Politie, sociale media en geheimhoudingsplicht

Tja. Het blijft wringen, al die agenten op sociale media. De wens om transparant te zijn, verbinding te maken met burgers en gewoon te laten zien wat politiewerk nu is, botst keer op keer met regels over privacy en geheimhouding. In vlogs zijn mensen soms geblurd maar nog steeds herkenbaar, straten en huisnummers zijn herkenbaar en er wordt gewoon binnenshuis gefilmd. De Monitor legde deze week de vinger weer eens op de zere plekken: hoewel politieagenten een geheimhoudingsplicht hebben, wordt veel persoonlijke info niettemin gewoon geopenbaard. Advocaat Aldo Verbruggen vindt het delen van privé-informatie ‘ronduit verbijsterend’. Verbruggen, oud-ovj, vraagt zich af waarom er zoveel foto’s en filmpjes gedeeld worden, waar de informatie ook gewoon in een tekstberichtje kan. ‘Concentreer je op jezelf, breng jezelf in beeld en niet degenen op wie je je acties richt’. En als dat toch gebeurt, dan ‘gewoon onherkenbaar’. Voorzitter Jeroen Soeteman van de Nederlandse Vereniging Van Strafrechtadvocaten (NVSA) wijst er verder op dat het veelvuldig delen van informatie over verdachten door de politie via sociale media zelfs kan leiden tot strafvermindering. ‘Ze worden dan aan de digitaal schandpaal genageld, voordat er een rechterlijke uitspraak is geweest en dat is al een straf op zich. De rechter kan hier rekening mee houden’. Volgens Soeteman is elke burger onschuldig totdat de rechter hem heeft veroordeeld. Maar wanneer de politie privacygevoelige informatie van een verdachte naar buiten brengt op sociale media, ‘kan de rest van de maatschappij al denken dat de burger schuldig is. En dat mag niet’. Immers, mensen kunnen verhaal gaan halen bij de verdachte en ‘dat is geen goede ontwikkeling’. In de uitzending zegt het OM dat er ‘scherper’ gelet zal gaan worden op beelden waarbij de privacy van verdachten in het geding is.

Advertenties

Politie roept mensen die agenten uitscholden op matje

Toen de politie Doetinchem op facebook melding maakte van een aanhouding, reageerden veel mensen boos. Agenten werden uitgescholden, maar onduidelijk is precies met welke woorden. Een aantal personen heeft inmiddels van de politie een ‘ontbieding verhoor’ thuis gekregen, een brief waarin ze uitgenodigd worden om op het bureau gehoord te worden. ‘Wij begrijpen dat het werk dat wij doen niet altijd alleen maar lovende reacties oproept’, aldus de brief. Het is ook niet erg als mensen kritisch zijn, maar ‘wordt die mening echter beledigend en plaats je die op social media, dan vinden wij dat wel een probleem’. Beledigingen op facebook zijn net zo strafbaar als op straat, benadrukt de politie. En dus worden die mensen op het bureau verwacht.

Engeland: Vier keer zoveel vermeldingen ‘sociale media’ in politiedossiers

In de Engelse regio West-Midlands is het aantal politiedossiers waarin een sociaal netwerk wordt genoemd, in vier jaar tijd meer dan verviervoudigd. Werd in 2013 in 462 zaken melding gemaakt van zo’n netwerk, in 2016 was dat 2427 keer en in de eerste negen maanden van 2017 al 2274 keer. Uit deze gegevens blijkt dat netwerken als facebook, twitter, instagram en snapchat vooral spelen in gewelds-, fraude- en zedenzaken. Ook bij diefstallen, brandstichtingen en vernielingen zijn echter bewijzen, daders en getuigen gevonden via genoemde sites. De cijfers werden met een Wob-verzoek verkregen, na een zaak waarin op snapchat een filmpje werd gedeeld over de mishandeling van een 12-jarige jongen. In 2017 speelde snapchat al in bijna vierhonderd zaken een rol, facebook in 1750 zaken, instagram in 250 zaken en twitter in 70 zaken. Detective inspector Gavin Kinrade van de politie West-Midlands zegt niet geschrokken te zijn. ‘Veel meer mensen gebruiken steeds meer sociale media’. Hij benadrukt sociale media vooral ‘veilig en verantwoord’ te gebruiken.

