Gebruik Sweetie mag niet in Nederland

De inzet van Sweetie, het virtuele lokmeisje dat door Terre des Hommes werd bedacht in de strijd tegen webcamsekstoerisme, is problematisch en de kans dat de inzet van Sweetie tot een succesvolle veroordeling leidt, is in Nederland veel kleiner dan in landen als de VS, Canada, het VK en Australië. Onderzoekers van de universiteiten Leiden en Tilburg deden een rechtsvergelijkend onderzoek in 19 landen, in opdracht van Terre des Hommes. Die organisatie overweegt nu om Sweetie buiten Nederland in te zetten. Een van de onderzoekers, universitair hoofddocent Bart Schermer, noemt de Nederlandse strafwet ‘sterk daadgericht’. Daarbij moeten delicten worden ‘voltooid’. Bij zedendelicten met ‘een persoon die de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft bereikt’, kan dat delict nooit worden voltooid – Sweetie is immers geen echt persoon. In andere landen is veel meer ruimte in de wet om mensen te veroordelen op basis van hun intentie, aldus de onderzoekers. ‘Als de verdachte denkt dat hij met een echt kind van doen heeft, dan is dat al strafbaar’. In de Tweede Kamer wordt momenteel de nieuwe wet Computercriminaliteit III behandeld, waarmee de inzet van lokpubers mogelijk wordt. Het gaat dan om personen die zich in chatboxen als minderjarige voordoen maar dat niet zijn. Mogelijk valt ook Sweetie onder die wet. Schermer: ‘De aankomende wijziging ziet alleen op het specifieke delict grooming. Als je lokpubers en Sweetie wilt gebruiken op kindermisbruik te bestrijden, dan is het logisch om ook vergelijkbare artikelen uit de zedenwet te wijzigen. Toch moet je hiermee wel heel voorzichtig zijn. Iemand kan een heel andere intentie hebben dan hetgeen een handhaver denkt dat de intentie is’.

Politietweet over “gelukzoekende Marokkanen” veroorzaakt ophef

Soms gaat het goed, soms gaat het fout. Een tweet van een wijkagent uit Emmen heeft geleid
tot flinke commotie. De agent schreef over ‘gelukzoekende Marokkanen’ die met de laatste trein richting Ter Apel wilden. ‘Bus gemist. Fijne wandeling dan maar’. De tweet kreeg uiteraard veel reacties, vooral negatief. Twitteraars spraken van een ‘domme uitspraak’, van ‘een racistisch
korps daar in Emmen’ en van ‘een vreselijke oprisping’. Een agent kan zich niet ‘openlijk verkneukelen aan het leed van mensen’. De politie Emmen liet de tweet verwijderen. Op facebook schreef de politie dat met de agent een ‘stevig gesprek’ is gevoerd. Woordvoerder Anthony Hogeveen zei dat het verwijderen van de tweet betekent ‘dat we dit als politie niet moeten willen’ en dat ‘de betreffende collega hier goed van heeft geleerd’.

Overheid doet opnieuw meer dataverzoeken bij Google

De Nederlandse overheid heeft in de eerste helft van 2016 bij Google 268 dataverzoeken ingediend, maar liefst 65% meer dan in dezelfde periode van 2015. Uit het Googles nieuwste transparantierapport blijkt ook dat steeds minder verzoeken gehonoreerd worden: van 82% in 2014 via 74% in 2015 tot 67% in de eerste zes maanden 2016. Wereldwijd kreeg Google bijna 45 duizend dataverzoeken, waarvan 64% werd ingewilligd. De VS zijn nog steeds koploper met het indienen van dataverzoeken (bijna 15 duizend), gevolgd door Duitsland (8800 verzoeken) en Frankrijk (4300). Verzoeken kwamen er deze periode voor het eerst van Algerije, Wit-Rusland, Kaaimaneilanden, El Salvador, Fiji en Saudi-Arabië.

