Duitsland: Cold case opgelost na Facebook-tip

Een Duitse cold case is, na 36 jaar, opgelost met hulp van een facebook-gebruiker. De zaak draait om Beata Sienknecht, een 36-jarige kapster uit Hamburg, die in 1981 spoorloos verdween, nooit gevonden werd en enkele jaren later werd doodverklaard. De zaak is door de (nieuwe) Cold Case Unit van de politie Hamburg nu opgelost. Met dank aan een vrouw die op facebook op een politiebericht reageerde. Wat de vrouw schreef, wekte de interesse van de speurders. De vrouw zette de politie op het spoor van ene Klaus-Dieter H., een man van 58 die een tbs-straf uitzit voor een andere moord. H. heeft inmiddels bekend dat hij ook de moord op Sienknecht op zijn geweten heeft.

Advertenties

EC wil dat internetbedrijven actiever op zoek gaan naar illegale berichten

In de never ending story over de verantwoordelijkheid van internetplatformen als facebook en twitter, komt deze week de Europese Commissie met de oproep aan die bedrijven om nóg actiever op zoek te gaan naar ‘illegaal materiaal’. In een nieuw document stelt de commissie dat de platforms beter moeten samenwerken met de nationale autoriteiten én ‘andere vertrouwde organisaties’ om dat materiaal, na meldingen, sneller te verwijderen. De nieuwe richtlijnen zijn (nog) niet wettelijk bindend. Veel techbedrijven hebben al een vrijwillige gedragscode ondertekend om de gewraakte content binnen 24 uur te verwijderen maar voor sommige EU-leiders is dat niet snel genoeg. De commissie roept de bedrijven verder op om detectie en verwijdering te automatiseren maar juist die oproep stuit ook op kritiek: wie bepaalt of controleert of het materiaal wel illegaal is voordat het wordt verwijderd? EU-parlementariërs hebben al gepleit voor meer transparantie in de richtlijnen. ‘Ook online moet de rechtsstaat zijn betekenis houden, met waarborgen van het publiek belang’, zegt onder meer D66-Europarlementariër Marietje Schaake. ‘In Europa is geen plaats voor preventieve censuur’.

“Encryptie is groeiend probleem bij aanpak criminaliteit”

Volgens het nieuwe Internet Organised Crime Threat Assessment van Europol is encryptie een groeiend probleem bij de aanpak van criminaliteit. Het jaarlijke rapport beschrijft enkele delicten waarbij encryptie een steeds grotere rol speelt: online kindermisbruik, terroristische werving en propaganda, het voorbereiden van aanslagen. Opsporingsdiensten krijgen steeds vaker géén toegang tot gegevens op communicatieapparatuur en informatiedragers. ‘Het groeiend aantal apps dat het delen van media en end-to-end-encryptie aanbiedt, biedt overtreders een groot aantal toegankelijke, populaire en ogenschijnlijk veilige tools’ waarmee illegaal materiaal kan worden gedeeld. Europol signaleert verder een verandering in het gebruik van apps door criminelen nu apps als Whatsapp, Telegram en Signal complete end-to-end-encryptie aanbieden. ‘Dit zorgt voor extra uitdagingen voor opsporingsdiensten, aangezien het veel traditionele onderzoekstechnieken, zoals aftappen, ineffectief maakt’.

Duitsland ontwikkelt app-alternatief voor noodnummer 112

In Duitsland werkt het Ministerie voor Economie en Energie aan een alarm-app waarmee burgers in contact kunnen komen met politie (110) en brandweer/ambulance (112). Minister Brigitte Zypries spreekt van een extra digitale contactmogelijkheid die ‘beter bij de huidige tijd past’. De Notruf-app moet burgers in staat stellen ‘zonder te hoeven spreken’ een noodmelding te doen. Volgens Zypries levert dat meer veiligheid op. Een prototype van de app wordt de komende maanden uitgetest in verschillende meldkamers.

