Rechts-radicaal door YouTube?

Werkt YouTube rechtse radicalisering in de hand? Journalisten van De Correspondent en De Volkskrant onderzochten uitgebreid hoe YouTube verbindingen legt tussen duizenden kanalen met een reactionair rechtse inslag (van gematigd tot extremistisch) die elkaar volgen en naar elkaar verwijzen. Ze bekeken 600 duizend video’s op 1500 kanalen, analyseerden 120 duizend reacties en 15 miljoen aanbevelingen. Veel mensen worden door al die filmpjes ‘ideologisch getransformeerd’ – meer aan de rechterzijde van het politieke spectrum dan aan de linkerkant. Extreemrechts, van oudsher al sterk aanwezig op YouTube, lijkt inderdaad goed in staat kijkers in een ‘reactionair rechtse tunnel’ te zuigen. Door drie factoren: de techniek achter het aanbevelingssysteem, de ‘waardevrije’ wijze waarop de filmpjes worden aanbevolen en de vloggercultuur. Mensen met een ‘ontluikende interesse’ in bijvoorbeeld feminisme komen daardoor uit bij filmpjes waarin het feminisme een ‘kwaadaardige joodse uitvinding’ wordt genoemd. Ook AIVD en NCTV signaleerden al de opkomst van extreemrechts. Aanhangers daarvan ageren, onder invloed van alt-right en Donald Trump, niet meer alleen tegen de islam of vluchtelingen, maar ook tegen feministen, joden en zwarten. In reacties op video’s laten steeds meer Nederlanders hun rechtse overtuigingen zien, ontdekten de onderzoekers. ‘Tijd om linkse landverraders aan te pakken’, ‘we moeten wapens kopen omdat de oorlog eraan komt’ – in de reacties wordt steeds meer een ‘hard core’ lijn zichtbaar. Met dank aan YouTube: ‘met een miljard gebruikers of meer is YouTube mogelijk een van de grootste radicaliseringsinstrumenten van de 21e eeuw’, schreven Amerikaanse onderzoekers vorig jaar al. Onduidelijk is waarom al die extremistische video’s en reacties te vinden zijn – en blijven. YouTube zegt in een reactie zoveel mogelijk vrijheid van meningsuiting na te streven en dat filmpjes die oproepen tot haat of geweld wel degelijk worden verwijderd. Voorzichtig geeft men toe dat er continu ‘aanpassingen’ worden gedaan in het algoritme dat bepaalt wat je rechts in het scherm ziet staan als je een video bekijkt – uit onderzoek bleek al eerder dat verreweg de meeste mensen kijken naar video’s die YouTube zelf voorstelt.

Advertenties

“Sociale media beoordelen 89% van haatzaaiende berichten op tijd”

Volgens de Europese Commissie voldoen de sociale-mediabedrijven Facebook/Instagram, Twitter, Google/YouTube en Snapchat aan de eisen die de EU stelt over het verwijderen van haatzaaiende berichten. Binnen 24 uur is 88,9% van die berichten verwijderd. In 2016 werd nog maar 40% van die berichten binnen 24 uur weggehaald. Eurocommissaris Vera Jourová (Justitie en Consumentenrechten) spreekt daarom van een ‘significante stijging’. De commissie meldt verder dat 72% van de gemelde berichten daadwerkelijk verwijderd wordt, in Nederland is dat 76%.

Gegevens vliegtuigpassagiers vijf jaar in database

In de zoveelste poging om terrorisme te bestrijden, moeten luchtvaartmaatschappijen passagiersgegevens gaan verstrekken aan de overheid. Een wetsvoorstel hiertoe is door Justitie-minister Ferd Grapperhaus aan de Kamer gestuurd. De gegevens komen dan, vijf jaar lang, in een nationale ‘passagiers informatie eenheid’, onder toezicht van de Autoriteit Persoonsgegevens. Dit PIE zal geen bijzondere persoonsgegevens, zoals etniciteit of religie, bevatten maar wel beschikbaar komen voor politie en OM. Volgens Grapperhaus is de aanleiding simpel: ‘als we beter weten waar en wanneer criminelen en terroristen reizen, dan hebben we ze ook sneller te pakken’. Onder strikte voorwaarden kunnen andere landen gebruik maken van de gegevens. Het wetsvoorstel gaat nu eerst naar de Tweede en Eerste Kamer.

