succes. De verspreiders ‘lachen zich rot’, schrijft Hoaxmelding want ze verdienen veel geld aan zoveel naïviteit. ‘Want hoe gek je het ook maakt, echt alles wordt massaal gedeeld’, ondanks het slechte Nederlands en de lachwekkende ‘waarheden’ die worden verkondigd. Maar nee, de gemeenten Amsterdam en Rotterdam hebben níets toegezegd over de kleur van de pieten, acteur Peter Faber gaat níet in heel Nederland stickers plakken met I Love Zwarte Piet, je krijgt géén ‘zwarte piet is welkom’ vlag als je het bericht daarover deelt en nee, er ís geen onderzoek waaruit zou blijken dat 98% van alle Nederlanders piet alleen zwart accepteert. Arjan Lubach schreef níet dat hij ‘persoonlijk naar Den Haag’ zou gaan bij driehonderdduizend shares van een bericht waarin staat dat piet zwart moet blijven. Chantal Janzen is géén actie gestart voor het behoud van zwarte piet en Johhny de Mol en Jan Smit hebben géén club opgericht ‘van BN’ers die voor zwarte piet zijn’. En Sylvana Simons ten slotte is géén weddenschap aangegaan met Johan Derksen waarin ze belooft Nederland te verlaten als piet zwart blijft.

“Jihad-opruier” voorlopig weer vrij

In afwachting van het proces tegen hem, mag ‘jihad-opruier’ Mounim A. (27, uit Amsterdam) van de rechtbank naar huis. Hij mag niet actief zijn op sociale media. Op die sociale media was hij eerder flink opgevallen. Via chatapp Telegram, waar hij het alias Abu Bakr gebruikte, zou hij honderden filmpjes en plaatjes van onthoofdingen en martelingen hebben verspreid, denkt het OM. De verdachte is aangeklaagd voor opruiing, het aanzetten van minderjarigen tot geweld en het verheerlijken van het IS-gedachtegoed. ‘Je moet een vrachtwagen pakken, rijd al die mensen omver. Dat is je plicht’, zou de verdachte onder meer hebben geappt. De politie ontdekt al snel dat Abu Bakr Mounim is en begint hem te observeren. Onduidelijk is of dat gebeurt in het programma Persoonsgerichte Aanpak. Hoe dan ook, de verdachte werd juli jl opgepakt. Volgens zijn advocaat was hij vooral onnozel of onwetend. ‘Hij stuurde de filmpjes alleen maar door, meestal keek hij er niet eens naar, omdat anderen het vroegen’. Het OM denkt daar anders over. De rechter vindt dat hij goed meewerkt en ‘eerlijk is over zijn gedachtegoed’ en dus mag hij de rechtszaak thuis afwachten.

Peru: Man ontdekt op Google Street View dat zijn vrouw vreemdgaat

Ook al waren de beelden geblurd, voor een man uit Lima, Peru was het overduidelijk dat zijn vrouw vreemd ging. De Street View foto’s toonden zijn vrouw, liggend op een bankje met een andere man. De foto’s staan sinds 2013 op Street View maar werden pas recent ontdekt toen de man een route door Lima uitstippelde. Volgens het verhaal, in de Engelse krant The Sun, bekende de vrouw de relatie en is het stel inmiddels gescheiden. Lang leve osint!