VS: Korpschef onder vuur na beledigend Facebook-commentaar

Colonel Kriste Kibbey Etue, korpschef van de Michigan State Police, ligt onder vuur nadat ze zich op facebook meedeed in de discussie rond knielende football-spelers. Die spelers bleven niet rechtop staan voor het volkslied, uit protest tegen Donald Trump en vooral de schietgrage politie – Black Lives Matter! Trump twitterde eerder dat de protesterende spelers beter ontslagen kunnen worden. Etue ging een stap verder en deelde een facebook-bericht waarin de spelers ‘anti-American degenerates’ genoemd worden. De spelers zijn ‘millionaire ingrates who hate America’ en bovenal ‘rich, entitled, arrogant and ungrateful’. De posting viel bij velen verkeerd: de korpschef heeft een ‘dangerous mindset for someone in her powerful position’, riep een advocaat die gelijk vragen stelde over de neutraliteit van het korps. Ook anderen vonden dat iemand zo hoog in de organisatie zulke opmerkingen niet kan maken. Volgens een woordvoerder was het bericht alleen aan Etues vrienden gericht en is het toch al in duizendvoud op internet te vinden.

Duitsland: Politie in opspraak na gendertweet

De politie Berlijn heeft excuses aangeboden voor een tweet die werd verstuurd tijdens de marathon, afgelopen weekend. In die tweet, over wegafsluitingen tijdens die marathon, werden ‘lieve skaters, hardlopers en kinderen’ aangesproken en werd de hashtag #genderwahn gebruikt, een term die verwijst naar het gebruik van sekseneutrale woorden. Het begrip is echter ook populair bij rechtse populisten. De tweet viel volkomen fout, waarna het sociale-media-team van de politie genoodzaakt was excuses aan te bieden. De tweet werd verwijderd, in een excuustweet sprak de politie over een ‘furchtbar peinlich’ incident. Later werd in een verklaring nog gemeld dat de desbetreffende politietwitteraar ‘moest nablijven’. ‘Sorry community’.

WhatsApp weigert verzoeken van inlichtingendiensten

WhatsApp heeft een verzoek van de Britse premier Theresa May geweigerd om berichten vrij te geven die gebruikers naar elkaar stuurden. May verzocht Whatsapp met klem om de berichten te verstrekken die terroristen elkaar stuurden in de aanloop naar enkele recente aanslagen. Volgens Whatsapp, dat vorig jaar volledige versleuteling van de berichten invoerde, moeten gebruikers veilig kunnen blijven chatten, waarbij niemand meekijkt.

Belgie: Politieman Whatsappt info aan terreurverdachten

In Brussel is politieman Momo E.S. opgepakt die via Whatsapp allerlei info zou hebben doorgespeeld aan terreurverdachten. De verdachte, een Belg van Noord-Afrikaanse afkomst, werkt als dispatcher in Brussel-Noord en zou zo precies hebben geweten waar en wanneer er invallen plaatsvinden. Van oproepen en patrouilles tot invallen, alle info appte hij – live – door naar enkele terreurverdachten. Onduidelijk is nog hoelang hij dat deed en om hoeveel berichtjes het gaat. Momo ‘liep al geruime tijd in de kijker’, aldus bronnen bij het gerecht.

Vijf jaar na de Facebookrellen

Vijf jaar na de facebookrellen is in Haren de rust teruggekeerd. Met Merthe gaat het goed, ze kan weer anoniem over straat en in het dorp wordt er nauwelijks nog over gesproken. Fascinerend blijkt echter dat ‘je met een facebookfeestje iets kunt laten ontstaan dat zó uit de hand loopt’. Internetdeskundige Ritzo ten Cate zag het die avond misgaan. Politie en gemeente hadden geen idee wat er speelde. Hij spreekt van ‘twee werelden die niet samengingen‘. De politie is, aldus Ten Cate, ‘best goed thuis in hardcore cybercrime’ en wijkagenten kennen natuurlijk de wijk en de bewoners, ‘maar die twee werelden gingen eigenlijk niet samen’. Hij betreurt, achteraf, dat de politie zich niet in de facebook-discussie heeft gemengd. ‘Facebook kun je niet bellen om het evenement plat te gooien maar [..] Je kunt misschien wel contact krijgen met de organisatoren’. Gewoon ‘vragen wat ze willen en waarom’ en in gesprek gaan. Dat gebeurde niet, waardoor Project-X Haren ‘voor iedereen in Nederland een wake-up call is geweest’. Ook toenmalig korpschef Oscar Dros zegt dat de politie veel geleerd heeft. Dros bleef aan, waar burgemeester Rob Bats zijn biezen pakte. Volgens Dros is de politie ‘enorm geschrokken van de mobiliserende kracht van sociale media en worden die nu nauwletten gevolgd. ‘We volgen het met veel meer mensen, deskundigheid en middelen’.

