Slimme software spoort driekwart van extremistische YouTube-video’s op

YouTube is behoorlijk succesvol bij het opsporen en verwijderen van extremistische filmpjes, meldt het bedrijf zelf in een blog. Maar liefst driekwart van de gewelddaddige video’s blijkt door slimme software herkend en automatisch verwijderd. over zijn verwijderbeleid op de videosite. YouTube kreeg eerder veel kritiek omdat veel filmpjes lang online bleven staan en de makers ervan zelf verdienden met reclames. Het bedrijf beloofde beterschap en dat lijkt dus gelukt.

Suriname: Terreurverdachte actief in jihad-chats

Een van de twee verdachten die deze week in Paramaribo zijn opgepakt op verdenking van terreurplannen, zou de beheerder zijn van enkele jihadistische chatrooms op Telegram dan wel Signal. Raoul A. (35) wordt gezien, schrijft Het Parool, als ‘drijvende kracht’ achter die chatrooms die ‘een belangrijk communicatiemiddel voor IS’ worden genoemd. Er zijn vele honderden van zulke kanalen, ze ontstaan net zo snel als ze verdwijnen. In die groepen wordt met regelmaat opgeroepen tot het martelaarschap, er worden formules voor springstoffen gedeeld en natuurlijk veel executiefilmpjes. Sinds het kalifaat vrijwel vernietigd is, wordt de laatste tijd opgeroepen naar strijdgebieden als Filipijnen, Egypte en Libië te reizen. Opvallend is dat de betrokkenheid van Raoul al een tijdje terug werd vermoed: blogger Mark van der Berg van (de zeer informatieve) website Azazel schreef daar al over zijn vermoedens dat de chatrooms werden aangestuurd door ‘een Surinaamse slagerszoon’. Raoul zou de site samen beheren met ene ‘Abdullah West’, een alias waarachter naar verluidt Keith Rienksma schuilgaat, een bekeerde Amsterdammer die eerder de facebookgroep De Zuivere Aanbidding beheerde waar volop Nederlandstalige uitleg over de radicale islam werd gedeeld. Het OM in Suriname meldt overigens dat ‘er geen aanwijzingen zijn dat de verdachten een gevaar vormden voor een missie of ambassade in Suriname’.

Duitsland: Politie kan Whatsapp en Telegram tappen

De Duitse politie claimt dat ze, met een nieuwe versie van de zogeheten Remote Communication Interception Software (RCIS), ook smartphones kunnen hacken en afluisteren. Als back-up is verder het programma Finspy aangeschaft dat zelfs Whatsapp- en Telegram-berichten kan tappen voordat die berichten ‘het toestel verlaten’, schrijft Webwereld. De software omzeilt zo de encryptie van de chat-apps. Opvallend is dat de Duitse politie al maandenlang met deze software aan de gang is, omdat pas vorige maand een wet is aangenomen die de politie de bevoegdheden geeft om apparaten te kunnen afluisteren. Woordvoerder Falk Garbsch van de Chaos Computer Club denkt dan ook dat de politie flinke druk heeft uitgeoefend om deze software legaal te kunnen gebruiken. Hij noemt het verkopen van ‘staatshacktools’ een schaamteloze verdraaiing van de waarheid. ‘Er wordt een arsenaal aan Trojans gebouwd alsof het al normaalste zaak van de wereld is om burgers te hacken’.

Hoe IS de chat-app Telegram gebruikte bij een verovering

Leerzaam verhaal in Trouw, over de manier waarop terroristen op de Filippijnen de chat-app Telegram gebruikten bij de inname van een stad. Die actie bleek maandenlang voorbereid, vooral via Telegram. ‘Hoe groot is die stad? Lijkt het op Kirkuk?’, vroeg een strijder. Waarop een ander antwoordde dat de stad ‘niet zo groot’ is en dat de school ‘die is opgezet door de Amerikanen’ al in brand gestoken was. Over gevluchte regeringssoldaten werd opgemerkt dat die ‘zijn gevlucht als varkens’. De gesprekken zijn geanalyseerd door onderzoekers van het Institute for Policy Analysis of Conflict (Ipac), een Indonesische denktank. Volgens Ipac kregen de strijders behalve opdrachten ook geld uit Syrie en overlegden ze via Telegram over de bestemming daarvan. Ipac-directeur Sidney Jones zegt dat de strijders in het begin nog dachten dat Telegram veilig was. Toen ze begrepen dat ze bespioneerd werden, volgden daarover, opvallend genoeg via datzelfde afgeluisterde kanaal, felle discussies. Jones stelt dat IS Telegram ondanks alles nog steeds gebruikt maar dat met name jongere jihadisten zeer gemakkelijk van het ene naar het andere communicatiekanaal switchen. ‘Als Telegram niet meer veilig is, gaan ze verder op Signal of op iets heel anders’. Ondertussen groeit de druk op (de makers van) Telegram om extremistische chats en kanalen sneller te sluiten. Jones waarschuwt trouwens ook voor overschatting van de rol van internet. ‘Radicalisering vindt vooral offline plaats, in de echte wereld. Sociale media helpen alleen maar een beetje’.