Landelijke test met appende wijkagenten in Twente

Tja. Wéér een nieuw app die politie en burgers met elkaar in contact moet brengen. Dit keer komt het initiatief uit Twente waar de app ‘Mijnbuur’ wordt getest. Enkele wijkagenten uit Twente werkten mee aan de app die volgens ontwikkelaar Ancel Gerla een vervanging moet zijn van Whatsapp. ‘Daar ontstaan vaak lange discussies en dat leidt tot ergernis’, stelt Gerla. ‘Door de stroom aan berichten gaat een telefoon namelijk constant af, terwijl veel meldingen niet voor alle lezers relevant zijn’. Mijnbuur werkt met categorieën (nieuwtjes, helpen, overlast en onraad) en afzenders kunnen kiezen wie het bericht moet ontvangen. Bij overlast of onraad kan de wijkagent aan het gesprek worden toegevoegd maar ook medewerkers van de gemeente. Gerla noemt de app niet snel genoeg om 112 te vervangen maar ‘het is wel goed om de buurt te waarschuwen na een inbraak, zodat de wijkagent vervolgens tips kan geven om erger te voorkomen’. Mogelijk wordt ook de afdeling webcare aangesloten.

Politie Achterhoek opent jacht op internetoplichters

We kunnen weer rustig slapen, alles komt goed. De politie Achterhoek-Oost gaat de strijd aan tegen internetoplichters. Strijdbaar zegt teamchef Peter Cnossen ‘te gaan voorkomen dat zulke internetfraude het nieuwe paradijs wordt voor criminelen’. Cnossen zegt dat het aantal aangiften van ‘horizontale fraude’ weliswaar is gedaald (van 422 in 2016 naar 383 in 2017) maar ‘het absolute getal nog veel te hoog is’. Volgens hem komt het vaker voor dan fietsendiefstal ‘en dat zegt wel wat over de opkomst van deze vorm van nieuwe criminaliteit’. Om de oplichters te traceren, wil hij ‘het geld volgen’. Dat moet lukken, denkt hij, met ´jonge collega’s die vaak natuurlijker met deze materie omgaan en meestal handiger zijn in speurwerk hierin´. Zo niet, dan hoopt hij op hulp van van ict-specialisten bij de Nationale Politie.

VS: FBI kon bijna 7800 apparaten door encryptie niet onderzoeken

Volgens FBI-directeur Christopher Wray heeft zijn dienst in 2017 bijna 7800 apparaten niet kunnen onderzoeken omdat ze te zwaar waren versleuteld. Dat lijkt klein bier, gezien de miljoenen apparaten die in gebruik zijn. Maar, zegt Wray, het zijn er veel als je kijkt naar het aantal dat wordt gebruikt voor het plannen of uitvoeren van criminele of terroristische activiteiten. Hij spreekt van een ´urgent openbaar veiligheidsvraagstuk voor iedereen’ en voorspelt dat het aantal de komende jaren nog flink zal stijgen ‘als we geen verantwoordelijke oplossing vinden’. Hij riep fabrikanten al eerder op tot het ontwikkelen van apparaten waar opsporingsdiensten met een gerechtelijk bevel toegang toe kunnen krijgen. Geen backdoor maar ‘de mogelijkheid om toegang tot een apparaat te krijgen zodra we een bevel van een onafhankelijke rechter hebben gekregen’.

Politiefoto van zelfmoordpoging zorgt voor ophef

Zoals wel vaker de laatste tijd is de politie weer eens boos op omstanders. Dit keer gaat het om mensen die toekeken hoe een man vanaf de achtste verdieping van een flatgebouw in Papendrecht wilde springen. De politie-boosheid richt zich vooral op mensen die ‘tijdens hun drukke werkzaamheden zelf nog tijd hebben om foto’s te maken’ waarbij ‘zelfs de persoon aan wie hulp verleend moet worden’ in beeld komt. Onder de kijkers veel ouders met kinderen en andere ramptoeristen, met irritatie en frustratie bij de hulpverleners tot gevolg. ‘Hoe haal je het in je hoofd om met je kind naar een potentiële zelfmoordpoging te gaan staan kijken, waarbij de persoon al over de balustrade hangt en ieder moment zijn daad bij het woord kan gaan voegen’, schreef de politie op facebook. Opvallend is echter dat bij het bericht een foto is geplaatst … van de zelfmoordpoging … Om de boodschap kracht bij te zetten ‘aangezien te veel mensen helaas de context niet begrijpen’. Tja. De reacties zijn logischerwijs niet mals. ‘Gaf deze man toestemming zijn foto te plaatsen’ en ‘hoezo klagen over ramptoerisme en zelf foto’s maken van iemand die buiten de reling staat’.
Programmadirecteur Nieuwe Media en Digitale Dienstverlening Ron de Milde liet weten dat de foto niet nodig was. De persoon in kwestie is weliswaar onherkenbaar maar mogelijk door zijn omgeving wel te herkennen door de beschrijving van het incident, zijn kleding en het geposte adres. Hulporganisatie 113Zelfmoordpreventie wijst er verder op dat terughoudend moet worden omgegaan met details over zelfdoding. ‘Liever geen beelden die direct verwijzen naar de methode’. Het bericht is inmiddels, na veel klachten, verwijderd van de facebookpagina van de politie Drechtsteden-Buiten. De foto is echter, met een beetje googlen, nog steeds te vinden.

