België: Waar was de digitale wijkagent bij de rellen in Brussel?

De (Belgische) politie holt achter de feiten aan, is niet meer afgestemd op de nieuwe communicatiemiddelen, terwijl een nieuw soort wijkagent soelaas zou kunnen bieden. Dat schrijven de consultants Elke Wambacq en Nancy De Vogelaere, leden van het zogeheten Disruptief Comité dat Justitie-minister Jan Jambon onlangs instelde om de veiligheid te innoveren, naar aanleiding van de recente rellen in Brussel. Wambacq en De Vogelare vragen zich hardop af waarom de politie zo verrast was. Rapper Vargasss72 had zijn komst naar Brussel toch op meerdere sociale media aangekondigd? ‘Er is op zijn minst iets loos met de communicatie’. Vargasss72 noemde in die berichten zelfs het woord politie – je zou dan toch denken dat het bericht opvalt, met al die beschikbare monitoring-tools van nu. Op facebook zitten twee miljard mensen, Snapchat telt 150 miljoen dagelijkse gebruikers – hoe kan het dat de politie daar niet kijkt, vragen de twee consultants zich af. ‘De samenleving van vandaag is impulsiever en sneller dan die van gisteren. Mensen krijgen een idee, posten het op sociale media en schieten meteen in gang. Zo gaat dat tegenwoordig, en eigenlijk is dat heel gemakkelijk. Je wéét min of meer dat er iets op til is. Vargasss92 kondigde al een dag op voorhand zijn komst aan, tijd genoeg dus voor de ordediensten om dit op te pikken’. Ze verwijzen naar Nederland, waar zulke programma’s wel draaien, én natuurlijk naar hoofdcommissaris Steven de Smet uit Gent, al jarenlang eenzaam roepende in de (steeds digitalere) woestijn en net zo lang pleitbezorger van ‘De Nieuwe Politie’. De kritiek van Wambacq en De Vogelaere is ongezouten. ‘We discussiëren liever [..] over de grootte van politiezones en het bewaken van kleine baronieën dan dat we de digitale realiteit onder ogen zien. Veiligheid aanpakken stopt niet aan de grens van een gemeente die een scheet groot is’, waardoor we ‘fluitend met zijn allen de afgrond in gaan, onszelf wijsmakend dat we met de oplossingen van de vorige eeuw een probleem gaan oplossen dat we zelf met al onze kennis van de huidige eeuw nog niet voldoende kunnen inschatten’. Het gevolg is volgens hen dat burgers steeds meer het heft in eigen handen nemen, dat burgers eigenrichting toepassen én dat er een ‘ongelijke verdeling van veiligheid’ ontstaat omdat niet iedereen dezelfde veiligheid krijgt ‘als je niet op het juiste informatiekanaal zit’.

Advertenties

Jongeren aangehouden na onrust rond school

De politie heeft in Tilburg zeker drie jongens (14, 15 en 16) aangehouden naar aanleiding van ongewenste samenscholing van zo’n honderd scholieren. Die hadden zich via sociale media verzameld om te gaan rellen bij vmbo-school Campus 013. Een medewerker van de school waarschuwde de politie, maar de vijf agenten die ter plaatse gingen, werden beledigd en geprovoceerd. Waarna versterking werd opgeroepen. Op sociale media circuleren inmiddels filmpjes van ‘hardhandig optreden’ van de politie. Woordvoerder Pierre-Ine Mattheussens zegt dat de beelden ‘heftig kunnen overkomen als je ze zo ziet’ maar verwijst naar de ‘zeer grimmige’ sfeer bij de school. ‘Er werden zeer grove beledigingen geuit. Wij zijn daar om de rust te laten terugkeren’. Ze vindt het te vroeg om te zeggen of de aanhoudingen goed of fout zijn gegaan. ‘Dat is niet enkel en alleen aan de beelden te zien. Dat moet uit onderzoek en evaluatie blijken’.