“Nederlandse Koerden lokten kalifaatganger via sociale media in de val”

De ‘extreem-gevaarlijke’ jihad-verdachte Mohamed G. (28, uit Maastricht), oktober 2017 in hoger beroep veroordeeld en maart 2018 weer opgepakt, is volgens Midden-Oostenjournalist Jenan Moussa in de val gelokt door ‘op IS-jagende Nederlandse Koerden’. Moussa sprak, voor de Arabische tv-zender Al Aan, met zo’n IS-jager. Koerden in Nederland gaven zich op twitter uit als een vrouwelijke IS-fan die naar het kalifaat wilde, meldt ook Midden-Oosten journalist Harald Doornbos. G. trapte daarin. Hij had maandenlang contact met de vrouw en werd steeds blijer toen die foto’s van een schaars geklede vrouw stuurde. ‘Inshaallah your beauty makes my heart extremely happy’. Maar de foto was nep, net zoals de personen achter de account. Dat waren Koerdische ‘IS-hunters’, aldus Moussa en Doornbos. Zelf stuurt G. ook een foto. ‘Sorry for that face i slept only few hours’. De IS-jagers laten G. geloven dat de vrouw in Engeland woont. Ze bedenken om samen naar het kalifaat te gaan, Rome wordt de ontmoetingsplek en vandaar vliegen ze naar het kalifaat, is het plan. Als G. een ticket koopt en zijn aankomsttijd doorgeeft – ‘i have ticket [..] so inshallaah we can marry saturday’ – appt de vrouw terug dat hij een vluchtnummer moet doorgeven. ‘It is easier if there are delays’. De Koerden contacteren echter de Nederlandse autoriteiten, aldus het verhaal. G. wordt, oktober 2015, gearresteerd als h ij een vals paspoort wil kopen. Eind 2017 krijgt hij in hoger beroep drie jaar celstraf, waarvan een jaar voorwaardelijk, plus tbs. Hij komt vrij snel daarvan vrij, met enkelband weliswaar en wordt maart 2018 weer opgepakt, door een arrestatieteam , nu voor ‘een ernstig geweldsmisdrijf’. In zijn woning werden onder meer een kruisboog, een zwaard, afscheidsbrieven en volgepakte rugzakken gevonden; op zijn zolderkamer had hij een schietbaan aangelegd. Deze zaak loopt nog.

Terreurverdachte “maakte alleen puberale opmerkingen op internet”

De man die oudjaarsdag in Rotterdam werd aangehouden vanwege een terrorisme-verdenking, heeft volgens zijn advocaat ‘slechts puberale opmerkingen op internet gemaakt’. De verdachte (24, student) maakte ‘wat grappen’ onder het chatten die ‘voor sommigen misselijkmakend zijn’. Het OM verdenkt de man van deelname aan een terroristische organisatie en het voorbereiden van een terroristisch misdrijf. Volgens de AIVD zou de man actief zijn in ‘Al Qaida-kringen’. Van de rechter-commissaris moet de verdachte echter nog twee weken langer vastgehouden worden.

Noorwegen: Politie onderzoekt video onthoofding

De Noorse politie wil een video van internet (laten) verwijderen over de mogelijke onthoofding van twee Scandinavische vrouwen die op vakantie waren in Marokko. De twee vrouwen (24, uit Denemarken en 28, uit Noorwegen) werden vermoord bij de berg Toubkal, circa 60 kilometer van Marrakesh. Vier mannen zijn aangehouden. De Deense regering spreekt van een terroristische daad, mogelijk van ISIS-aanhangers, vooral omdat in een online video te zien is hoe een jonge vrouw, een ‘vijand van Allah’, de keel doorgesneden wordt. Onduidelijk is echter of het filmpje wel van de bewuste vrouwen is en niet elders/eerder gemaakt. Hoe dan ook, de politie wil dat netwerkproviders de video weghalen. ‘We zijn bijzonder bezorgd over de film. We werken samen met de Deense politie en we zijn hard aan de slag met verschillende maatregelen om verspreiding te stoppen en om de film te herzien’, aldus communicatiemanager Ida Dahl Nilssen van Kripos. Ze zegt dat de echtheid van de video nog onderzocht wordt.

