IS-strijders mogen niet meer op Facebook

Omdat het is uitgevonden door ‘de vijanden van Allah’ mogen strijders van IS geen gebruik meer maken van facebook en andere sociale media. Eerder werd bekend dat IS werkt aan ‘eigen’ sociale media maar nu blijkt er half mei een verbod te zijn uitgevaardigd (in het Arabisch en het Engels). IS zou vooral vrezen dat inlichtingendiensten via de berichten de posities van strijders kunnen achterhalen. Juni 2015 werd een complete IS-stelling vernietigd toen een strijder een selfie stuurde waarin de gps-gegevens zaten.

Duitsland: 36 zoekingen voor haatberichten op Facebook

Op de tweede landelijke actiedag tegen haatberichten heeft de Duitse politie ‘bundesweit’ in totaal 36 huiszoekingen gedaan. Onder het motto ‘Gemeinsam gegen Hass und Hetze im Netz’ deden 23 politiekorpsen mee. Volgens het persbericht van het BKA wordt het maatschappelijke klimaat door al die haatberichten vergiftigd en kan radicalisering het gevolg zijn. ‘Hetzparolen im Internet missbrauchen und untergraben das Verständnis von Meinungsfreiheit’. De Duitse wet kent artikelen die haatberichten strafbaar maken: celstraffen tot vijf jaar zijn mogelijk. De zoekingen hadden overwegend betrekking op ‘rechts motivierte Volksverhetzungen’, slechts twee afzenders waren links geörienteerd, aldus het BKA.

“Sociale media moeten content die oproept tot terreur automatisch verwijderen”

In de strijd tegen terrorisme gaan allerlei presidenten en premiers de laatste weken flink te keer. Eerst Merkel, toen May en nu EU-voorzitter Donald Tusk roepen om het hardst wat grote techbedrijven als Facebook, Twitter en YouTube moeten doen om ‘hun verantwoordelijkheid te nemen’. Tusk zegt nu van deze bedrijven te eisen dat ze tools ontwikkelen om terroristische of radicale content automatisch te verwijderen. ‘Als het nodig is, zullen wij onze wetgeving aanpassen’, riep hij strijdvaardig. Vooral het feit dat terroristen met elkaar kunnen communiceren zonder dat overheden die communicatie kunnen opsporen, is hem een doorn in het oog.

Jongen opgepakt wegens verspreiden IS-propaganda

In Utrecht blijkt vorige week een jongen (18) te zijn opgepakt op verdenking van betrokkenheid bij terroristische activiteiten. De jongen zou IS-propaganda hebben verspreid, evenals instructies voor het maken van springstof. Hij maakte een soort IS-versie van het autospel GTA, met karakters die een baard hebben en IS-vlaggen dragen. Volgens de advocaat van de verdachte gaat het om ‘een kwetsbare gamer’ die zich op internet ‘ongelukkig gedragen’ heeft. De jongen zou weinig sociale contacten hebben maar veel in chatboxen actief zijn waar hij zich heeft laten meeslepen en zo ‘verstrikt is geraakt in de krochten van het internet’. In die chatboxen zou de jongen door de AIVD zijn opgemerkt waarna de politie werd ingelicht. Het landelijk parket stelt dat de jongen verdacht wordt van het verspreiden van IS-propaganda.

Google neemt vier stappen tegen terroristische propaganda

Na Facebook hebben ook Google en YouTube extra maatregelen aangekondigd in de strijd tegen terroristische propaganda. Google en YouTube hebben een vier-stappenmodel ontwikkeld, meldt Google-advocaat Kent Walker, dat bestaat uit een combinatie van kunstmatige intelligentie en menselijke moderatie. Het gaat om zelflerende algoritmes, meer dan twee keer zoveel moderators en een strengere houding tegen video’s die ‘op het randje zijn’. De vierde stap is het meest opmerkelijk: een poging om doelwitten van radicalisering ‘een andere kant op te sturen’, oftewel het omleiden van bijvoorbeeld potentiële IS-rekruten naar anti-terrorisme-video’s.