VS: Tumult rond video uit 2009

In de VS heeft het politiekorps van Wisconsin via facebook laten weten dat op beelden die vorige week viraal gingen, níet de sinds 2009 vermiste Kayla Berg te zien is. Vorige week dook op YouTube een filmpje op – dat al in 2009 geplaatst werd – waarop een vrouw te zien is die vastgebonden is. Veel mensen dachten in de vrouw Kayla Berg te herkennen. Het filmpje, getiteld ‘Hi Walter ik heb een nieuwe vriendin vandaag’, is inmiddels verwijderd, maar leidde tot veel speculaties. Berg, destijds 15, verdween enkele maanden voordat de video online werd gezet. De autoriteiten in Wisconsin vroegen het publiek om hulp om de echtheid van het filmpje te bepalen. Volgens politiechef Eric Roller kwamen er veel tips binnen maar kon geen daarvan aan Berg gelinkt worden. De conclusie dat de video niets van doen heeft met de verdwijning van Kayla, was overigens enkele maanden geleden ook al getrokken door kijkers van het YouTube-kanaal ScareTheatre.

Rechter veroordeelt treitervlogger

De politierechter in Utrecht heeft ‘treitervlogger’ Kamal el A. (27, uit Hilversum) 300 euro boete opgelegd voor het beledigen van een agent en een cameraman van het NOS Journaal. De verdachte, online bekend als Ikvosonline, moet de agent verder 100 euro schadevergoeding betalen. In het filmpje is te zien hoe de vlogger NOS-verslaggever Gerri Eickhof en diens cameraman hindert bij het maken van straatinterviews. Op een gegeven moment schopt de cameraman de vlogger tegen zijn schenen trapt. Eickhof belt vervolgens de politie, de vlogger eist van de agent dat hij de journalisten aanpakt. Als de agent dat weigert, ontstaat natuurlijk een relletje. El A. filmt verder, roept onder meer de volledige naam van de agent maar ook dat deze wat hem betreft ‘vergast’ moet worden. ‘Irritant gedrag, heel persoonlijk en bijzonder kwetsend’, vond de officier van justitie die 600 euro boete en 300 euro schadevergoeding eiste. De advocaat van de vlogger vond de belediging bewezen maar de strafeis buiten proportie. Met succes: de rechter vond dat deels ook.

VS: Verdwijningszaak komt tot leven op Facebook

Waar de politie al anderhalve maand zoekt naar het verdwenen echtpaar Charlie Carver (32) en Kala Brown (30), lijkt een facebookbericht mogelijk een gouden tip. Carver en Brown, net samenwonend, zouden gaan eten bij een vriendin maar daar kwamen ze nooit opdagen. Sindsdien zijn ze spoorloos. De politie zegt elk spoor te onderzoeken maar ‘helaas over bitter weinig informatie te beschikken’. Begin oktober verscheen op facebook echter een opmerkelijk (geantidateerd) bericht op Carvers profielpagina. ‘Married Kala Brown. September 1‘. Een week later verschenen er op Carvers pagina plots vreemde boodschappen, vaak met een dubbele betekenis. Zo schreef Carver (?) dat hij ‘sometimes late at night’ een gat graaft in de tuin ‘to get the nosey neigbours guessing’. Familie en vrienden zien vervolgens dat er op de berichten veel ongeruste reacties komen. Ze zeggen Carver niet te herkennen in de boodschappen. ‘Vroeger zette mijn zoon amper iets op facebook’, aldus zijn moeder. Vorige week schreef de onbekende achter Carvers account nog dat het goed met hen ging. ‘Er is slechts één persoon die weet waar we zijn … en dat is de belangrijkste persoon in het leven van Kala en mezelf’. Politie-inspecteur Mike Aikens zegt dat facebook slechts tot medewerking gedwongen kan worden na een gerechtelijk bevel.

Facebook en Twitter blokkeren door politie gebruikte surveillancesoftware

Facebook (inclusief Instagram) en Twitter verstrekken geen geo-data meer aan het bedrijf Geofeedia. Met software van Geofeedia konden Amerikaanse politiediensten en andere wetshandhavers locaties van mensen te vinden op basis van postings en tweets. De politie wist zo in 2014 en 2015 meerdere activisten op te sporen. De bedrijven zeggen dat Geofeedia geen toegang meer krijgt tot deze data. Facebook zegt dat hun gegevens werden misbruikt door Geofeedia, Twitter zegt de samenwerking voorlopig te hebben stopgezet. Eerder protesteerden al organisaties als de ACLU tegen het ongebreidelde gebruik van geodata door opsporingsdiensten. ‘De platformen moeten meer doen om de vrijheid van meningsuiting van gekleurde activisten te beschermen en moeten stoppen het het beschikbaar stellen van hun surveillance aan de politie’, zei ACLU-topvrouw Nicole Ozer. April jl werd bekend dat met name de CIA flink investeert in bedrijven als Geofeedia, Dataminr, Pathar en TransVoyant.