India: Politie “moet zich schamen” na Facebook-bekentenis moordenaar

Terwijl de politie in Punjab, India nog uitging van een religieus getinte moord, schreef de moordenaar in een posting op facebook wat de echte reden was. Schutter Saraj Sandhu schreef uitgebreid waarom hij slachtoffer Vipan Sharma doodschoot: uit wraak, na een familieruzie. Volgens de politie wordt de posting nog onderzocht maar wijst alles nog steeds op een religieus motief. Sharma was leider van een radicale religieuze partij. Op camerabeelden was de moord goed te zien. Sandhu schoot zeven keer op Sharma, op klaarlichte dag. Waarna de politie zelfs een terreur-eenheid op de zaak zette.

Engeland: Politie aangeklaagd na “privacyprobleem” in sexting-zaak

Omdat de Greater Manchester Police weigert de gegevens van haar zoon te verwijderen, heeft een moeder het korps aangeklaagd. Het joch stuurde in 2015, 14 jaar jong, een piemelfoto via Snapchat naar een vriendinnetje. De schoolleiding merkte dat en vertelde het zijn moeder. De politie legde de jongen uit dat het om kinderporno ging en maakte daar keurig melding van in de politiesystemen. De zaak werd geseponeerd maar alle gegevens staan nog steeds in het systeem. Volgens zijn moeder kan hem dat later schaden, bijvoorbeeld als hij gaat solliciteren. ‘For all of his adult life it hangs over him’, vertelde ze de BBC. Ze vindt het gek dat kinderen ‘gecriminaliseerd’ worden voor iets waarvoor ze niet eens zouden worden aangepakt als ze 18 zijn. Haar advocaat stelt dat de jongen ‘recht heeft op een privéleven’, de politie verwijst naar wetten en beleidsregels. Het is de eerste rechtszaak op dit gebied in Engeland.

VS: FBI worstelt met telefoon massamoordenaar Kelley

De FBI heeft veel moeite met het ontsleutelen van de telefoon van Devin Kelley, de man die vorige week in/bij een kerk in Texas 26 mensen neerschoot. Volgens FBI-topman Christopher Combs is zelfs onbekend hoeveel tijd nodig om het apparaat te kraken. ‘Dat kan morgen zijn, volgende week of over een maand’. Kelley zelf kan in ieder geval niet meer om toestemming gevraagd worden. Combs wil verder niet zeggen welk toestel Kelley gebruikte. ‘Ik wil niet tegen iedere schurk zeggen welke telefoon hij moet kopen’. De FBI meldde eerder dat er nog zo’n 7500 mobiele apparaten op ontsleuteling wachten. Een daarvan is de telefoon van de extremist die in 2015 in Garland het vuur opende op een cartoon-tentoonstelling. Deze man zou meer dan honderd appjes hebben gestuurd naar ‘een terrorist in het buitenland’ maar ‘we weten nog steeds niet wat hij toen zei’. Justitie-minister Jeff Sessions klaagde daarom al over de gebrekkige medewerking van techbedrijven.

Italie: Jonge maffiosi makkelijke prooi voor justitie dankzij sociale media

Deze week zijn in Italië circa vijftig zogeheten Cumps opgepakt. Cumps zijn jonge maffiosi, vaak zoons of neven van de oude maffia-garde. Ze verdienen bakken met geld, gebruiken zware wapens en voelen zich onaantastbaar. Dat blijkt vooral op sociale media – precies daar werd het bewijs tegen hen gevonden. Politie en OM vonden daar vrij simpel honderden foto’s en filmpjes waarin ze met dure spullen pronkten, grootse feesten hielden en trots lieten zien wat ze allemaal aan rijkdom verzameld hadden – opsporing was nog nooit zo gemakkelijk! De NOS spreekt van een trend: ‘terwijl hun vaders en ooms vooral de luwte opzochten om een low profile te bewaren, SnapInstaFaceAppen de jonkies zich in het blikveld van de politie en worden ze makkelijk gegrepen’. Ook de politie zelf speelt een rol. Volgens inspecteur Michele Spina uit Napels hebben de jonge camorristi geen rolmodellen meer. ‘De oude garde hebben we opgepakt en ze kunnen van niemand meer leren hoe je een clan leidt’. Alleen uit tv-series of films maar ja, ‘daar leren ze niet wat een crimineel leven inhoudt’.