Politie gaat internet vanaf september monitoren op jihadpropaganda

Drie jaar na de aankondiging gaat september as een nieuw politie-team van startmet het actief opsporen van jihadpropaganda op internet. Het team richt zich op content die valt onder de wetsartikelen opruiing en oproep tot deelname aan de gewapende strijd en moet ‘voorkomen dat mensen op slechte ideeën komen’, zegt NP-woordvoerder Ed Kraszewski. De agenten gaan vooral bij techbedrijven als Google, Twitter en Facebook vragen om bepaalde berichten te verwijderen. De komst van het team was in 2014 al aangekondigd, nog in plannen voor toenmalig minister Ivo Opstelten. Volgens Kraszewski heeft het zo lang geduurd omdat er binnen de overheid afspraken over het speciale team gemaakt moesten worden.
De NOS meldde in dit verband dat Nederland ver achterblijft op landen als Frankrijk, Groot-Brittannië, Rusland en Turkije als het gaat om verwijderverzoeken bij de genoemde techbedrijven. In het eerste halfjaar 2016 deed Nederland slechts veertien verzoeken, waar Rusland er bijna duizend indiende, Frankrijk 165 en Groot-Brittannië 155.

Twitteraars houden vol: “ongeval was aanslag”

Het was een aanslag. En geen hypo of lage bloedsuikerspiegel of wat dan ook. Gewoon een aanslag. Op sociale media zegt ‘een opvallend grote groep mensen’ het zeker te weten: de man die acht mensen aanreed móet wel een terrorist zijn, wat de politie ook zegt. De scepsis en het wantrouwen tegenover de ‘officiële’ verklaring van de politie is er vanaf het begin. Als de politie twittert dat de automobilist onwel geworden is, start een enorme geruchtenstroom. Vooral over het feit dat de man eerder door politieagenten was aangesproken en daarna wegreed. Hoe kan dat, eerst aangesproken worden en dan opeens onwel worden, vroegen velen zich hardop af. Waarna het Grote Complot ontstond: waarom zegt de politie niks over de achtergrond van de man, die lage suikerspiegel komt vast door de ramadan dus is het een moslim, waarom zijn er geen camerabeelden van precies dat deel van het plein waar de auto reed, waarom zijn er Israëlische toeristen onder de slachtoffers, etcetera. ‘Is de politie gek geworden, of wil men dat wij dat zijn’, vroeg schrijver Leon de Winter zelfs. Anderen lachten er hardop om: dus én de politie én de brandweer én de ambu én alle trambestuurders zitten allemaal in het complet? Enfin, volgens politiewoordvoerder Marjolein Koek leek het ‘alsof sommige mensen bijna teleurgesteld waren dat het geen aanslag was’.

EU wil politie eenvoudiger toegang tot data van techbedrijven en cloud providers geven

De Europese Commissie komt binnenkort met drie voorstellen om het opvragen van data door politiediensten eenvoudiger te maken. Volgens eurocommissaris Vera Jourová (Justitie) is dat nodig vanwege alle recente terreuraanslagen en de toenemende dreiging in Europa. De voorstellen betreffen het opvragen van data bij een techbedrijf of cloud provider in een ander EU-land zónder dat de autoriteiten van dat EU-land daarvoor toestemming moeten geven, de verplichting om gehoor te geven aan dataverzoeken van opsporingsinstanties uit andere EU-lidstaten en het kopiëren van data rechtstreeks uit de cloud. Met name dit laatste voorstel stuit op kritiek van privacyorganisaties maar volgens Jourova is het noodzakelijk in gevallen waarin niet duidelijk is in welk land een fysieke server staat.