Politiemedewerker bedenkt ‘Samen Zoeken app’

Om burgers te leren om mee te zoeken naar een vermiste persoon, bedacht politiemedewerker Ronnie Hessels (Eenheid Noord-Nederland) de app Samen Zoeken. Hessels zegt bij meerdere vermissingen te hebben gemerkt dat er zowel veel animo is bij burgers om te helpen maar ook die helpende burgers soms maar wat doen. Er is nauwelijks overzicht, het zoekgebied wordt steeds groter. De app, binnenkort getest door een burgerpanel, is er met name voor de fase waarin de politie nog niks mag doen, juridisch gezien. In de app wordt via gps bijgehouden waar gezocht worden, kunnen deelnemers foto’s toevoegen en chatten met de coördinator. Hessels spreekt van een ‘wezenlijk andere kijk op burgerparticipatie’, eigenlijk politieparticipatie: ‘wij helpen burgers bij hun zoektocht’. De app kreeg vorige week de innovatie aanmoedigingsprijs. Korpschef Erik Akerboom sprak bij de prijsuitreiking van een app met ‘groot maatschappelijk nut’.

Agent vraagt omstanders geen foto’s van overledenen op sociale media te zetten

‘Het respect is ver te zoeken’, twitterde jongerenagent Remy Hartog uit Rotterdam, toen hij bij een melding over een overleden persoon zag dat ‘omstanders veel moeite deden deze persoon op te foto te zetten’. Ook al is het de openbare weg, ook al is er weinig strafbaars gebeurd, Hartog wijst erop dat publicatie van zulke beelden op sociale media ‘extra leed veroorzaakt bij familieleden’. Op instagram vraagt hij zijn volgers hoe ze het zelf zouden vinden ‘als een overleden dierbare op de foto is gezet en je wordt daar later nog mee geconfronteerd’, of dat je al een foto ziet van je overleden vader voordat je daarover bent geïnformeerd. Een bijkomend probleem is dat van fotograferende en filmende omstanders het politieonderzoek hinderen. Zo’n incident meldde de politie Papendrecht deze week, toen ouders mét kinderen bleven kijken naar een man die van acht hoog naar beneden dreigde te springen. ‘Wel eens nagedacht over wat de aanblik van een sprong en het neerkomen van een lichaam van acht hoog met zich mee brengt’. De man sprong uiteindelijk niet maar de dienders schrijven ‘verbijsterd’ te zijn over hun gedrag.

Gasberaad dient officiële klacht in tegen politie vanwege huisbezoeken

Niet om ‘het recht om te demonstreren in te perken’ maar omdat ze een facebook-oproep om te demonstreren hadden ‘geliket’, is de politie Groningen bij twee mensen op huisbezoek geweest. Het Groninger Gasberaad wil dat de eenheid daarvoor excuses aanbiedt en heeft een officiële klacht ingediend. ‘De twee mensen hebben absoluut geen opruiende teksten geschreven’, zegt Susan Top van het Gasberaad. Burgemeester Peter den Oudsten noemt de actie ‘onhandig’; politiewoordvoerder Ernest Zinsmeijer zegt dat de politie zich verkeken heeft op de impact van het huisbezoek – met dienstauto, in uniform.

Vind de “Boef in de wijk”!

Volgende week dinsdag, de 16e januari, organiseert politieteam Roosendaal in Zevenbergen het spel ‘Boef in de wijk‘. Deelnemers moeten een boef vinden aan de hand van informatie die ze via sociale media ontvangen. Om mee te doen moet je 16 zijn (of een volwassene meenemen) én de facebookpagina van Politie Roosendaal ‘liken’. En natuurlijk facebook op je mobiel hebben staan … Wie als eerste de boef vindt, krijgt een (nog onbekende) prijs.

