Rusland: Telegram beboet voor weigeren verstrekken gespreksgegevens

Een Russische rechtbank heeft chatapp Telegram een boete van 800.000 roebel (11.500 euro) opgelegd omdat het bedrijf weigerde gegevens te verstrekken. De Russische geheime dienst FSB had het online gesprek gevorderd van de twee broers die worden verdacht van de aanslag in de metro van Sint Petersburg, april 2017. Daarbij vielen zestien doden en meer dan vijftig gewonden. De FSB wilde met de data zes telefoons ontsluiten, twee daarvan waren van Abror en Akram Azimov, die zijn opgepakt als mogelijke bedenkers van de aanslag. Telegram weigerde. De aanvraag was volgens het bedrijf juridisch niet goed onderbouwd. Telegram-oprichter Pavel Durov zei in de rechtbank dat de FSB de grondrechten van Russische burgers aantast.

Advertenties

Slimme speakers beginnen langzaam aan Nederlandse opmars

Heel langzaam worden Echo-speakers ook in Nederland populair. Deze slimme speakers, apparaatjes met een ingebouwde virtuele assistent, zijn in engelstalige landen al niet meer aan te slepen maar in Nederland was het gebruik tot nu toe beperkt. Amazon (marktleider met 76% aandeel) brengt ze nu in Nederland op de markt. De apparaten kunnen interessant zijn voor de opsporing. In de VS werd er al een moord mee opgelost, in Engeland loopt een zaak waarin hét bewijs van een Echo komt. De apparaatjes staan altijd in de luisterstand en registeren zo alle gesprekken in huis. Amazon – en andere aanbieders – benadrukken dat deze informatie niet wordt opgeslagen of geanalyseerd.

VS: Skype als alternatief voor bezoeken gedetineerden

Honderden Amerikaanse gevangenissen experimenteren al met systemen die de traditionele bezoeken aan gedetineerden vervangen. ‘Skype for the jailed’, wordt het genoemd. Twintig minuten voor 12,99 dollar. ‘Visit an inmate from anywhere’, las een verblufte vrouw toen ze bij haar man op bezoek wilde en van een cipier een folder in haar handen gedrukt kreeg. Ze moest voortaan maar per video haar man spreken. Ze werd boos. Het zal allemaal wel een stuk veiliger zijn, en smokkelen is ook een stuk lastiger, maar is het ontvangen van bezoek voor gedetineerden niet gewoon een wettelijk recht? Bij driekwart van de gevangenissen die met videobezoek werken, zijn gewone bezoekjes niet meer mogelijk. En dat, zeggen critici, terwijl de verbinding met de gevangenis traag is, vaak uitvalt, het geluid abominabel is, de apparatuur regelmatig herstart moet worden en ‘slot-tijden’ sneller voorbij zijn dan je wil. ‘

Politie pikt geen beledigingen meer op internet

Ze pikken het niet meer: agenten die op sociale media beledigd worden, komen steeds vaker in actie tegen die ‘toetsenbordhelden’. Toen een groepje vrouwelijke agenten uit Nijmegen ‘zeven kontenneukers op een rij’ werd genoemd, als commentaar op een instagram-foto, ging hoofdagent Jimmy Hilgen (stadsdeel Lindenholt) aan de slag. Hij liet instagram het commentaar verwijderen én spoorde de dader op. ‘Dat was makkelijk, want hij had gepost onder zijn eigen naam. We hebben hem meteen uitgenodigd voor verhoor op het politiebureau’. Hilgen is een van de beheerders van de instagram-account en ziet dat er ‘steeds minder een rem lijkt te staan’ op de commentaren op facebook, twitter en instagram. ‘Het is een dingetje’. Het is echter (juridisch) onduidelijk wanneer er sprake is van misbruik. Een dreigtweet? Duidelijk, die is strafbaar. Maar vrijheid van meningsuiting dan? In deze kontenneukers-zaak is het simpel, aldus Hilgen. Hoewel heterdaad niet meer gold – de tekst was meer dan zes uur vóór het verhoor gepubliceerd – werd toch proces-verbaal opgemaakt. De officier vond het vergrijp overigens weer niet zwaar genoeg om de man aan te houden. Wel krijgt de verdachte binnenkort een dagvaarding en vermoedelijk een boete voor het beledigen van agenten, een bedrag tussen de 300 en 500 euro.