YouTube lanceert “contra-terrorisme experiment”

Videosite YouTube is een experiment gestart met ‘digital counter-terrorism’. De bedoeling is om IS-gerelateerde propaganda aan te pakken door zoekacties daarnaar om te leiden naar filmpjes waarin IS juist wordt ‘gedeconstrueerd’. De hoop is dat dat leidt tot minder radicalisering. De zogeheten Redirect Method werkt met specifieke zoektermen en werd mede ontwikkeld door ‘overlopers’ en spijtoptanten. YouTube biedt de logaritmes achter de methode ook aan andere organisaties aan.

Arrestatie om bedreigen Turks-Amsterdamse journalist

De politie Amsterdam heeft een man aangehouden op verdenking van het bedreigen van de Nederlands-Turkse journalist Basri Dogan. De verdachte zette op sociale media een foto van Dogan om hem zo te ontmaskeren als aanhanger van de Gülen-beweging. Dogan die schreef voor de inmiddels verboden krant Zaman, kreeg na de couppoging in Turkije tientallen bedreigingen, vooral uit de hoek van president Erdogan. Die begonnen toen Dogans foto op de Turkse tv werd getoond en kijkers hem moesten aanspreken op zijn ‘terroristische motieven’. Dogan zelf denkt dat de opgepakte verdachte is aangezet door die oproep. Hij benadrukt dat tien andere aangiftes nog onderzocht worden.

Telegram blokkeert terreur-kanalen

Beter laat dan nooit! De (Russische) chatapp Telegram zegt ‘alle terrorisme-gerelateerde openbare kanalen’ te hebben verwijderd. Niet eens uit eigen initiatief, maar nadat een verbod daarop was ingesteld door het Indonesische ministerie van Communicatie. Dat ministerie verbood in eerste instantie heel Telegram, omdat het gebruikt wordt door terroristen. Maar dat ging Telegram-ontwerper Pavel Durov te ver. Volgens Durov waren de kanalen nog in de lucht door ‘miscommunicatie’ en zijn ze daarom nu wel gesloten. Telegram is volgens hem ‘heavily-encrypted and privacy-oriented’, maar, zegt Durov ook: ‘we are no friends of terrorists’.

Start-up zoekt toekomstige terroristen via hun netwerken

‘Twee jihadi’s in je netwerk kan per ongeluk voorkomen, bij twintig is het geen toeval meer’. In Wenen werken ingenieurs van het bedrijfje Kivu aan nieuwe software die politie en veiligheidsdiensten moet helpen bij het opsporen van aanslagplegers. Proefversies beloven veel, schrijft NRC: recente arrestaties in Duitsland bevestigden voor Kivu-oprichter Jan van Oort dat ze op de goede weg zijn. De arrestanten bleken niet heel actief op sociale media, waren behoorlijk onder de radar gebleven maar bleken wel cruciale netwerken te hebben – die door Kivu zichtbaar waren gemaakt. ‘Toekomstige daders van aanslagen vind je eerder door naar hun netwerken te kijken, dan naar de berichten die ze posten, aldus Van Oort. Alle speurders doorzoeken het web, zegt hij, maar velen trekken de verkeerde conclusies. Kivu focust daarom op online contacten en netwerken, niet op slogans en uitspraken. En wat telt binnen het systeem is niet een naam of een telefoonnummer maar de plaats die een persoon inneemt in en tussen netwerken. ‘Als je iemand vindt met twintig jihadi’s in zijn netwerk, is dat geen toeval meer’. En ook al post die persoon nooit iets verdachts, dan nog is het tijd om die persoon onder de loep te nemen.

Vrouw krijgt werkstraf voor dreigmails aan vliegbasis

Een ‘aandachtszieke’ vrouw uit Waalwijk moet 240 uur werkstraf uitvoeren omdat ze bedreigende e-mails stuurde naar vliegbasis Gilze-Rijen. Ze kreeg verder twee maanden voorwaardelijk en moet van de rechter ‘een passende behandeling’ krijgen. De vrouw schreef in het Arabisch dat alle ‘kankermilitairen’ van de basis ‘gaan bloeden voor Allah’ en dat hun kelen doorgesneden zullen worden. Ook haar echtgenoot werkte destijds op de basis. De mails werden echter als een serieuze terroristische bedreiging gezien en zorgen, eind 2015, voor een opperste staat van paraatheid. Later bleek dat de vrouw aandacht wilde van haar man en ouders en al eerder haar eigen gezin bedreigde. ‘Jullie kind zal nooit geboren worden’, schreef ze onder meer aan haar ouders toen ze alleen thuis zat, zwanger en met een man die vaak weg was voor Defensie. De vrouw werd ook veroordeeld voor vijf valse aangiftes die ‘veel kostbare politiecapaciteit’ hebben gekost.