Een op tien ‘mensen’ op Facebook bestaat niet

Wereldwijd zitten er 2,3 miljard mensen op facebook, zegt het bedrijf zelf. Maar ongeveer 10% daarvan blijkt niet te bestaan, ofwel een nepaccount te hebben, ofwel een bot te zijn. Nepaccounts worden niet alleen door politiemensen gebruikt om ‘onzichtbaar’ te blijven, maar de laatste jaren voor om nepnieuws te verspreiden, vooral in verkiezingstijden, als propaganda of om te polariseren. Facebook zelf erkent het aantal nepaccounts maar heeft geen haast om er wat aan te doen, aldus het bericht. Er wordt pas actie ondernomen als er actief geklaagd wordt over zo’n account maar dan moet er ook wel iets aan de hand zijn, zoals haatzaaierij of terreurverheerlijking. Alleen dan onderneemt het concern actie. Bij facebook zijn overigens zo’n tienduizend mensen in dienst die content beoordelen en reviewen. Het bedrijf beloofde onlangs dit aantal te zullen verdubbelen. Maar omdat veel accounts veel geld opleveren, kan betwijfeld worden of die zich met de nepaccounts bezig zullen houden.

“Nederlandse politie kan nog geen YouTube kijken”

‘Zolang je bij de politie bijvoorbeeld nog geen filmpjes kan kijken op het netwerk, laat staan een website als Youtube kan bezoeken, lopen we nog ver achter‘. Tja. Oud nieuws, al jaren bekend maar actueel nu er een nieuwe minister is. Volgens or-voorzitter Rob Den Besten moet er nog een flinke slag gemaakt worden voordat de politie haar ict up-to-date heeft. Onderzoeksbureau Gartner berekende vorige week dat de politie nog zeker 52 miljoen euro nodig heeft om die ict op orde te krijgen. Vooral op operationeel vlak, waar de meeste agenten hun werk moeten doen ‘met volstrekt achterhaalde systemen’. Den Besten hoopt dat de nieuwe politieminister Ferdinand Grapperhaus ‘een luisterend oor’ heeft voor de noodzaak van ict-vernieuwing. Ook politie-cio Dick Heerschop stelt dat het geen luxe is om ‘dingen als bodycams’, het vernieuwen van meldkamers en een GPS-systeem nu eens goed te gaan regelen. Zodat ‘de politie niet weer jarenlang achter ligt op de boeven’.

Twitterende wijkagent rolt dildo-bende op

Na wat tweets van wijkagent William Nijland (Nijmegen) is een ‘regionaal opererende dildo-bende’ opgerold. Deze bende kwam maart jl in beeld – letterlijk – toen een vrouw drie dildo’s stal. Volgers van Nijland tipten hem over een vergelijkbare diefstal in Den Bosch. De recherche wist daarop de vrouw en een handlanger te achterhalen. Nijland zegt (in het tv-programma De Monitor) dat hij wel eerst met het OM moest overleggen. ‘Begrijpelijk, want je komt aan de privacy van mensen en dat kan ook verkeerd uitpakken’. Het opgepakte stel staat binnenkort voor de rechter.

Politie verwijdert video’s van politievlogger Jan-Willem

In 169 door De Monitor bekeken politievlogs zitten in totaal 31 fragmenten die herleidbaar zijn naar een persoon. Het KRO-Ncrv programma onderzocht mogelijke privacyschendingen. Met als gevolg dat nu twee video’s van vlogger Jan-Willem nu zijn verwijderd en dat in ‘minstens 1 video’ een aanpassing is gedaan. Dat betekent, aldus het bericht, dat er nog 26 incidenten resteren in 20 video’s die nog online staan. Het gaat daarbij om verdachten en slachtoffers van wie de identiteit herleidbaar is.

