Egypte: Beheerder Facebookgroep opgepakt na aanslagen op kerken

De politie in het Gharbiya Security Directorate heeft de beheerder van de facebookgroep Underground opgepakt vanwege diens rol bij de recente aanslagen op koptische kerken. Ook vijftig leden van de groep zijn opgepakt, aldus Egypt Independent. De politie vermoedt dat ze behoren tot groepen als Hazemoun, de Moslim Broederschap en andere ‘satanische’ groepen. Op de pagina werden de aanslagen toegeschreven aan de duivel. ‘We have shed a lot of blood … Lucifer is hungry for more’. Bij de aanslagen op kerken in Tanta en Alexandrië kwamen 44 mensen om het leven en vielen meer dan honderd gewonden.

Zweden: Verdachte aanslag kreeg opdracht via Whatsapp

De aanslagpleger in Stockholm, Rakhmat Akilov, zou via Whatsapp instructies hebben ontvangen van een IS-strijder in Tadzjikistan, Abu Fatyma. Uit die WhatsApp-conversatie, oorspronkelijk gepubliceerd op een IS-forum en inmiddels duizenden malen gedeeld, is af te leiden dat Akilov nog geen half uur na de aanslag een bericht stuurde over de afloop. ‘Het ging slecht, ben over een paar mensen heengereden, maar de auto reed verkeerd’. Akilov kreeg van Fatyma nog complimenten over de manier waarop hij wist te ontsnappen plus de vraag een filmpje te sturen van de plaats van de aanslag. Volgens Zweedse media liep de chat over een Russische server en zijn er screenshots gedeeld van IS-fora. Voorafgaand aan de aanslag had Akilov, volgens de transcripts, ook contact met zijn ‘opdrachtgever’ Fatyma. ‘Wil je een grote auto vinden?’. Waarop Akilov antwoordde dat hij dat ging proberen, ‘inshallah’.

NCTV waarschuwt voor aanslag met drone in Nederland

In het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 44 waarschuwt terrorismecoördinator Dick Schoof voor aanslagen met drones waaraan explosieven hangen. ‘We hebben zorgen dat wat men nu doet in Syrië en Irak met drones, dat dat wordt getransporteerd naar het Westen en ook naar Nederland’. Mediakanalen van IS verheerlijken deze manier van aanslagen plegen, bevelen het zelfs aan. ‘We zien dat IS er aandacht voor vraagt om het zo te doen’. Als mensen een drone zien, moeten ze de politie bellen, zegt Schoof. ‘Ga er niet zelf op af maar geef het door aan de autoriteiten’. De kans op een aanslag in Nederland is nog steeds ‘reëel’, het dreigingsniveau blijft op niveau 4, substantieel.

EU komt in juni met regels voor versleutelde chat-apps

Vanwege ‘de veiligheid van Europeanen’ komt de Europese Commissie rond juni met nieuwe regels voor versleutelde chat-apps, zoals Whatsapp, Signal en Telegram. Rond deze apps is continu veel gedoe als weer eens blijkt dat criminelen ze gebruiken. De nieuwe regels komen vooral na oproepen daartoe van Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië, niet toevallig landen waar recent aanslagen plaatsvonden. Volgens Europees Commissaris Vera Jourová (Justitie) zijn politie, opsporingsdiensten, aanklagers én rechters nog te afhankelijk van de bereidheid van providers om mee te werken. ‘Maar zo kunnen we de veiligheid van Europeanen niet verzekeren’.

Denemarken: Man aangeklaagd na Koran-verbranding op Facebook

In Denemarken staat een man (42, uit Viborg) voor de rechter omdat hij in een facebook-filmpje een koran verbrandde. ‘Denk aan de buren, het kan stinken’, schreef de man bij het filmpje, opgenomen in zijn achtertuin. Dat filmpje zette hij, eind december 2015, in de facebookgroep ‘Ja tegen vrijheid, nee tegen islam’. Politie en OM begonnen vervolgens een onderzoek dat nu, dik een jaar later, leidt tot de rechtszitting. Op godslastering en blasfemie staat in Denemarken maximaal vier maanden celstraf, maar het OM eist nu een boete. De laatste keer Deense veroordeling voor blasfemie dateert overigens van 1946.