Belgie: Vanaf 2017 chatten met hulpdiensten in noodgeval

Alle Belgen kunnen begin 2017 de app App112 op hun smartphone installeren. De app verbind in noodgevallen rechtstreeks door met de meldkamer van politie, brandweer en ambulance. ‘Iemand in nood kan hiermee in real time chatten met een medewerker van de noodcentrale’, aldus Daniel Hache van veiligheidscommunicatienetwerk Astrid uit. Gebruikers kunnen foto’s en video’s sturen. Bijkomend voordeel, zegt Hache, is dat de app direct je gps-coördinaten doorgeeft.

“Boeven gebruiken internet als schuilplaats”

Korpschef Erik Akerboom pleit voor ‘misdaadbestrijding 3.0‘ waarmee vooral de criminaliteit via internet moet worden aangepakt. De aanstaande pensionering van duizenden agenten en rechercheurs ziet hij als een kans om ‘nieuwe talentvolle mensen’ aan te nemen die ‘de moderne techniek doorgronden en kunnen gebruiken’. Volgens Akerboom moet de politie op dat vlak ‘een enorme slag’ maken. ‘Er zijn bij het korps zo veel data voorhanden, maar de systemen zijn onvoldoende aan elkaar gekoppeld. We hebben behoefte aan mensen die dat kunnen én aan mensen die deze gegevens kunnen analyseren. Die in feite al kunnen voorspellen waar en in welke vorm misdrijven gaan plaatsvinden’. Cybercrime is een groot gevaar, zegt hij, voor de integriteit van de samenleving, maar ook voor het veiligheidsgevoel bij burgers. ‘Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat het internet, mits met voorzorg gebruikt, veilig is. Om die wereld goed te doorgronden, hebben we echt experts nodig, die samen met ervaren tactische rechercheurs een antwoord moeten vinden op de oneindig lijkende mogelijkheden voor criminelen om het internet te misbruiken. Boeven gebruiken het net nu als schuilplaats’. Daarvoor zijn niet alleen nieuwe mensen nodig, met andere vaardigheden, maar ook nieuwe technieken voor data-analyse. ‘Dat kan betekenen dat we iets minder rechercheurs krijgen, maar dan wel met cyberdeskundigheid en betere IT’.

Politie vraagt op Facebook om hardrijders te taggen

Een opmerkelijke posting van de politie Apeldoorn op facebook: tag hardrijders! In het bericht staat dat er snelheidscontroles worden uitgevoerd op bepaalde plekken in de stad, inclusief de vraag ‘ken jij overtreders die we vandaag zeker niet moeten vergeten? Tag ze dan!’ Behalve veel lokaties waar te hard gereden wordt, worden in reacties ook namen genoemd. ‘Je moet die-en-die hebben, da’s echt een hardrijder’. Het bericht lijkt weliswaar onschuldig, schrijft De Stentor, maar roept ook vragen op. ‘Wat doet de politie vervolgens met die namen van mensen die zomaar in een dergelijk bericht getagd worden? Sta je dan bij de politie ineens genoteerd? Zoeken ze je op in het systeem? Of bedoelt de politie er verder niks mee en is het alleen bedoeld als lollig Facebookbericht?’Volgens woordvoerder Simen Klok is het bericht ‘puur bedoeld om mensen op hun snelheid te wijzen’. Met de getagde personen ‘kunnen we verder niets’. Pas als er meerdere meldingen over een notoire hardrijder komen, ‘met concrete meldingen’, komt de politie in actie, zegt Klok. ‘Het is ook met een knipoog’.

Veel reacties op campagne Rent a Cop

Mooi staaltje politiewerk anno 2016: in Waalwijk kreeg de politie Langstraat tientallen reacties na een facebookoproep om bewoners te laten meedenken over de politie-inzet. In de actie Rent a Cop worden extra agenten ingezet op de aandachtspunten die via facebook zijn aangedragen. Die betreffen in Waalwijk vooral verkeersoverlast. Rent a Cop wordt later dit jaar nog gedaan in Loon op Zand, Gilze en Rijen en Dongen.

Signal-dagvaarding levert nauwelijks iets op

Dat chatapps als Whatsapp, Telegram, iMessage, Signal en ook Facebook Messenger gecrypt worden, is een doorn in het oog van veel opsporingsinstanties. Maar juridische stappen om gegevens te verkrijgen bij die bedrijven, blijken ook weinig op te leveren. In de VS werd
onlangs Open Whisper Systems gedagvaard om chatgegevens van een Signal-gebruiker te verstrekken. Het bedrijf leverde daarop minimale informatie: datums waarop er was ingelogd, de datum wanneer het laatste bericht was verzonden. De rest is gecrypt en zelfs door ons niet te lezen, aldus een woordvoerder van het bedrijf.