Drie jaar celstraf voor voorbereiden terroristische aanslag

De rechtbank in Zutphen heeft verdachte Vincent T. (44, uit Doornenburg) veroordeeld tot drie jaar celstraf voor het voorbereidingen van een terroristische aanslag en verboden wapenbezit. De man werd mei 2018 opgepakt toen de AIVD de politie tipte over facebook-chats op de pagina van de Anti Terreur Brigade (ATB), een extreem-rechtse organisatie. De verdachte vraagt onder meer om een vuurwapen, zegt een hekel te hebben aan moslims en dat hij ‘linkse kopstukken als Volkert en Sylvana Simons wil afknallen’. Bij huiszoeking werden 1800 scherpe patronen en een alarmpistool gevonden, plus een papiertje waarop staat hoe je een bom moet maken. Het OM zag de man als een potentiële aanslagpleger op moskeeën. Zelf vond de man dat overdreven. Hij was naar eigen zeggen niet meer dan een ‘toetsenbordterrorist’. Als ik iemand iets aan wil doen, zei de man, ‘dan zou het wel heel stom zijn om dat via een chat op facebook te doen’. Het OM had veertig maanden celstraf geëist, de rechtbank trok daar de maanden vanaf die T. in voorarrest zat.

EU-landen willen terreurberichten binnen uur offline

In een zoveelste poging om terroristische content offline te krijgen, hebben de EU-ministers van Justitie deze week ingestemd met een voorstel om techbedrijven die zulke video’s, foto’s en berichten niet binnen één uur offline halen, een boete op te leggen van 4% van hun jaaromzet. Volgens ‘Brussel’ zijn terroristische boodschappen vanwege de snelle verspreiding in het eerste het schadelijkst. De Europese Commissie kwam al eerder met het voorstel dit wettelijk te regelen omdat vrijwillige afspraken niet goed bleken te werken. Nederland was tegen het voorstel. Volgens justitieminister Ferd Grapperhaus biedt het voorstel te weinig rechtsbescherming. Hij wil content-verwijdering via de rechter. ‘Er moet echt een betere balans getroffen worden tussen de bredere fundamentele rechten en het snel verwijderen van terroristische inhoud op internet’, zei Grapperhaus. Een wetstekst is er echter nog lang niet. Eerst moet het Europees Parlement de zaak nog behandelen.

Belgie: Broers Abdeslam gebruikten valse Facebook-accounts

Volgens het justitieel onderzoek naar de terroristische broers Salah en Brahim Abdeslam hebben ze valse facebook-accounts gebruikt om onderling te communiceren en aanslagen voor te bereiden. De twee broers en een handlanger maakten die accounts vanuit hetzelfde cybercafé in Molenbeek, aldus L’Express en bevestigd door Jean-Charles Brisard, directeur van het Centre d’Analyse du Terrorisme (CAT). Salah Abdeslam, die als enige dader de bomaanslagen in Parijs (13 november 2015) overleefde, noemde zich online ‘Pouchos Pouchos’. Hij probeerde, tevergeefs, contact op te nemen met medestrijders in Syrië. Hij chatte ook met ‘Raphael Scott’, het alias van zijn broer Brahim en met ‘Rachid Bourriche’, een alias van Ahmed Dahmani die momenteel in Turkije tien jaar celstraf uitzit voor jihadisme.

Facebook wiste in 2018 al veertien miljoen terroristische berichten

Facebook Inc. heeft in de eerste negen maanden van 2018 al meer dan veertien miljoen berichten verwijderd die een terroristische boodschap hadden. Het gaat om bijna twee miljoen in Q1, ruim 9 miljoen in Q2 en drie miljoen in Q3. De helft van de berichten, onder meer afkomstig van IS en Al Qaida, waren al voor 2018 geplaatst, aldus het netwerk. Naar eigen zeggen bleven terroristisch getinte berichten in Q3 gemiddeld achttien uur online staan, nadat gebruikers ze hadden ‘gevlagd’. In Q1 was dat nog 43 uur. Facebook meldt verder een continue strijd tussen pogingen van het bedrijf om zulke berichten met behulp van algoritmes automatisch te verwijderen en de terroristen die steeds nieuwe manieren zoeken om detectiemethodes te omzeilen.

OM vervolgt voor het eerst Syriëganger voor oorlogsmisdrijf

Vooral vanwege een facebookfoto waarop verdachte Oussama A. (23, uit Utrecht) lachend poseert naast een man die was gekruisigd, gaat het OM hem vervolgen. Het OM ziet dat als een oorlogsmisdaad, bleek tijdens een voorbereidende zitting tegen de verdachte. Door te poseren schond verdachte A. ‘de persoonlijke waardigheid en integriteit van de overledene’. Ook kompaan Reda N. (24, uit Leiden) staat terecht, onder meer op verdenking van deelname aan een terroristische organisatie, het voorbereiden en bevorderen van terroristische activiteiten en het ronselen voor de jihad in Syrië, Irak, Turkije en Nederland. De twee werden in 2016 opgepakt in Turkije, veroordeeld tot zes jaar celstraf en in afwachting van hoger beroep naar naar Nederland. De rechtbank in Den Haag besloot de twee voorlopig in voorarrest te houden.