Russische geheim agenten verborgen identiteit nauwelijks op internet

De ene hacker is de andere niet. Wat vooral opvalt in de zaak van de uitgezette Russische inlichtingenofficieren is de grote hoeveelheid informatie die via osint gevonden is. Waar je van geheim agenten nauwelijks informatie verwacht te vinden, zeker niet als ze bij een van de meeste geheime diensten werken, is er van deze vier juist veel te vinden, toont NOS-onderzoeker Peter Keizer in een filmpje. Zo blijkt ‘cyberexpert’ Aleksei Morenets ook actief op datingsite MyLove.ru waar hij zoek naar vrouwen tussen 21 en 30, en dat zijn profielfoto simpel te herleiden is tot de buurt waar ook het kantoor van geheime dienst GROe te vinden is. Een Lada van Morenets staat weer geregistreerd op het adres van de GROe. Jevgeni Serebrjiakov, ook al ‘cyberexpert’, speelde vroeger voor een club in Moskou; zijn voetbalscores zijn nog terug te vinden. De MIVD toonde al eerder beelden waaruit bleek dat de vier hackers ‘de nodige fouten’ maakten. Zo werkten ze met een oude laptop waarop natuurlijk terug te vinden was welke zendmasten ze ‘aanstraalden’ maar ook dat ze googelden naar informatie over OPCW en de directe omgeving. ‘Slordig voor een inlichtingendienst’, zegt Frank Groenewegen van beveiligingsbedrijf Fox-IT. ‘Je zou toch denken dat ze wel een nieuwe, lege laptop meekrijgen als ze een hackoperatie uitvoeren. Misschien hadden ze haast’.

Ex-misdaadblogger in het nauw door nieuwe website

‘Dit is levensgevaarlijk’. De man die in 2015 stopte met de website Crime-bron.nl (met streepje) wordt in verband gebracht met berichten die verschenen én verschijnen op Crimebron.nl (zonder streepje). De ex-blogger zegt niet te weten van wie de nieuwe site is maar wel dat hij daarmee niks te maken heeft. Niettemin wordt hij naar eigen zeggen platgebeld naar aanleiding van de ‘spannende verhalen’ die op Crimebron.nl (zonder streepje) staan. De onderwereld is in rep en roer, schrijft AT5, vanwege die verhalen die volstaan met ‘explosieve informatie’. Op crimebron.nl (zonder streepje) wordt inmiddels gevraagd ‘of jullie de ouwe eigenaar met rust willen laten’.

België: Google aangeklaagd voor niet blurren gevoelige defensielocaties

Omdat Google ‘gevoelige defensielocaties’ niet heeft geblurd, gaat het Belgische ministerie van Defensie Google aanpakken. Volgens Defensie negeerde Google alle verzoeken om beelden van die locaties te verwijderen. Al vanaf eind 2015 zouden meerdere verzoeken zijn ingediend. De beelden betreffen onder meer de luchtmachtbasis Kleine Brogel, het NAVO-hoofdkwartier in Evere, de kerncentrales in Doel en Tihange, het crisiscentrum en de olie-installaties in de haven van Antwerpen. Google, dat in veel andere landen zulke beelden wel onherkenbaar heeft gemaakt, zegt in een reactie dat in België een wettelijk kader hiervoor ontbreekt. In Nederland bestaat er bijvoorbeeld een wettelijk kader om nucleaire sites te blurren, maar in België niet, aldus een woordvoerder.

VS: Facebook waarschuwt politie geen nep-accounts te maken

Een opmerkelijk verzoek van Facebook Inc aan de politie in Memphis, Tennessee: stop met het maken van nep-accounts om burgers te monitoren. De eis komt van de juridische afdeling van Facebook dat de politie-actie een overtreding van de gebruikersvoorwaarden noemt. De Memphis Police Department had, onder alias ‘Bob Smith’ een profiel gemaakt waarmee activisten in de stad werden ‘bevriend’ en gevolgd. De account was opgezet door sergeant Tim Reynolds van het Office of Homeland Security. ‘Smith’ had meer dan tweehonderd vrienden en deelde veel berichten van bekende activisten. Zijn doel was in de groepen te infiltreren. Met succes, zei Reynolds op een hoorzitting: twee geplande acties bij de dierentuin konden worden voorkomen. Maar burgerrechtengroepering ACLU trok aan de bel, verwijzend naar jurisprudentie uit 1970 die de politie verbood om burgers te bespioneren. Toen was Facebook er natuurlijk nog niet, maar het principe geldt nog steeds, zegt professor Steve Mulroy van de rechtenfaculteit van de Universiteit van Memphis. ‘It says: don’t spy on people. It does not matter what technology you are using’. Facebook schreef MPD-korpschef Michael Rallings dat alle fake accounts van de politie ‘disabled’ zijn – ACLU-onderzoekers vonden er behalve die van Smith nog zes. Facebook zegt verder dat, naar aanleiding van deze casus, alle guidelines for law enforcement agencies worden herzien.