“Extremistische content sociale media binnen twee uur verwijderd”

De regeringsleiders van Groot-Brittannië, Frankrijk en Italië hebben op de Algemene Vergadering van de VN voorgesteld dat extremistische content op platforms als Facebook, YouTube, Twitter en Microsoft binnen twee uur verwijderd moet worden. Lukt dat niet, dan moeten die bedrijven een boete krijgen. De grens ligt nu op 24 uur maar de genoemde landen vinden dat nog te lang. De bedrijven, onlangs verenigd in de Global Internet Forum to Counter Terrorism, hebben nog niet gereageerd. Nieuwssite Politico wel: die vindt de grens van 24 uur nu al een worsteling. Ook is er discussie over wie de socialemediabedrijven controleert.

Hoofd Communicatie politie moet twitteraccount aanpassen

Jeroen Ranzijn, interim hoofd communicatie bij de NP, heeft zijn ‘bio’ op zijn twitteraccount aangepast, na een ‘evaluatiegesprek’ met de korpsleiding. Zijn functie bij de NP staat niet langer vermeld. Ranzijn raakte vorige week betrokken in een ordinaire twitterfittie met publicist Jan Roos. Aanleiding was een tweet van Roos over de snelle vrijlating van een rapper die was opgepakt met een vuurwapen. Ranzijn vond dat Roos zich met die tweet schuldig maakte aan ophitsing. Waarop Roos Ranzijn aanviel en Ranzijn zich weer verdedigde door te stellen dat zijn tweets op persoonlijke titel waren en niet namens korpsleiding of NP. Maar volgens zijn bio was Ranzijn ‘hoofd communicatie nationale politie asiel en migrantencriminaliteit a.i.’ en waren zijn ‘uitingen op pers.titel’. Een slimme internetter wist echter te vinden dat die toevoeging er pas een maand stond en niet, zoals Ranzijn stelde, ‘al jaren’. Ranzijn werd een tijdje terug bekend van de ‘zwijgdeal’ die hij met De Telegraaf wilde sluiten om slecht nieuws over asielzoekers uit de krant te houden. Vanwege zijn twittergedrag , kreeg Ranzijn een evaluatiegesprek met de korpsleiding. In zijn bio staat nu dat hij momenteel een ‘bijzonder interessante opdracht doet’. Naar verluidt wordt zijn contract niet verlengd.

IS-propaganda van internet verwijderen is een zware klus

Ondanks de vergrote inzet van politie en internetbedrijven en ondanks een fors gedaalde hoeveelheid ‘officiële’ IS-propaganda, gaat de boodschap van IS nog volop rond op internet. Europol hield afgelopen week een antipropaganda-actie en constateert een stijging van het aantal ‘fanatieke sympathisanten’ die online wervende teksten en beelden verspreiden. Het doel van de actie was te laten zien dat wie IS online wil verslaan, moet samenwerken. Zo hebben meerdere landen al een zogeheten Internet Referral Unit – de Nederlandse gaat deze maand officieel van start – om IS-propaganda pro-actief te bestrijden. Als sprake is van opruiing of werving, dan wordt internetproviders gevraagd om verwijdering. Doen ze dat niet, dan kan er strafrechtelijk worden opgetreden. De IRU moet er zo voor zorgen dat internetgebruikers ongevraagd met IS-propaganda worden geconfronteerd. Die inzet heeft ook succes, stelt Europol. Er is weliswaar nog steeds propagandamateriaal te vinden, maar alleen voor wie goed zoekt. IS-sympathisanten verhuizen gedwongen naar het dark web of kiezen voor kleinere platforms waar veel minder gebruikers actief zijn.