Groot-Brittannie: Acht miljoen voor beste oplossing tegen gevangenissmokkel via drones

Wie voor het ministerie van Justitie in Groot-Brittannië een goede oplossing bedenkt om smokkel via drones naar gevangenen tegen te gaan, kan een beloning van acht miljoen euro krijgen. De Britse politie is naarstig op zoek naar zo’n oplossing: sinds 2015 zijn 150 drones gevonden die bij gevangenissmokkel (drugs, simkaarten, tv-apparatuur, mobieltjes, wapens) zijn gebruikt. Bij een proces tegen een bende smokkelaars bleek dat die smokkel wijdverbreid is: er waren vijftig drone-vluchten uitgevoerd bij gevangenissen tot in Schotland aan toe. Via de ramen van de cellen werden de bestellingen ‘binnengehaald’. Een gevangenis op Guernsey installeerde al een onzichtbaar ‘dronehek’ dat als een soort ‘ruimteschild’ om het gebouw hangt.

Belgie: Racistische politie-inspecteur postte gruwelfilmpje van aanslag

Tegen een hoofdinspecteur van de politie Brussel is proces-verbaal opgemaakt nadat de man op facebook een aantal islamofobe posts plaatste. De korpschef van Brussel zal beslissen of de man ontslagen, geschorst dan wel vervolgd moet worden. De verdachte, werkzaam voor de ov-veiligheid in enkele Brusselse gemeenten, zette de afgelopen jaren verschillende ‘duidelijk islamofobe en gewelddadige’ online, waaronder een filmpje over ‘spéciale migration’ met afbeeldingen daarin van kogelhulzen. Eind 2016 plaatste hij een filmpje van een aanslag die toont ‘wat er gebeurt met de vijanden van Israël’.

In hoger beroep taakstraf voor filmen agenten

Het begon in september 2016 met een bekeuring voor onnodig claxonneren. En het eindigt nu in hoger beroep met een taakstraf voor het belemmeren van het werk van politieagenten en wederspannigheid. De zaak draait om een man (toen 23, uit Zaandam) die door Poelenburg reed en toeterde naar agenten. Die bekeurden hem maar werden ook, van zeer dichtbij, door de man gefilmd. ‘Als je mij een boete geeft zal je nog wel zien’. Het filmpje, voor Snapchat, werd ook voorzien van de tekst ‘waarom dan, kijk mensen, waarom dan’. De man kreeg, december 2016, van de politierechter een boete van vierhonderd euro (de helft voorwaardelijk) maar ging in beroep. Dat had hij beter niet kunnen doen. Het Gerechtshof Amsterdam vindt dat de man zich niks heeft aangetrokken van de herhaalde verzoeken om te stoppen met ‘zeer nabij’ filmen. Ook wijst het hof op het feit dat de man zich ‘op opgewonden toon’ en ‘denigrerend’ over een vrouwelijk agent uitliet. Het gaat dan ook ‘om gedrag dat niet alleen strafbaar is’. In het vonnis schrijft het hof verder dat de verdachte, ‘door het beeldmateriaal aan het hof te laten zien met het doel zijn hoger beroep kracht bij te zetten, er blijk van [geeft] niet te beseffen hoe kwalijk zijn gedrag is’. De boete van de politierechter is daarom nu een taakstraf van 25 uur, dan wel twaalf dagen hechtenis.

Dark-webopleiding voor wijkagenten in de maak

Het Cyber Science Center van de NHL werkt aan een dark-webopleiding die geschikt moet zijn voor alle politiemensen. Volgens lector Wouter Stol is dat absolute noodzaak. ‘Agenten moeten ook hun digitale vaardigheden op peil gaan houden. Wie in opleiding is tot wijkagent, wordt amper onderwezen over online criminaliteit’. En dat het dark web ‘exclusief terrein is van gespecialiseerde digitale rechercheurs’, is volgens hem onzin. ‘Als een wijkagent niet weet hoe het dark web werkt, wordt hij uitgelachen. Feitelijk is het dark web gewoon onderdeel van zijn wijk’. De opleiding moet ook geschikt zijn voor agenten in andere landen – waar het dark web bij de politie net zo onbekend is. De NHL werkt in het project ‘Police Detectives on the TOR network’ samen met onder meer Zweden waar ze de technische kant van de opleiding ontwikkelen. Volgens criminoloog Bram Emmen, betrokken bij het project, is het dark web ‘uiterst saai, voor wie niet weet waar hij moet beginnen’, maar is lang niet alles er illegaal. Politiechef Max Daniel zegt in het artikel dat hij de training niet wil inpassen in de huidige IBT. ‘Wat moet daar dan plaats voor maken? Schieten?’