Heksenjacht na ’grappen’ over slachtoffers Oss

Namen, foto’s, adressen, werkgevers – alles wordt opgespoord én gedeeld als het gaat om een stel ‘grappenmakers’ die op sociale media probeerden lollig te doen over het spoorongeluk in Oss. Op facebook schreef iemand ‘kinderhoofdjes in de aanbieding’ te hebben, ‘per vier stuks’, terwijl een ander een bakfiets aanbood waarvan ‘alleen de remmen moeten worden nagekeken’. Zolang poging tot humor nog niet in het wetboek van strafrecht staat, is dat allemaal natuurlijk niet strafbaar. Maar leuk is anders, vinden veel mensen. En dus is er een heksenjacht gaande naar die grappenmakers, waar ‘honderden mensen’ aan mee doen, schrijft De Telegraaf . Werkgevers melden dat ze al benaderd zijn om werknemers te ontslaan die op facebook vroegen ‘wie zen (sic!) kinderen hier ook in hadden moeten zitten’ of het ‘prima voor de wereld vinden dat er een elietje minder is’. Vorige week werd in Den Haag schooljuf Carola ontslagen die online had geklaagd over de treinvertragingen die het gevolg waren van het ongeluk.

Frankrijk: Politie zoekt groepsverkrachters van Twitter-filmpje

Toen in een nachtclub in Toulouse een vrouw (19) werd aangerand én de beelden van die groepsverkrachting op sociale media werden gedeeld, startte de Franse politie direct een onderzoek. De beelden verschenen op twitter en snapchat, en werden geblokkeerd toen gebruikers van die netwerken het bericht rapporteerden. Volgens de politie is de vrouw inmiddels geïdentificeerd maar is onzeker of ze aangifte doet. Een politiewoordvoerder zegt dat dat niets uitmaakt, er volgt hoe dan ook een onderzoek. In het filmpje is onder meer te horen dat iemand vraagt te stoppen met filmen. ‘Stop met filmen, het is verkrachting’. Het gaat om minstens vier daders, allen twintigers. Onduidelijk is ook wie de beelden online zette.

Politie aast op meer tips met digitale reclames

Met digitale reclames, volgens betrokkenen ook wel ‘digital bannering’ genoemd, hoopt de politie Tilburg en Waalwijk meer tips te krijgen van burgers. Vooral om drugslabs op te sporen, aldus een woordvoerder. ‘De politie heeft uw hulp nodig bij het opsporen van laboratoria en hennepkwekerijen’, staat in de advertentie. ‘Tips, al dan niet anoniem zijn van harte welkom’. De nieuwe advertentie-methode is eerder toegepast in twee moordzaken. Omdat er dit jaar 44 drugslabs zijn opgespoord en de politie ‘maar een derde van alle dumpingen ziet’, wordt geprobeerd burgers vaker te laten melden. ‘We verzamelen alle tips en als er urgente zaken bij zitten, gaan we er meteen mee aan de slag’.

