Drugs en wapens op sociale media ‘vooral stoerdoenerij’

Op sociale media zijn ‘tientallen Brabantse jongeren’ te vinden die drugs en wapens verheerlijken. Ze poseren, vooral op Instagram, met geweren, pistolen, zakjes wiet en meer. Omroep Brabant meldt dat ze dat – niet verrassend natuurlijk – doen om stoer te doen. De jongeren hebben vaak afgeschermde accounts, waarop ze worden gevolgd door duizenden anderen. Foto’s met teksten als ‘fuck the police’ krijgen honderden likes. Maar de foto’s worden ook gezien door de politie. ‘Dat ze het doen, daarvan vallen we niet van onze stoel’, zegt woordvoerder Rob Luijten van de eenheid Zeeland-West-Brabant. ‘Alleen de aantallen die dit doen, zijn bij ons niet bekend’. Is eenmaal bekend wie de foto online zette, dan wordt de jeugdagent erop af gestuurd. ‘Ze vragen aandacht, ze krijgen aandacht’. Volgens wapenexperts zijn veel afgebeelde wapens nep zijn. Luijten zegt zulke foto’s vooral na de zomervakantie te zien. ‘Die wapens zijn in vakantielanden gewoon te koop’. Hij waarschuwt voor de veiligheid van de jongeren. ‘Wat ze zich niet realiseren, is dat de politie ze in zo’n geval hoe dan ook zal behandelen alsof het wapen echt is’. Zorgen baart vooral dat de jongeren het stoer vinden, maar ‘ze imiteren met hun bandana’s en gangsta-uitstraling een situatie die ze in het echt niet aankunnen’.

Politie Harderwijk haalt via Facebook angel uit gerucht

Naar aanleiding van een steekpartij in Harderwijk, half september, werd al snel een verdachte opgepakt. Bij de steekpartij raakte een 18-jarige zwaargewond en werd een 17-jarige als verdachte aangemerkt. Maar in het dorp ging de mare rond dat er een tweede dader was. Dat heeft de politie nu, op facebook, ontkracht. ‘Wij hebben gehoord dat er nog geruchten zijn dat in dit onderzoek mogelijk sprake zou zijn van meer dan één verdachte. Dit is NIET juist’.

Toch maar geen strandfeest

Toen een via facebook gepland feestje aan het Waalstrand ruim vierhonderd aanmeldingen kreeg, gingen agenten van de politie even poolshoogte nemen bij de organisatoren, twee dj’s uit Beuningen. Na dat gesprek besloten Bram (20) en Eldin (19) het feest maar af te blazen. Een paar honderd bezoekers, in een stiltegebied, zonder vergunning, met een gemeente die van niks wist, én met Project-X in Haren nog in het achterhoofd – het werd ze net even te veel. Ondanks dat het feest afgelast werd, kwamen toch nog tweehonderd jongeren naar het terrein. Vrijwel iedereen maakte zonder problemen rechtsomkeert, aldus De Gelderlander. ‘Jammer maar begrijpelijk’, vond de een, waar een ander het betreurde dat er niet naar een alternatieve locatie is gezocht. Bram en Eldin zeggen de volgende keer ‘gewoon een vergunning’ aan te vragen.

Overheden vragen Twitter vaker om data

Niet verrassend is natuurlijk dat overheden het afgelopen half jaar wederom meer dataverzoeken aan Twitter hebben gedaan. Tussen januari-juni 2016 werden wereldwijd 5676 dataverzoeken gedaan (+2%), over 13.152 accounts (+8%). De meeste dataverzoeken kreeg Twitter uit de VS zelf: 2520. Nederland deed acht verzoeken, over elf accounts. Bij drie verzoeken werden door Twitter ‘enige informatie verstrekt’. Nederland vroeg verder zes keer of data van Twitter gewist kon worden; twee keer werd dat verzoek ingewilligd. Opvallend zijn de verschillen tussen sommige landen. Zo werd 85% van de 99 verzoeken uit Saudi-Arabië gehonoreerd, driekwart van de 572 Franse verzoeken maar geen één van de 280 Turkse verzoeken.

Engeland: Agenten geschorst na YouTube-filmpje

De korpsleiding van de Metropolitan Police heeft twee officers geschorst nadat een YouTube-filmpje opdook waarop de twee de ruiten van een auto inslaan. In de auto zit de filmende automobilist die ze houden voor een ander. Een agent schreeuwt dat de man moet uitstappen maar als die blijft zitten, begint de agent de ruiten in te slaan. ‘You are not allowed to drive’. De filmer roept dat hij gewoon zijn rijbewijs heeft, dat de auto verzekerd is maar de agent ramt gewoon door, eerst op de raampjes in de deur, daarna op de voorruit. Later blijkt dat het allemaal om de verkeerde persoon gaat. Maar het filmpje was al viraal gegaan, honderdduizenden keren bekeken en becommentarieerd. Vooral daardoor, zo lijkt het, startte de korpsleiding direct een onderzoek naar het gedrag van de agenten.