Frankrijk: Vrouw opgepakt na moordoproep op Facebook

In Meaux, Frankrijk is vorige week Amal Bentounsi opgepakt, de vrouw achter het facebook-groep ‘Urgence notre police assassine’. In de groep werd opgeroepen tot het doden van agenten. Bentousi had de groep gemaakt naar aanleiding van de dood van haar broer die in 2012 door een politieagent was doodgeschoten. Maart jl werd deze agent daarvoor tot een voorwaardelijke straf veroordeeld, zeer tegen de zin van Amal. De vrouw werd opgepakt bij een verkeerscontrole, volgens de politie zou ze haar id-bewijs niet hebben willen tonen. Anderen stellen dat ze ‘hinderlijk aanwezig’ was bij een demonstratie en daarvoor werd aangehouden.

Duitsland: Beheerder dark website opgepakt

De Duitse politie heeft een man (30, uit ‘zuid-west-Duitsland’) opgepakt op verdenking van betrokkenheid bij wapenhandel op het dark web én bij de aanslag in München van juli 2016. Het bij die aanslag – een 18-jarige jongen lokte mensen naar een McDonald’s en schoot er negen dood – gebruikte wapen zou gekocht zijn op de bewuste dark website. Enkele weken na de aanslag werd al de verkoper van het wapen aangehouden, nu dus ook de beheerder van de site. Ook de server waarop de site draaide, is in beslag genomen.

VS: “Cyberoorlog leger tegen IS stelt teleur”

De cyberstrategie van het Amerikaanse leger tegen landen werkt niet tegen IS. Volgens The New York Times is het leger minder succesvol in de digitale oorlog tegen IS dan tegen landen als Iran en Noord-Korea. Die aanvallen, uitgevoerd door het Cyber Command van het Pentagon, zijn ‘in de praktijk gewoon veel lastiger dan mensen denken’, zegt onder meer Joshua Geltzer, oud-lid van de Nationale Veiligheidsraad. Volgens Geltzer lukt het bijna nooit ‘dat we in een systeem inbreken en dingen echt voorgoed zien verdwijnen’. Veel YouTube-video’s van IS komen na verloop van tijd weer gewoon online, vooral omdat IS-strijders veel wendbaarder zijn dan de systemen die eerder werden geraakt in Iran en Noord-Korea.

Spitsroeden lopen bij communicatie

De drie incidenten van het afgelopen weekend, bij het concert van Guus Meeuwis, bij het CS in Amsterdam en bij Retropol in Emmen, gaven drie verschillende manieren te zien hoe de politie sociale media inzette. In Amsterdam was de politie het meest transparant: de vele geruchten over aanleiding/oorzaak van de aanrijding werden snel en kundig ‘weggetwitterd’. Dat het niet om een terreurdaad ging maar om een ‘onwelwording’, was snel en voor iedereen duidelijk. Bij de dwaze helikopterpiloot gebeurde hetzelfde: alle geruchten verdwenen snel toen, onder meer op grote matrixborden, gemeld werd dat van terrorisme geen sprake was. Bij Meeuwis bleef het echter heel erg stil, van politiezijde. Op twitter en facebook ontstonden de wildste geruchten na een P2000-tweet met de woorden CTER, SGBO en Meeuwis erin, maar de politie twitterde vervolgens nauwelijks nog. Soms is dat verstandig, zeggen experts. Aan de ene kant verwacht het volk dat overheden en veiligheidsdiensten zo snel mogelijk duidelijk maken wat er aan de hand is, aan de andere kant kunnen er redenen zijn terughoudend te opereren. In het geval-Meeuwis bijvoorbeeld, zegt hoogleraar terrorisme Edwin Bakker dat de politie goed heeft opgetreden door géén melding te doen. Ook in Eindhoven bleef het (relatief) rustig. Bakker verwijst naar twee andere recente incidenten. Bij het festival Rock am Ring lukte het om zestigduizend mensen probleemloos weg te voeren, maar tijdens de CL-finale brak in Turijn grote paniek uit, met honderden gewonden tot gevolg, na enkele geruchten over een aanslag. En ook al staat terreur in alle draaiboeken, ‘grote groepen blijven kwetsbaar’.