Engeland: “Aanslag moet ogen Facebook, Twitter en Google openen”

Hoewel nog nauwelijks is aangetoond dat Khalid Masood, de man achter de aanslag op Westmister Bridge, veel gebruik maakte van, dan wel heel actief was op sociale media, leggen autoriteiten een deel van de schuld bij bedrijven als Facebook, Twitter en Google. Korpschef Craig Mackey van Scotland Yard vindt de aanslag ‘een wake-up call’ voor die bedrijven. ‘Put your own house in order’, adviseert hij ze streng. Mackey stelt dat de bedrijven niet allerlei ethische normen en waarden over bijvoorbeeld blootfoto’s kunnen uitdragen terwijl aan de andere kant veel jihadistiche en/of terroristische content ongemoeid blijft. Minister Boris Johnson (Buitenlandse Zaken) sprak van een ‘disgusting failure to remove extremist material’. Zijn collega Amber Rudd (Binnenlandse Zaken) heeft inmiddels bij Whatsapp toegang geëist tot Whatapp-berichten. Masood was aan het Whatsappen vlak voordat hij op de brug op mensen inreed. Die berichten zijn in principe niet te lezen, want ‘end-to-end’ versleuteld. Volgens Rudd is dat ‘volstrekt onacceptabel’ en mag er ‘geen enkele plaats zijn waar terroristen zich kunnen verbergen’. Critici noemen Rudds actie opmerkelijk: kennelijk beschikt de politie over Masoods telefoon en dan kun je die berichten toch gewoon lezen? En was het niet juist de politie die vond dat Masood geen bedreiging (meer) vormde en hem niet meer in de gaten hield? En is het bovendien ook niet zo, vraagt Huib Modderkolk in De Volkskrant, dat diezelfde overheden encryptie juist heel belangrijk vinden? Ook Rudd zei al eens dat ze end-to-end-encryptie ondersteunt vanwege het belang voor de economie en cybersecurity. Het ‘selectief kraken van Whatsapp bestaat niet’: het toegankelijk maken van versleutelde berichten voor geheime diensten én het waarborgen van sterke encryptie gaan niet samen.

Meer dan 600.000 extremistische Twitter-accounts gesloten

In de tweede helft van 2016 sloot Twitter in totaal 376.890 accounts vanwege extremistische of terroristische content. Sinds in 2015 begonnen werd met het afsluiten van zulke accounts, zijn er al 636 duizend gesloten. Het bedrijf kreeg jarenlang veel kritiek op het niet-verwijderen van propaganda-accounts, verwees telkens naar rechtbanken maar besloot onder druk van de publieke opinie om zelf ook in actie te komen.

“Dreiging blijft met IS 2.0 en Al Qaeda”

Ook al wordt IS verdreven uit Raqqa en Mosul, ook al stort het kalifaat in, dan nog is er een forse terreurdreiging. Volgens EU-terreurcoördinator Gilles de Kerchove zou ‘IS 2.0’ nog wel eens gevaarlijker kunnen zijn dan de huidige groep. De Kerchove ziet minder jihadisten richting het slagveld vertrekken, er komen er ook minder terug maar volgens hem vermindert de dreiging desondanks niet. Ook al verdwijnt het kalifaat, dat is het cyberkalifaat er nog altijd wél. ‘IS vraagt niet langer naar het kalifaat te komen om te strijden, maar om in de eigen omgeving geïsoleerde aanslagen te plegen. De daders worden gemanipuleerd via het internet of zijn gefrustreerd omdat ze niet konden vertrekken. IS kan zich transformeren tot een IS 2.0’, zegt hij tegen De Tijd. Hét gevaar van IS 2.0? Cybercriminaliteit! De Kerchove vreest dat de groepen op een dag het internet gaan gebruiken voor aanslagen. ‘Nu doen ze dat enkel om hun ideologie te propageren, jongeren te rekruteren en zich te financieren, maar wat als ze gaan inbreken in de computersystemen van luchtverkeersleiding, stuwdam of kerncentrale’?