Costa Rica: Ariana Grande via website bedreigd

In Costa Rica is een man (22) opgepakt die via de website van de concertorganisator bedreigingen uitte richting (het concert van) zangeres Ariana Grande. Het concert ging, zwaar beveiligd, gewoon door. De verdachte schreef op de website, in het Arabisch dat er tijdens het concert ‘een gevaarlijke situatie of aanval’ zou kunnen plaatsvinden. De politie achterhaalde snel het adres van de man en vond bij huiszoeking onder meer de smartphone waarmee de berichten waren verstuurd. Bij een eerder concert van Grande, in Manchester, vielen mei jl. meer dan twintig doden, waarna een deel van Grandes tournee werd geannuleerd.

Belgie: Huiszoeking na trailer actiefilm op YouTube

Belgische politieagenten hebben een inval gedaan bij een man (34, uit Deinze) die een YouTube filmpje aan het maken was. De filmer, Jelle Vanluchene alias John Airstrike, maakte de trailer vooral om geldschieters te vinden die zijn actiefilm willen financieren. ‘Ik heb een goed script klaarliggen voor een actiefilm over een conflict tussen Rusland en de VS’. In de trailer was de man te zien met een speelgoedwapen en was er een ontploffing in een gevangenis. Kennelijk zo levensecht dat de politie in actie kwam en huiszoeking deed bij Vanluchene. Daarbij werden drie computers, een videocamera, harde schijf en het speelgoedwapen in beslag genomen. Vanluchene zelf kan er niet mee lachen. ‘Het is toch overduidelijk dat ik geen terreurplannen heb?’

Duitsland: Persoonsbeveiliging na bedreigingen op sociale media

In Berlijn is de beveiliging van advocate en vredesactiviste Seyran Ates nog verder opgevoerd nadat de vrouw op sociale media ettelijke malen met de dood is bedreigd. Ates kreeg te horen dat ze ‘moet branden in de hel’, dat iemand ‘haar hoofd tegen de muur’ moet smijten en meer dan dat fraais. Ates telde zelf al honderd bedreigingen, zei ze tegen kranten. Zoveel ‘dass das LKA zu der Einschätzung gelangt ist, mich rund um die Uhr schützen zu müssen’. Ates kwam in opspraak toen ze in Berlijn Duitslands eerste ‘liberale moskee’ begon, de Ibn-Rushd-Goethe moskee, waarin vrouwen en mannen, soennieten, sjiiten en alevieten gezamenlijk kunnen bidden. President Erdogan van Turkije zou al op sluiting van de moskee hebben aangedrongen.

Belgie: Bezoek aan jihadistische sites mogelijk strafbaar

Federaal procureur Frédéric Van Leeuw pleit ervoor om het bezoeken van jihadistische sites strafbaar te maken. Van Leeuw reageert op de mislukte aanslag in Brussel en vraagt zich af waarom het wel verboden is om sites met beelden van kindermisbruik te bezoeken maar niet het raadplegen van jihadistische sites met gewelddadige beelden of instructies. ‘In dossiers blijkt vaak dat een verdachte bijvoorbeeld een video van een onthoofding op zijn gsm heeft. Waarom heeft iemand zulke gruwelijke beelden opgeslagen? Of waarom zoekt een persoon een video op waarin wordt uitgelegd hoe je een bom maakt? Is daar een goede reden voor?’ Hij wil, zonder de vrijheid van meningsuiting aan banden te leggen, onderzoeken of het bezit of minstens het bewust opzoeken van jihad-propaganda te verbieden is.

Belgie: Politie gaat terrorisme online opspeuren met nieuwe software

Heel erg geavanceerd klinkt het niet – software die bepaalde zoekwoorden combineert – maar Belgische kranten schrijven enthousiast over de investeringen van de politie in ‘slimme software’ die internet gaat afspeuren naar berichten van (potentiële) terroristen. Het gaat overigens om 6,8 miljoen euro, een behoorlijk bedrag, waarmee agenten van de federale politie, Staatsveiligheid en defensie ‘osint’ kunnen gaan toepassen. Het (onbekende) programma zal niet op sociale netwerken gaan zoeken, dat gebeurt met de hulpmiddelen van de sites zelf.

“Jihadisten weer actiever op sociale media”, zegt NCTV

Waar IS-strijders aangeraden dan wel opgedragen wordt hun accounts op sociale media te sluiten, lijken Nederlandse jihadisten de afgelopen maanden juist meer actief op die netwerksites. In het meest recente Dreigingsbeeld schrijft de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) dat ze openlijk vooral schrijven over specifieke onderwerpen, zoals de opsluiting van gedetineerde jihadisten, maar nauwelijks over aanslagen. De jihadisten zijn verder natuurlijk zeer actief in afgesloten netwerken zoals Whatsapp en Telegram die niet of nauwelijks kunnen worden afgeluisterd. Volgens het rapport zijn alle jihadisten in Nederland ‘wel op de een of andere manier, rechtstreeks of indirect, in de realiteit of via internet, met elkaar verbonden’.