Politie start met WhatsApp-initiatief tijdens jaarwisseling

Een speciale Whatsapp-groep waarin de Whatsapp-coördinatoren van enkele wijken in Almere én de politie actief zijn, moet de komende jaarwisseling in Almere ‘feestelijk houden’. In deze pilot hebben de Whatsapp-coördinatoren van de wijken Muziekwijk-Zuid, Tussen de Vaarten, Striphelden-, Molen- en Eilandenbuurt rechtstreeks contact met de politie, waar medewerkers zijn vrijgemaakt om alle geappte informatie te verwerken. De politie benadrukt wel weer eens dat Whatsapp geen vervanging is van 112.

Twitterende agent “doet het vooral voor zichzelf”

Al die twitterende wijkagenten, voor wie doen die het nu precies? Docent taal en communicatie Imke Smulders (hogeschool Avans Fontys) vond voor haar promotie-onderzoek géén rechtstreekse, significante relatie tussen het getwitter en de veiligheidsbeleving van de burger. Het is volgens Smulders dan ook de vraag of al die politietweets bijdragen aan het veiligheidsgevoel van burgers. Wel zijn burgers die wijkagenten volgen ‘positiever’ over de politie dan mensen die dat niet doen. Er is dus geen reden om er mee te stoppen. ‘Alleen al voor het belang van kennen en gekend worden is het voor het werk van de wijkagent de moeite waard om een communicatiemiddel in te zetten dat zorgt voor meer interactie en een positief oordeel over de politie’. Bovendien: de burger verwacht van de wijkagent dat deze ‘zichtbaar, aanwezig en beschikbaar’ is, zowel in het echt als digitaal. Belangrijk is wel de toon in al die tweets. Zo is het beter een advies te geven dan angst aan te jagen.

“Niet gedacht dat politie met deze informatie zo onvoorzichtig te werk gaat”

Studenten journalistiek die op verzoek van het tv-programma De Monitor (KRO-Ncrv) onderzoek deden naar berichten die de politie op sociale media plaatst, zeggen verbaasd te zijn in hoeveel van die berichten namen en adressen te achterhalen zijn. De studenten analyseerden 258 accounts, vooral op twitter, en vonden 48 berichten waarbij de identiteit van verdachten te herleiden is. Daarnaast dertien berichten waarbij mensen herkenbaar in beeld zijn. ‘Ik had niet gedacht dat de politie met deze informatie zo onvoorzichtig te werk ging’, aldus studente Tamara. Ook student Max had soms geen enkele moeite om te achterhalen op welk adres iemand was aangehouden. ‘Ik kon zo herleiden waar die persoon woont’. In beeld komen kentekens, huisnummers, gezichten en persoonlijke eigendommen. Opvallend vonden de studenten verder de toon in de berichten. Die is vaak niet neutraal. Het gaat om tweets over dronken mannen met teksten als ‘waarom is dit nodig’, om onnodig gebruik van smileys, of over grappig bedoelde toevoegingen als ‘de ziekte van Heineken‘. Het programma, dat eerder liet zien dat in politievlogs slecht werd omgegaan met privacy en persoonsgegevens, verwijst wederom naar uitspraken van programmadirecteur Nieuwe Media en Digitale Dienstverlening Ron de Milde, die zegt dat een eindredacteur, protocollen of richtlijnen geen oplossingen zijn. Terwijl die richtlijnen er wel degelijk zijn. Ze staan in (het door KRO-Ncrv gewobte) ‘Aan de slag met Twitter binnen de politieprofessie‘ dat al in 2013 verscheen, maar kennelijk nog ‘niet altijd goed’ is bestudeerd.