Hoofd Cyber Commando bezorgd over real-time videomanipulatie

Dat je tekst in foto’s kunt verstoppen, dat je foto’s kunt manipuleren, ach, da’s misschien wel klein bier vergeleken bij de mogelijkheden van real-time manipulatie van videobeelden. In ieder geval is het voor Hans Folmer, commandant van het Defensie Cyber Commando, reden om te pleiten voor extra geld, mogelijkheden en bevoegdheden. Het DCC moet zich daarom gaan voorbereiden op deze real-time videomanipulatie waarbij beelden kunnen worden aangepast terwijl de video nog speelt. Wie zegt er dan wat? Is dat de echte president, of een gemanipuleerde? Eind 2016 toonden wetenschappers al dat zij de mondbewegingen van Barack Obama konden veranderen. En Disney toonde al hoe emoties van verschillende acteurs gecombineerd kunnen worden.

Duitsland: Politie twittert volop over daders “aanslag”

‘Hoe kom je daarbij?’ en zelfs ‘WTF are you talking about?’ Zo reageerde de politie in Mannheim  tweets waarin van alles en nog wat werd gesuggereerd toen een automobilist inreed op een stel mensen. Vooral op twitter werd direct geroepen dat de dader wel een moslim zou zijn, dat het een terroristische aanslag was etcetera. De politie reageerde op al die tweets en onderzoekt nu of er maatregelen genomen kunnen worden tegen de afzenders van die ‘ongepaste’ berichten. Woordvoerder Norbert Schätzle zei tegen Die Welt dat alle berichten worden beoordeeld op ‘criminele inhoud’. De persdienst van het korps was urenlang bezig met het ongeluk. ‘En nu voor iedereen: de verdachte is een Duitser, geen immigrant!’.

Verheerlijken terreur straks ook strafbaar

Het Europees Parlement heeft deze week een ‘antiterreurpakket’ goedgekeurd waarin onder meer de strafbaarheid van het verheerlijken van terreur is opgenomen. Lidstaten kunnen daarmee terreurgroepen of individuen aanpakken die boodschappen of beelden verspreiden om steun te werven voor de terroristische zaak. Wie terroristisch geweld verheerlijkt, bijvoorbeeld op sociale media, kan straks dus vervolgd worden.

Amsterdam pakt radicalisering online aan

Voorjaar 2017 wordt in Amsterdam een speciale app gelanceerd waarmee ambtenaren, professionals en ‘sleutelfiguren uit de moslimwereld’ informatie kunnen uitwisselen. Hoewel de gemeente benadrukt ‘geen rol [te hebben] bij online opsporing of inlichtingen heeft’, gaat Amsterdam veel meer doen online: er komt een team dat kennis heeft van polarisatie, extremisme en radicalisering, ”ambassadeurs’ moeten online radicalisering gaan signaleren en jongeren aansporen ‘kritisch na te denken’ over extremistische boodschappen, er komt een stel vloggers die gematigde boodschappen moeten laten horen, en mogelijk een onlinehelpdesk voor jongeren die worstelen met radicalisering.