“Overheid laks met aanpak cybercrime”

Volgens Inge Philips, voormalig topvrouw van de Nationale Recherche en nu hoofd cybersecurity bij Deloitte, is de Nederlandse overheid laks bij de aanpak van online criminaliteit. Als het om veilig internet gaat, heb je volgens haar weinig aan de overheid. Cybercrime zorgt voor verwarring, zegt ze tegen NRC, onder meer omdat vaak onduidelijk is welke wetten precies van kracht zijn. Philips ziet dat cybercrime toeneemt, waar andere criminaliteit al jaren daalt. Maar die twee zijn niet goed met elkaar in verband te brengen, waardoor er geen gerichte aanpak van de grond komt. Zo is er steeds meer fraude en afpersing op internet, ‘maar de overheid telt één en één niet bij elkaar op’ en blijft ‘weifelend optreden’.

VS: Politie-actie live gestreamd op Facebook

‘Helemaal 2016’ was het filmen, door omstanders, van een politie-actie waarbij een man uit zijn woning moest worden gehaald. Een ouderwetse standoff: in Scranton, Pennsylvania kreeg de politie een melding over een man die zelfmoord wilde plegen. Toen bleek dat de man wapens in huis had en de boel gebarricadeerd had, werden ook bomteams en AT’s ter plaatse gestuurd. De zaak trok veel bekijks, waaronder natuurlijk mensen die de boel gingen streamen. En dat leidde weer tot nog meer aandacht voor de actie. Vooral de live stream van Marcus Martinez trok veel kijkers. Martinez gaf live commentaar, streamde meer dan een uur lang, onder meer hoe twee AT’ers op het dak klommen en op de bovenverdieping een raam forceerden. Dat riep bij velen weer vragen op. Keek de gezochte man misschien mee? ‘Showing them what they are doing, which side of the house they are going into, what doors they are entering, what tools they have. That should never be allowed’, aldus een bezorgde buurman die ook stelde dat de politie zulke filmers moet kunnen stoppen. ‘In elk politievoertuig zou een jammer of cellphone blocker moeten liggen’. Captain Dennis Lukasewicz van het Scranton Police Department zegt dat de politie juridisch niet meer kan doen dan de filmer vragen om te stoppen. ‘That means officers safety could be in the hands of anyone with a cell phone’. Martinez zegt in een reactie dat hij alleen maar wilde laten zien wat er gebeurde en niet bewust was van eventuele risico’s voor de politie.

Drugs en wapens op sociale media ‘vooral stoerdoenerij’

Op sociale media zijn ‘tientallen Brabantse jongeren’ te vinden die drugs en wapens verheerlijken. Ze poseren, vooral op Instagram, met geweren, pistolen, zakjes wiet en meer. Omroep Brabant meldt dat ze dat – niet verrassend natuurlijk – doen om stoer te doen. De jongeren hebben vaak afgeschermde accounts, waarop ze worden gevolgd door duizenden anderen. Foto’s met teksten als ‘fuck the police’ krijgen honderden likes. Maar de foto’s worden ook gezien door de politie. ‘Dat ze het doen, daarvan vallen we niet van onze stoel’, zegt woordvoerder Rob Luijten van de eenheid Zeeland-West-Brabant. ‘Alleen de aantallen die dit doen, zijn bij ons niet bekend’. Is eenmaal bekend wie de foto online zette, dan wordt de jeugdagent erop af gestuurd. ‘Ze vragen aandacht, ze krijgen aandacht’. Volgens wapenexperts zijn veel afgebeelde wapens nep zijn. Luijten zegt zulke foto’s vooral na de zomervakantie te zien. ‘Die wapens zijn in vakantielanden gewoon te koop’. Hij waarschuwt voor de veiligheid van de jongeren. ‘Wat ze zich niet realiseren, is dat de politie ze in zo’n geval hoe dan ook zal behandelen alsof het wapen echt is’. Zorgen baart vooral dat de jongeren het stoer vinden, maar ‘ze imiteren met hun bandana’s en gangsta-uitstraling een situatie die ze in het echt niet aankunnen’.