VS: Man opgepakt na explosievenaankopen op dark web

In Texas staat een man (50, uit Houston) terecht die op de illegale marktplaats AlphaBay probeerde explosieven te kopen. De man, Cary Ogborn, was door een undercover-agent van de FBI in de val gelokt. Hij is aangeklaagd voor het vervoeren van explosieven ‘with the intent they be used to kill, injure, or intimidate an individual or damage or destroy a building or vehicle’. ‘De FBI-agent vroeg op AlphaBay een draadloze ontsteker, ‘everything I need to set of a 5 gallon can of gas from a good distance away [sic]’. De verdachte, online actief als ‘Boatsmantv’, reageerde waarna ze over en weer lieten weten wat ze precies hadden/wilden. ‘Dont need big explosion’, schreef de FBI-agent nog. ‘Just need to make sure building 20ft x 40ft burns to the ground’. O ja, schreef hij erbij: ‘heb je nog dynamiet in staven van 1/4′. De verdachte reageerde zoals gehoopt, twee weken lang werd er onderhandeld en uiteindelijk werd het spul besteld, voor 600 dollar. Onderzoek leverde ook op dat de verdachte al meer dan 32 bestellingen had geleverd, totale waarde 15 mille. Toen bleek dat de verdachte ook een Outlook-account had en daar foto’s van zichzelf bleek te mailen naar andere accounts én een telefoonnummer gelinkt kon worden aan een postbusnummer, was snel duidelijk wie de verdachte was: botenreparateur Cary Ogborn.

Chantal verliest kort geding tegen ROC West-Brabant

Het ROC West-Brabant hoeft van de rechtbank niet mee te werken aan het onderzoek naar het seksfilmpje van Chantal. Zij en haar advocaat eisten onlangs dat het ROC moest achterhalen welke leerling het ip-adres gebruikte waarmee het seksfilmpje op facebook werd gezet. Het ROC beriep zich vervolgens op het algemene privacybelang van haar leerlingen. En dat was ‘niet onrechtmatig’, vindt de rechtbank nu. Er zijn immers nog andere manieren om de identiteit van de uploader te achterhalen. Zo loopt er nog steeds een strafrechtelijk onderzoek, waarin de beschikbare computergegevens voorhanden blijven voor onderzoek, en kunnen de zes leerlingen van wie Chantal vermoedt dat ze betrokken zijn, nog door een rechter gehoord worden. Opvallend is dat de rechter ook in aanmerking neemt dat het Chantal vooral om een schadeclaim te doen lijkt en veel minder om een ‘einde te maken aan een onrechtmatige situatie die nog steeds voortduurt’. Dat onrechtmatig handelen, ‘hoe verwerpelijk ook’, is al geruime tijd voorbij, aldus de rechter.

Nederlanders doen zelden aangifte van cybercrime

Slachtoffers van cybercrime stappen zelden naar de politie, zo blijkt uit een onderzoek van het WODC naar de aangiftebereidheid in Nederland. Die blijkt al sinds 2005 te dalen, het WODC onderzocht hoe en waarom. Van delicten als cyberpesterij en hacken doet hooguit 10% van de slachtoffers aangifte, van identiteits- en koopfraude nog geen 20%. Het WODC noemt dit opvallend; uit slachtofferenquetes komt steevast dat internetmisdaden vaker voorkomen. Minister Ard van der Steur schrijft in een reactie dat vooral meldpunten als het LMIO en het Meldpunt Kinderporno ervoor moeten zorgen dat cybercrime vaker wordt gemeld. Eerder dit jaar werd in een kritisch rapport al geconcludeerd dat ook de afhandeling en aanpak van cybercrime en fraude ‘ontoereikend’ is en vooral ‘te langzaam’ behandeld wordt, waardoor essentieel bewijs vaak al is verdwenen als een misdaad aan bod komt bij de politie.

Belgie: OM eist geld van Skype voor weigeren inzage in gesprekken

Het OM in België heeft bij Microsoft, het moederbedrijf van Skype, 48 duizend euro geëist. Skype weigert informatie te verstrekken over een Skype-gesprek tussen twee verdachten. De onderzoeksrechter vindt dat Microsoft dat wel moet doen. Volgens Microsoft ís die informatie er niet eens. In de zaak werden eerder al e-mailadressen, accountgegevens en ip-adressen verstrekt. ‘Meer hebben we niet’. Het bedrijf stelt dat er geen tap op live-gesprekken kan worden gezet door een rechter. Microsoft stelt bovendien niet onder de Belgische wetgeving te vallen maar onder het Luxemburgse; het bedrijf heeft dáár een kantoor.