“Terroristen blijven online de baas”

Terrorisme-experts zijn sceptisch over de oproep van de Britse premier Theresa May om internet strenger te reguleren. May legde vrijwel alle schuld van de recente aanslagen in Groot-Brittannië bij enkele internetbedrijven. ‘We kunnen niet toestaan dat deze ideologie ruimte krijgt om zich te verspreiden. Toch is dat precies wat het internet en de grote bedrijven die internetdiensten leveren, doen’. Enkele bedrijven reageerden direct: we doen er alles aan, etcetera. Een van de sceptici is de Vlaamse cyberexpert Nico Cool die stelt dat je bij Google en Facebook nog steeds een nep-account kunt aanmaken, dat je jezelf anders kunt voordoen en dat ip-adressen ook geen zekerheid bieden. En als gebruiker van het darknet ben je helemaal ontraceerbaar en dus onzichtbaar. Terroristen hebben vrij spel, stelt Cool. ‘Op het darknet zijn criminelen heer en meester. En dat zal zo blijven’. Totdat ‘elke surfer wereldwijd verplicht wordt in te loggen met zijn identiteitskaart of paspoort’. Maar ja, dan gilt iedereen weer ‘privacy’. Cool wijst ook op het verschil tussen extremistische en erotische content. Dat laatste valt kennelijk vlugger op en wordt dus ook sneller weggehaald. ‘Extremistische boodschappen kunnen langer meegaan omdat surfers ze vaak maar half lezen en zich niet geroepen voelen om stappen te ondernemen’. Ook de Noorse professor Thomas Hegghammer, expert in gewelddadige islam, ziet niks in het platleggen van internet. ‘Het tij zal pas keren als brede lagen van moslims extremisme ‘uncool’
vinden, zoals de Europeanen het neonazisme verwerpen’.

“Sociale media houden zich beter aan gedragsregels verwijderen haatberichten”

Beter, maar nog steeds niet snel genoeg. Techbedrijven als Facebook, Twitter en YouTube zijn beter geworden in het snel verwijderen van haatberichten. Volgens EU-commissaris Vera Jourová reageren de bedrijven allemaal sneller op meldingen. Gemiddeld 60% van de haatzaaiende boodschappen wordt verwijderd na melding, maar slechts 51% binnen 24 uur. December jl was dat nog geen 30%. Jourová vindt dat het de goede kant opgaat maar er kan nog meer worden gedaan. Afgesproken was namelijk dat de meerderheid van alle meldingen binnen 24 uur afgehandeld wordt. Alleen Facebook voldoet daaraan, zei Jourová. De EU stelde een jaar geleden gedragsregels op. Na een eerste peiling was de EU nog ontevreden waarna aanscherping van de regels volgde.

Engeland: Politie waarschuwt voor nep-sites voor slachtoffers Manchester

Nog geen halve dag na de aanslag in Manchester waren de eerste sites online waarop geld werd ingezameld voor nabestaanden en slachtoffers. Dat aantal steeg de afgelopen dagen tot meerdere honderden. Alleen al bij JustGiving zijn er zo’n tweehonderd pagina’s, bij vergelijkbare sites eveneens. Het blijkt echter tamelijk lastig om het kaf van het koren te scheiden. JustGiving zegt al het gedoneerde geld ‘in quarantaine’ te houden tot de inzamelaar gecontroleerd is maar er zijn natuurlijk ook pagina’s, vooral op facebook, die overduidelijk van fraudeurs zijn. Action Fraud, zeg maar de Engelse Fraudehelpdesk, geeft daarom tips. ‘Spot the signs’ is de belangrijkste: let op taalfouten of slecht Engels, op de betrouwbaarheid van de organisatie achter het initiatief.