Hoe de VS met guerilla marketing op Facebook IS bestrijdt

De wonderbaarlijke en ongekende mogelijkheden van Facebook Advertising kun je natuurlijk ook als politie of opsporingsorganisatie gebruiken. Dat leert het voorbeeld van het Amerikaanse State Department, mooi beschreven in The Washington Post, waarbij anti-IS filmpjes getoond worden op facebookpagina’s. Denk aan een tiener in Tunis die zijn smartphone of laptop checkt voor onthoofdingsfilmpjes. Die ziet dan eerst ‘reclame’, in dit geval een filmpje waarin moslims de moraal van de terroristen bespreken die onschuldigen slachten en tienermeisjes als seksslaaf inzetten. Een briljante zet: de reclamefilmpjes worden op miljoenen schermpjes bekeken, aldus de Post die lovend schrijft over de guerilla marketing tactiek en de ideologische oorlog tegen IS. ´These are highly targeted messages that go to the most vulnerable audiences: people who are susceptible to recruitment’, zegt Michael Lumpkin, de (gepensioneerde) Navy Seal die de actie bedacht. Er is ook kritiek, vooral van mensen die niet meegaan met de tijd. Zij stellen dat het maken van de filmpjes geen overheidstaak is en dat niet meetbaar is of het wel resultaat heeft. De filmpjes zijn ondertussen meer dan 14 miljoen keer bekeken, in drie landen slechts. En dat voor 15 mille, lacht Lumpkin. ‘You can buy an audience. And you make sure you’re hitting them with the best information based on their profiles. That’s good business’.

Italie: Facebook bewijst dat opgepakte man onschuldig is

We kennen natuurlijk veel zaken waarin facebook de foto’s levert die bewijzen dat iemand de gezochte persoon wel is, maar het gebeurt ook andersom. In Italië hebben foto’s en andere data op facebook deze week gezorgd voor twijfel: is een man die in juni 2016 is opgepakt voor mensensmokkel, niet de verkeerde? Zowel de Italiaanse als de Britse autoriteiten claimden toen dat Medhanie Yehdego Mered eindelijk was gearresteerd, verdacht van het smokkelen van tienduizenden mensen van Afrika naar Europa. De man werd door Sudan uitgeleverd aan Italië en aangeklaagd door de openbaar ministeries van Sicilië en Rome. Maar het was Mered helemaal niet, lieten onder meer Britse kranten onlangs weten. De man zou Medhanie Tesfamariam Berhe zijn, vluchteling uit Eritrea en op geen enkele manier aan Mered te koppelen. Dat zou blijken uit facebookfoto’s en andere data van sociale netwerken. Berhes advocaat zegt met die facebookdata ook te kunnen aantonen dat zijn client in 2013 niet in Khartoum was, zoals de aanklagers denken. ‘This proves my client was in Eritrea while the prosecutors were wiretapping the real Mered in Khartoum’.

MIVD zoekt nieuwe generatie cyberspecialisten

De militaire inlichtingendienst zoekt met spoed cyberspecialisten die Nederland ‘veilig moeten houden’. Volgens MIVD-directeur generaal-majoor Onno Eichelsheim zijn deze specialisten dun gezaaid maar wordt de behoefte steeds groter. ‘Om inzicht te krijgen in nieuwe dreigingen heb ik bijvoorbeeld mensen nodig die algoritmes kunnen bouwen om grote hoeveelheden internetdata te filteren’. De MIVD moet zich tegen twee dreigingen wapenen. Behalve tegen ‘beïnvloedingsoperaties’ moet de dienst zich ook beter voorbereiden op nieuwe digitale strijdwijzen en vaardigheden van mogelijke tegenstanders. Eichelsheim noemt China en Rusland bij naam. ‘Die landen voeren allerlei digitale spionagepogingen, beïnvloedingsoperaties en cyberaanvallen uit. Wat er in de VS gebeurde, laat zien dat de Russen goed zijn in het
gebruik van informatie voor politieke doeleinden. Het is voorstelbaar dat Rusland of andere partijen ook zoiets richting de Nederlandse verkiezingen proberen, al zijn er tot nu toe geen concrete aanwijzingen voor’.