Artikel over “mishandeling bejaarde vrouw” toch offline

Als een man na een ruzie over hondenpoep wordt aangehouden op verdenking van mishandeling van een bejaarde buurvrouw, zet de politie een persbericht online. De kop ‘Man mishandelt bejaarde vrouw’ laat niks te raden over. In zijn dorp Monnickendam wordt verdachte Rob de Vos snel herkend én bedreigd. Als hij vrijgesproken wordt wegens gebrek aan bewijs, blijft het artikel echter online staan, ook al schrijft de teamchef Purmerend dat het artikel ‘te stellig’ is. De Vos probeert een paar keer om het artikel offline te krijgen, dan wel aangepast – verdacht van mishandeling klinkt al heel anders, nietwaar? Maar de politie weigert, zelfs als journalist Teun van der Keuken van het KRO-Ncrv programma De Monitor belt. ‘Wij hebben de info uit de systemen en daarin staat dat die meneer die mevrouw zou hebben mishandeld’. Een paar dagen later wordt het artikel ‘met tegenzin’ toch offline gezet. De Vos vindt het ‘ontzettend jammer dat het publiciteit en zoveel energie vergt om één artikel te laten verwijderen en dat niet de schade aan de persoon over wie het artikel gaat de hoogste prioriteit heeft, maar de schade aan het politieapparaat door negatieve publiciteit’. Volgens hem is het ‘de hoogste tijd dat de politie eens de verantwoordelijkheid neemt voor de schade die zij mensen berokkenen door het plaatsen van dit soort artikelen [op internet]’.

“Aftapwet” wordt uitgesteld

Het kersverse kabinet heeft de invoering van de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), beter bekend als de aftapwet of de sleepwet, uitgesteld. De wet zou op 1 januari 2018 ingaan maar volgens minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) lukt het niet om voor die datum de toetsingscommissie (drie oud-rechters) in te vullen. Een nieuwe invoerdatum is nog niet bekend. Wel bekend is de datum voor het referendum over de aftapwet: 21 maart 2018.

Wijkagent krijgt excuus van rockband

Rockband Bökkers uit Heino heeft excuses aangeboden aan horeca-wijkagent Emile Vermeulen van de eenheid Midden-Nederland. Zanger Hendrik Jan Bökkers had op facebook geschreven dat hij in elkaar geslagen was na een optreden in Utrecht. ‘Leuk volk daar’, schreef hij. ‘Sinds wanneer hoort vechten bij een avondje zuipen?’ Het bericht én de vechtpartij waren door de band verzonnen. Publiciteit hè? Politie en horeca waren boos. ‘Daar ben je dan een paar uur druk mee op de maandagmorgen’, schreef Vermeulen in een reactie op datzelfde facebook. ‘Geweld is op de eerste plaats niets om grappig over te doen. Vraag dat maar eens aan slachtoffers. En ten tweede bezorg je politie en gemeente er handenvol werk mee’. Na de excuses van Bökkers schreef Vermeulen dat de zaak is afgedaan. ‘Het siert de mens dat je alsnog even belt met excuses namens de band. Verkeerde inschatting gemaakt, impact niet overzien. Punt’.

Politie boos op omstanders die filmen tijdens reanimatie

Steeds meer politieteams uiten, vooral op facebook, hun ‘verbazing en ongeloof‘ over omstanders die getuige zijn van een incident. Deze keer gaat het om de politie Woerden die eerste hulp moest bieden bij een reanimatie. Terwijl het slachtoffer op straat lag, was er één omstander die hulp bood, de rest stond te filmen of te fotograferen. En dat is ‘volledig respectloos’, aldus het bericht. ‘In een situatie van leven en dood bleek de camerafunctie tóch net iets belangrijker te zijn dan onze wijkagent een helpende hand te bieden’. De politie spreekt van een ‘onbegrijpelijke vorm van ramptoerisme’ en verzoekt omstanders wat meer respect en privacy te tonen. ‘Wat overbodig lijkt om te vermelden, willen wij via deze weg dan toch kwijt: verwijder eventuele filmopnames en/of foto’s en maak deze niet openbaar!’

“FBI komt niet door versleuteling”

Van de 14 duizend smartphones, tablets en andere toestellen die de FBI dit jaar al onderzocht, wisten rechercheurs in de helft van de gevallen de versleuteling niet te kraken. De beveiling van de toestellen is té goed, zegt FBI-topman Christopher Wray. ‘Het is op zijn zachtst gezegd een enorm probleem’. De FBI wil al langer (onbeperkte) toegang tot communicatie-apparatuur. Zo werd onder meer een rechtszaak aangespannen tegen Apple, om een iPhone 5c van een gesneuvelde terrorist uit te lezen. Apple weigerde: privacy.