Duitsland: “Mensenjacht” op Facebook na moord op veelpleger

Op facebook worden vijf mensen beschuldigd van betrokkenheid bij de dood van Nidal R., een Duitse Palestijn en ooit ‘Duitslands bekendste veelpleger’. R. (36, en sinds begin jaren ’90 in Duitsland) werd door meerdere mannen onder vuur genomen toen hij met zijn kinderen in een park liep. De vluchtauto werd uitgebrand teruggevonden maar op facebook ontstond al snel een hetze tegen vijf mogelijke daders, allemaal arabisch sprekend. Die vijf zijn feitelijk vogelvrij verklaard, schrijft de Berliner Zeitung. Op facebook verschenen foto’s met namen van de vijf mogelijke verdachten. ‘Die rechtse reed de Golf’, schreef iemand bij een foto. ‘En die in het midden met die beige trui, die heeft geschoten’, aldus een ander. De politie zegt de facebook-discussie te volgen maar ook dat nog niemand is opgepakt of als verdachte is aangemerkt. Nidal wordt overigens als een martelaar gezien, zijn beeltenis werd door graffiti-artiesten zelfs al op een lege muur geschilderd – en weer verwijderd. Hij had echter vele vijanden, in zowel de Koerdische als de Tsjetsjeense gemeenschap. De politie weigert commentaar op de facebook-berichten. ‘Zu den laufenden Ermittlungen äußern wir uns nicht weiter’.

Burgemeesters in cyberspace

Niet alleen cops maar ook burgemeesters hebben steeds meer te maken met wat er in cyberspace gebeurt. Veel ordeverstoringen op straat hebben immers een voedingsbodem op internet, op sociale media vooral. Maar bevoegdheden om online in te grijpen, zijn er niet zomaar. Treitervloggers, project-x-achtige feestjes, online drugswinkels: het zijn maar een paar voorbeelden van problemen ‘die via internet razendsnel kunnen escaleren’ maar waar burgemeesters geen passende bevoegdheden hebben. Een team onderzoekers van NHL Stenden Hogeschool en de RU Groningen vond drie grote problemen bij de toepassing van bestaande bevoegdheden: dreigingen houden niet op bij de gemeentegrens, er is bij veel ingrepen al snel sprake van inbreuk op de vrijheid van meningsuiting en het is lastig om in te schatten wat de gevolgen kunnen zijn. De onderzoekers pleiten in het rapport voor ‘het bewuster omgaan met vraagstukken van online ordehandhaving’. Oplossingen moeten meer toekomstbestendig zijn, kennis en ervaringen moeten meer en vaker worden uitgewisseld maar hét antwoord moet van de wetgever komen. Met als belangrijke vragen hoe ingrijpen in de vrijheid van meningsuiting gerechtvaardigd is in het kader van de handhaving van de openbare orde én of het dan de burgemeester moet zijn die deze handhaving moet uitvoeren.

Voorarrest verlengd van verdachte aanslag

Vooral vanwege zijn uitlatingen op sociale media is het voorarrest verlengd, met 90 dagen, van de man (43, uit Doornenburg) die een aanslag tegen moslims voorbereidde. De verdachte werd eind mei opgepakt op het Centraal Station in Den Haag, na onder meer een ambtsbericht van de AIVD, en zit nu in de ebi in Vught. Hij zou geen concrete plannen voor een aanslag hebben gehad, maar bij huiszoeking werden wel 1800 kogelpatronen, een alarmpistool en een handgeschreven ‘recept’ voor kaliumnitraat. Analyse van ’s mans internetgedrag leerde bovendien dat hij googelde naar vuurwapens en filmpjes bekeek over het maken van bommen. In chatgesprekken met ene Davy zei de verdachte te zoeken naar een colt, ‘een echte, geen omgekatte’, en sprak hij over het ‘afknallen’ van personen. De verdachte bleek verder de maker van de facebookgroep Anti Terreur Brigade (ATB) waar openlijk werd gediscussieerd over geweld tegen moslims. Volgens zijn advocaat was de man vooral een praatjesmaker en zou bedenken dan wel het uitvoeren van een terroristisch misdrijf ‘te hoog gegrepen’ zijn. Volgens de rechtbank zijn de verdenkingen echter ernstig genoeg om de verdachte in voorarrest te houden.