OM wil geen treitervlogs meer van rapper

Alle gedoe in Tilburg (én Zaandam) over vloggers is voor het OM aanleiding te pleiten voor een verbod op treitervlogs. Rapper Boef, maar vermoedelijk ook alle andere vloggers, ‘moet vooral doorgaan met leuke vlogs maken maar wij willen geen vlogs zien waarin hij agenten beledigt of oproept tot ordeverstoring’, stelt een woordvoerder. Rapper Boef, echte naam Sofiane Boussaadia, werd deze week een paar keer opgepakt voor opruiing, oproepen tot geweld en belediging. ‘Iedereen heeft vrijheid van meningsuiting, maar wij trekken de grens bij belediging en opruiing’. Boef roept in zijn laatste video dat hij geen agenten meer mag filmen. Doet hij dat toch, dan wordt hij meteen opgepakt. Volgens de ‘gedragsregel’ die het OM hem opgelegd heeft, mag hij alleen nog in geval van nood met de politie praten.

Verzet verschuift van internet naar straat

Een jaar terug ging het nog vooral om ‘uitzwaaipagina’s’ die virtueel waren en bleven, maar de laatste weken is te zien dat op facebookpagina’s steeds meer opgeroepen wordt tot actie. Het (vooral) recht-nationalistische verzet – tgen asielzoekers, vluchtelingen, Turkse- of Marokkaanse Nederlanders – dreigt zich naar de straat te verplaatsen, schrijft De Volkskrant. Zo kreeg het evenement Ratten Vangen in Zaandam in een paar uur tijd vierduizend ‘deelnemers’, voordat de pagina werd verwijderd. Volgens de initiatiefnemer was de pagina geen oproep tot geweld. ‘Dat mensen het zo opvatten, kan ik niks aan doen’. Hoe dan ook, op facebook zijn de laatste weken meer van zulke oproepen te zien. In Oude Pekela kwamen deze week honderd mensen bij elkaar na een facebookoproep tegen asielzoekers, boos omdat asielzoekers ‘hun gang kunnen gaan’ – onduidelijk bleef wat dat precies betekende. Maar toen de burgemeester een noodverordening afkondigde, werd voor komende zaterdag een nieuwe demonstratie aangemeld. In Bautzen, een stadje in Duitsland, was onlangs een grote vechtpartij tussen extreem-rechtse jongeren en asielzoekers, na een afspraak op facebook. Twee gevallen waarin het digitale verzet ook daadwerkelijk mensen op de been bracht. Tegen ‘treitervlogger’ Ilgun en zijn companen zijn er inmiddels acht facebookpagina’s te vinden – pagina’s die de politie nauwlettend in de gaten houdt. Volgens een woordvoerder kan de maker van de Ratten-vang-pagina nog opgepakt worden, om eventuele schade op hem te verhalen. ‘Mensen moeten zich realiseren dat je flink de klos kan zijn. Ook op sociale media zijn de gevolgen voor jou’. Het is daarom dat bij veel evenementen geen datum wordt genoemd, of expres een andere locatie. Die komen uiteraard wel naar voren in de comments, maar dat is dan weer niet de verantwoordelijkheid van de maker van het evenement. De politie benadrukt dat mensen ‘hun gezond verstand gebruiken en politiewerk aan de politie overlaten’.

Facebook-oproep om “ratten” te vangen in Zaandam

Terwijl de politiebonden pleiten voor extra bevoegdheden en nieuwe wetten tegen al dan niet vloggende (hang)jongeren, en vlogger Ismail Ilgun voorlopig blijft vastzitten voor opruiing, was op facebook deze week een paar uur lang een evenement te vinden voor mensen die zaterdag in Zaandam ‘ratten willen vangen‘. Op de pagina – ruim tweeduizend mensen zeggen al te komen – wordt een ‘dringende oproep’ gedaan om ‘de wijk te ontdoen van een aantal vieze smerige ratten’. Daarbij zijn ‘alle middelen toegestaan om de wijk vrij te krijgen van deze smerige diersoort’ die te herkennen is ‘aan hun flinke jaakneus en ingevallen magere lichaam’. De (snel weer verwijderde) pagina, opgericht door ene Maar Ten, refereert ook aan de Dam Tot Damloop die dit weekende in Zaandam wordt gehouden waardoor ‘de ongediertebestrijding het momenteel te druk heeft’. Het evenement krijgt niet alleen positieve reacties: een enkeling verwijst naar het schoonvegen van de Dam in 1970, anderen bekritiseren het ‘eigen rechtertje spelen’.
Aan de andere kant van het spectrum roept ACP-woorvoerder Gerrit van de Kamp om extra bevoegdheden voor agenten om overlastgevers aan te pakken. ‘De manier waarop deze mensen zich op camera gedragen tegenover agenten moet strafbaar worden’, vindt Van de Kamp die een gebiedsverbod onvoldoende vindt. ‘Dat betekent dat de jongeren wel een boete kunnen krijgen, maar niet dat ze wegblijven uit de omgeving’. Hij pleit voor een afkoelingsperiode van 24 uur: overlastgevers mogen dan 24 uur ‘afkoelen’ op het bureau. Ze krijgen geen boete maar ‘de wijk ziet wel dat de politie actie onderneemt. Nu kan dat soms wel weken of maanden duren’.