Whatsapp-berichtjes zijn “te wobben”

Een uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland maakt duidelijk dat smsjes en whatsapp-berichten – op zakelijke telefoons – opvraagbaar zijn met een Wob-verzoek. Eerder stelde de overheid dat elektronisch berichtenverkeer niet onder de Wob valt. Wel dus. In de zaak bepaalde de rechter dat de techniek van het opslaan niet bepaalt of de Wob wel of niet van toepassing is. Sms’jes en app-berichtjes op telefoons, er is een abonnement op naam van een (verwerende) organisaties en dus zijn het ‘documenten’ – en dus opvraagbaar. Gaat het om privételefoons, dan zijn deze berichten niet opvraagbaar, zo wordt benadrukt.

Overheid verdient miljoenen met in beslag genomen bitcoins

Met de verkoop van in beslag genomen bitcoins heeft het OM de afgelopen tijd ruim drie miljoen euro ‘gecasht’. Volgens RTLZ zijn ‘zeker 1889’ bitcoins afgepakt en verkocht. Daarbij zitten hoogstwaarschijnlijk 1158 bitcoins die bij het oprollen van marktplaats Hansa werden buitgemaakt. Maar had het OM met de verkoop van al die bitcoins gewacht, bijvoorbeeld tot deze week, dan waren de ‘verdiensten’ vele malen hoger geweest. De koers van de bitcoin passeerde onlangs de grens van tien mille – de bitcoins zouden nu zo’n 17 miljoen euro waard zijn. Maar het OM-beleid is om in beslag genomen bitcoins ‘door koersschommelingen altijd zo snel mogelijk na ontvangst’ te verkopen. Er is een speciale handleiding hoe bitcoins in beslag genomen moeten worden en natuurlijk ook een eigen wallet waar die bitcoins naar worden overgemaakt. Volgens cyberofficier van justitie Martijn Egberts moet er bij bitcoins snel gehandeld worden. ‘Eén klik en iemand kan bitcoins vanaf een andere locatie wegsluizen. En als een verdachte in beperking zit, betekent dat niet dat zijn vriendin of handlanger de bitcoins in de wallet laten staan’.

Spanje: Agenten noemen Hitler ‘God’ in chats

De Spaanse politie is in opspraak nadat is ontdekt dat agenten in een Whatsapp-groep onder meer Adolf Hitler hebben opgehemeld. Het gaat om tientallen, mogelijk honderden agenten uit Madrid die de Whatsapp-groep gebruikten als intern vraag- en antwoordmiddel. De groep bestaat al enkele jaren maar na de aanslagen in Barcelona, augustus 2017, en de Catalaanse rellen werd de inhoud grimmiger. En racistischer: agenten schreven dat Hitler een god is. ‘Deze meneer wist hoe je zaken aanpakt’. Ook immigranten, vluchtelingen en moslims krijgen er van langs. Agenten verheerlijkten de nazi’s en vluchtelingen werden ‘voer voor vissen’ genoemd. De zaak kwam naar buiten toen een vakbondslid eerst in de groep kritiek leverde en later door groepsleden met de dood bedreigd werd.

Belgie: Kritiek op politie-organisatie in Brussel na nieuwe rellen

Hoe kan dat nou, dat het bij rellen in Brussel wéér uit de hand liep? Dit weekend was het voor de derde keer in twee weken raak. Minister Jan Jambon (BZ) denkt het wel te weten: hij vermoedt ‘een systeem’ achter de rellen waarbij relschoppers elkaar oproepen via sociale media. De Belgische politie gaat binnenkort nieuwe tools inzetten om platforms als facebook, twitter, instagram en Snapchat te monitoren. Jambon denkt dat de jongeren ‘vooral van allochtone afkomst’ zijn en misbruik maakten van de bijeenkomst om vernielingen aan te richten.