“Jihad-opruier” voorlopig weer vrij

In afwachting van het proces tegen hem, mag ‘jihad-opruier’ Mounim A. (27, uit Amsterdam) van de rechtbank naar huis. Hij mag niet actief zijn op sociale media. Op die sociale media was hij eerder flink opgevallen. Via chatapp Telegram, waar hij het alias Abu Bakr gebruikte, zou hij honderden filmpjes en plaatjes van onthoofdingen en martelingen hebben verspreid, denkt het OM. De verdachte is aangeklaagd voor opruiing, het aanzetten van minderjarigen tot geweld en het verheerlijken van het IS-gedachtegoed. ‘Je moet een vrachtwagen pakken, rijd al die mensen omver. Dat is je plicht’, zou de verdachte onder meer hebben geappt. De politie ontdekt al snel dat Abu Bakr Mounim is en begint hem te observeren. Onduidelijk is of dat gebeurt in het programma Persoonsgerichte Aanpak. Hoe dan ook, de verdachte werd juli jl opgepakt. Volgens zijn advocaat was hij vooral onnozel of onwetend. ‘Hij stuurde de filmpjes alleen maar door, meestal keek hij er niet eens naar, omdat anderen het vroegen’. Het OM denkt daar anders over. De rechter vindt dat hij goed meewerkt en ‘eerlijk is over zijn gedachtegoed’ en dus mag hij de rechtszaak thuis afwachten.

Suriname: Facebook-terreurdreiger in vrijheid gesteld

De student (23, uit Paramaribo) die enkele maanden geleden werd opgepakt voor een terreurdreiging, is sinds een week weer vrij. De verdachte student schreef op facebook, onder het alias Mohammed Ahmed Al-Mehdi, dat hij een aanslag plande op enkele scholen. Hij werd eind juni aangehouden en die aanhouding zou begin september verlengd moeten worden. Zijn advocaat vond echter een ‘technische fout’ in dat verlengings-bevel en eiste vrijlating. Met succes, ook al is er ‘voldoende aanwijzing van schuld ontstaan’.

Voorarrest verlengd van verdachte aanslag

Vooral vanwege zijn uitlatingen op sociale media is het voorarrest verlengd, met 90 dagen, van de man (43, uit Doornenburg) die een aanslag tegen moslims voorbereidde. De verdachte werd eind mei opgepakt op het Centraal Station in Den Haag, na onder meer een ambtsbericht van de AIVD, en zit nu in de ebi in Vught. Hij zou geen concrete plannen voor een aanslag hebben gehad, maar bij huiszoeking werden wel 1800 kogelpatronen, een alarmpistool en een handgeschreven ‘recept’ voor kaliumnitraat. Analyse van ’s mans internetgedrag leerde bovendien dat hij googelde naar vuurwapens en filmpjes bekeek over het maken van bommen. In chatgesprekken met ene Davy zei de verdachte te zoeken naar een colt, ‘een echte, geen omgekatte’, en sprak hij over het ‘afknallen’ van personen. De verdachte bleek verder de maker van de facebookgroep Anti Terreur Brigade (ATB) waar openlijk werd gediscussieerd over geweld tegen moslims. Volgens zijn advocaat was de man vooral een praatjesmaker en zou bedenken dan wel het uitvoeren van een terroristisch misdrijf ‘te hoog gegrepen’ zijn. Volgens de rechtbank zijn de verdenkingen echter ernstig genoeg om de verdachte in voorarrest te houden.

“Jawed S. zette haatfilmpje Wilders online”

Jawed S., de Afghaanse man die op het Centraal Station in Amsterdam twee Amerikanen neerstak, blijkt voor die terreurdaad een filmpje op facebook te hebben gezet met daarin een foto van Geert Wilders met een rood kruis erdoorheen. RTL Nieuws ploegde door de sociale-mediaprofielen van Jawed en concludeert dat de man specifiek naar Nederland kwam ‘om Wilders te vermoorden’. In het bewuste filmpje zegt Jawed dat Wilders de profeet en de islam heeft beledigd. Vooral op facebook was goed te zien, aldus RTL, dat Jawed veranderde. Zo deelde hij vrijwel dagelijks een filmpje waarin de profeet Mohammed centraal stond en was op gepubliceerde foto’s zichtbaar dat hij van uiterlijk veranderde. Twee dagen voor de aanslag zette Jawed een ‘meme’ online met een mes door Wilders’ hoofd.