Online is “dé plek om online paniek te bezweren”

‘Airport Panics Will Keep Happening’. En ‘the place’ om die paniek te bezweren, is internet. Dat schrijft Wired
in een mooi verhaal over de rol die ‘online’ hoort te spelen als er ergens in de openbare ruimte paniek uitbreekt, naar aanleiding van een geruchten over een shooter op JFK Airport in Los Angeles. Daar begon net – zoals zo vaak – met een paar tweets, over een ‘JFK Shooter’. Die werden al snel trending, met alle gevolgen van dien. Waar de een al riep over doden en ontploffingen, twitterde de ander dat zelfs de aanwezigheid van een man met geweer nog niet eens bevestigd was. Maar de paniek was groot: mensen lieten bagage achter en renden weg, auto’s stonden verlaten op de aanrijroutes, vliegtuigen bleven aan de grond en overal verschenen politieagenten. Maar die wisten niks, die zeiden niks én die twitterden niks. Terwijl twitter, facebook, Instagram en al die andere sociale media volstroomden met foto’s en videos, met ooggetuigeverslagen, met angsttweets. Niks aan te doen? Jazeker wel, zegt onder meer Joshua Marks van luchtvaartadviseur Global Eagle. Luchthavenautoriteiten, politie en overheden kunnen wel degelijk iets met deze ‘socially driven panic’, namelijk proberen de regie te pakken in al die uitingen van burgers. Bij sociale media, stelt Marks, zijn er geen auteurs – eigenlijk is iedereen auteur, maar niemand bezit de autoriteit om naar te luisteren. Terwijl degenen die dat wel hebben, zwijgen – of althans niets zeggen op die sociale media. Terwijl: als er online paniek uitbreekt, moet je die online tegengaan. Makkelijk is dat niet, geeft Marks toe, en het blijft zoeken naar de juiste manier en toon. Maar niks doen, dat kan echt niet meer.

“Gemeenten te laks bij online misdaad”

Veel gemeenten in Nederland hebben geen idee wat ze op internet kunnen doen als inwoners zich schuldig maken aan online misdaad, opruiing en belediging. Waar de samenleving steeds digitaler wordt, gaan gemeenten daar niet in mee, schrijven de onderzoekers Sander Veenstra en Wouter Stol van het lectoraat Cybersafety van NHL hogeschool. Stol spreekt van een ‘blinde vlek voor wat er online gebeurt en wat ze daar aan kunnen doen’. Met het gevaar dat dat ze zichzelf als veiligheidspartner ‘uiteindelijk overbodig maken’. Ze snappen nog maar weinig van hun ‘online gereedschapskist’, denken alleen in fysieke grenzen en te weinig aan hun online mogelijkheden. De onderzoekers willen dat burgemeesters hun bevoegdheden ook online gaan inzetten, om te voorkomen dat ‘een steeds groter wordende vorm van criminaliteit gewoon voortbestaat.’ Voorbeelden zijn het uit de lucht halen van websites of het opleggen van een verbod om een bepaalde website te bezoeken. ‘Dat is helemaal niet moeilijk te handhaven’, aldus Stol die vreest dat het ‘blijkbaar eerst moet misgaan’, zoals met Project-X in Haren. De onderzoekers vinden dat OM en politie al wél offensief bezig zijn met online criminaliteit.

Offensief tegen cyberpesters

De politie Noord-Holland gaat, in een pilot, internetpesters ‘harder aanpakken‘ door ze thuis te bezoeken. De pesters moeten er rekening mee houden dat aangiften tegen hen beter worden opgepikt, aldus het plan. Het gaat om een proef die bij succes landelijk wordt ‘uitgerold’. Cyberpesten is vanouds een probleem, zowel voor de slachtoffers als voor de politie. Veel aangiften en meldingen blijven liggen, vaak ontbreken de juiste juridische bevoegdheden, daders blijven relatief anoniem en er is gebrek aan capaciteit en prioriteit. Fred Ootes, teamchef van de unit cybercrime, zegt dat het cyberteam nu agenten in de basisteams gaat helpen bij de onderzoeken. ‘Agenten worden ook getraind in het stellen van de juiste vragen’. Ootes spreekt van een inhaalslag die hard nodig is. ‘Te veel zaken belanden tussen wal en schip’.