Internetbewijs leidt tot twintig jaar cel voor vadermoord

Digitaal bewijs speelde een belangrijke rol in de zaak tegen een man die zijn vader doodde. Zoon Sander werd vorige week veroordeeld tot twintig jaar celstraf voor de moord op zijn vader Bart Hillen. Zoonlief verweerde zich door te stellen dat zijn vader naar een vriendin ging die hij online had ontmoet, hij liet zelfs de chats zien waarin dat afspraakje gemaakt was. Maar dat verweer kón helemaal niet kloppen: die vrouwen waren nep, verklaarde de eigenaar van de datingsite. ‘Daar kun je helemaal geen afspraakjes mee maken’. De politie vond verder dat er met de chats, lang na het verdwijnen van de vader, was gerommeld. Omdat niemand anders bij de laptop kon dan zoon Sander, moest die het wel gedaan hebben. Het motief was geld. Om kort te gaan: de rechtbank acht bewezen dat de zoon de moord gepleegd heeft.

Politievloggers schenden privacy

De politie gaat het beleid voor sociale media aanscherpen en intern beter toezicht houden op berichten die door agenten op twitter, facebook en Youtube worden gezet. Aanleiding zijn enkele klachten over politievloggers Jan-Willem en Tess omdat (ook geblurde) personen in hun filmpjes nog wel eens ‘herleidbaar’ waren. Agenten gaan ook nog regelmatig de fout in op twitter en facebook. De redactie van KRO-NCRV bekeek onder meer alle 149 video’s van de twee vloggers en constateerde 28 ‘overtredingen’. Zo waren verdachten en slachtoffers, bijvoorbeeld via hun adres, nog simpel te vinden. Een lastig probleem: voorlichting en preventie zijn weliswaar geen wettelijk vastgelegde politietaken maar zijn wel ‘heel relevant en nuttig’. Daarom heeft het filmen van politiewerk ‘zeker een meerwaarde’ en wordt er ‘wel degelijk’ nagedacht over de mogelijke gevolgen van de vlogs. De politie heeft toegezegd dat alle video’s worden verwijderd waarin mensen herleidbaar zijn afgebeeld.

Hoe Syrische oorlogsbewijzen van YouTube verdwijnen

Waarheidsvinding, al dan niet door opsporingsdiensten, staat onder druk nu sites als YouTube steeds strenger optreden tegen extremistische video’s. Die wil iedereen zo snel mogelijk offline hebben, maar een ongewenst effect daarvan is dat de filmpjes niet meer als bewijsmateriaal gevonden kunnen worden, waarschuwt onder meer The Syrian Archive dat mensenrechtenschendingen in Syrië op YouTube laat zien. Ook de Verenigde Naties (VN) zijn bezorgd. Catherine Marchi-Uhel, hoofd van een nieuwe commissie die bewijs gaat vergaren over mogelijke oorlogsmisdaden in Syrië, zegt met YouTube in overleg te gaan. ‘Het is zorgelijk als bewijsmateriaal verdwijnt’. Ze wijst erop dat mensen in sommige gevallen hun leven geriskeerd hebben om die video’s te maken. ‘De filmpjes moeten dus nooit voorgoed vernietigd zijn’. Volgens haar moet YouTube een manier vinden waarbij het materiaal nog wel verzameld en opgeslagen kan worden. YouTube zegt simpelweg de richtlijnen te volgen: geen geweld, geen extremisme – al was het maar omdat veel adverteerders zich terugtrokken toen hun advertenties bij haatfilmpjes verschenen. Zomer 2017 verdubbelde YouTube al het aantal ‘trusted flaggers’, medewerkers die video’s controleren die door gebruikers zijn ‘geflagged’. Osint-expert Eliot Higgins van Bellingcat zegt dat YouTube vooral duidelijker moet zijn. Hij wijst op een technisch probleem: enerzijds worden filmpjes van Syrische oppositiegroepen automatisch verwijderd maar zijn pogingen om IS en jihad-content te verwijderen ‘a total flop’. Volgens hem worden de regels ook inconsequent toegepast. ‘Drie video’s werden verwijderd, maar vier video’s die op exact dezelfde manier waren omschreven en net zo schokkend waren, bleven wel staan’.