Engeland: Valse paniek na tweets over aanslag

Het bleek niet meer dan een vechtpartijtje tussen twee mannen op een metrostation. Maar mede door een aantal ‘opruiende’ tweets zag de politie in London zich genoodzaakt om groots uit te pakken. Metrostation Oxford Circus, een van de drukste van de stad, werd ontruimd, net als warenhuis Selfridges. Directe aanleiding daarvoor waren enkele tweets. ‘Looks like another jihad attack’, twitterde voormalig EDL-leider Tommy Robinson terwijl zanger Olly Murs iedereen dat er geschoten werd. ‘Fuck everyone get out of Selfridges now gun shots! I’m inside’. Via datzelfde twitter vroegen anderen hem om zich rustig te houden: ‘stop tweeting mate. Nothing happened’. Maar de geest was al uit de fles. Murs’ tweet dat hij er niet geschoten werd, maakte nauwelijks nog indruk. ‘Have no idea the whole store went crazy’, twitterde Murs ook nog, waarop iedereen hem antwoordde dat het zijn schuld was. ‘When you have millions of followers be very careful what you tweet. There were no shots, in fact nothing happened at all. So you stirred extra needless panic by tweeting false information’.

Engeland: Crimineel pest politie met inchecken op Facebook

Lee Mapstone, een Engelse crimineel die door de politie wordt gezocht voor onder meer ontvoering en een overval, houdt de politie ook online bezig. Op facebook daagt hij de collega’s continu uit, door in te checken bij politiebureaus en zelfs op het hoofdkantoor van Scotland Yard. Bij een foto van het bureau in Paddington Green schreef hij dat hij zich wilde aangeven. ‘Maar ik heb me bedacht’. Mapstone wordt sinds 25 september gezocht en maakte sindsdien selfies bij Buckingham Palace, het Ritz Hotel en andere hotspots. In zijn berichten drijft hij de spot met de dienders. ‘Kijk, alles wat ze doen is donuts eten’. Als hij twee wat vollere dienders op de foto zet, schrijft hij dat hij ‘dumb and dumber’ heeft ontdekt. ‘Fck the met police lol’. Scotland Yard zegt verder te zoeken naar Mapstone en alle facebook-data mee te nemen in dat onderzoek.

Politie verijdelt Project-X-feest Arnhem

De politie heeft deze week in de wijk Klarendal in Arnhem een project-X-feest weten te verijdelen. Uitnodigingen waren via Snapchat verstuurd en gedeeld. ‘Laten we 2017 in stijl afsluiten met een te gek Project X in Klarendal’, schreef een tiener (16, uit Arnhem) begin november. ‘In het winkelcentrum gaan we alles slopen. Alles broko maken’, aldus de oproep. ‘Draag een sjaal of bril voor je gezicht wegens camera’s. Zorg dat je vuurwerk bij je hebt. We gaan politie’s bekogelen met stenen’. De jongen, ‘een bekende van de politie’, is aangehouden voor opruiing en zit vast. Uit voorzorg waren de winkeliers in het centrum gewaarschuwd, maar ze bleven open. Volgens het bericht wilde de bedenker van het feest wraak nemen, omdat hij enkele weken geleden door winkeliers was aangesproken op het feit dat hij door het (overdekte) centrum fietste. Politiechef Franciska Floor zei dat ‘niets doen geen optie’ was en dat er alles aan gedaan is om de avond zo normaal mogelijk te laten verlopen.

Politie verwijdert ‘onhandige’ zwartepietenpost

‘Vandaag zijn wij bewapend met pepernoten, wees dus lief, anders krijg je op de kloten’. Het is dat ‘poging tot humor’ niet in het wetboek van strafrecht staat, maar het rijmpje op de facebookpagina van de politie Arnhem-Noord viel volkomen verkeerd. Agenten verkleed als Zwarte Piet poseerden op een politieauto. ‘Bel 112 dan nemen we een cadeautje mee’. Tja. Het (inmiddels verwijderde) bericht leverde veel comments op, vrijwel allemaal negatief. Volgens politiewoordvoerder Ronald van der Leeden was ‘het niet handig en verstandig om zo’n foto te plaatsen’. De eenheid heeft excuses aangeboden. Politieteams beheren hun eigen pagina zelf maar over dit bericht is kennelijk niet zo goed nagedacht. ‘We willen een neutrale politie zijn. We zijn er voor iedereen: voor mensen die Zwarte Piet aanhangen en voor diegenen die er tegenover staan’, aldus Van der Leeden. In een nieuw bericht schrijft het team dat het ‘achteraf gezien niet handig is geweest om als politie een foto te plaatsen waaruit je zou kunnen opmaken dat we partij zouden kiezen’.