Gemeente Amsterdam plukt illegale hotels voor recordbedrag

Een van de fenomenen waarbij de oude (fysieke) wereld genadeloos botst met de nieuwe (digitale) wereld, is Airbnb. Veel gemeenten worstelen met de verhuur van panden via zulke sites. Er zijn nieuwe vormen van overlast, verzekeringskwesties, ‘rolkofferterreur’ etcetera. In Amsterdam heeft de strengere controle op illegale verhuur de gemeente vorig jaar bijna twee miljoen euro opgeleverd. In 2016 werden 169 boetes uitgedeeld, 40% meer dan in 2015. Veel woningen bleken professioneel verhuurd te worden, vooral online. Controles leverden zo honderden verdachte adressen op. In totaal zijn in 2016 bijna 1250 huizen uit de vakantieverhuur gehaald. Het aantal meldingen bij de gemeente steeg in 2016 met 16% tot ruim 2600. Bij 55 meldingen ging het over prostitutie of mensenhandel. Gemeente en Airbnb hebben inmiddels afgesproken dat Airbnb verplicht is illegaal aanbod van de site te verwijderen.

“Webwinkel-revolutie start nu pas”

Een uitdaging in politieland zijn de gevolgen van de online-revolutie voor winkelcentra, binnensteden en andere openbare ruimten. Als we immers alles via internet bestellen, hoe vaak gaan we dan nog winkelen? Worden winkelcentra dan spookdorpen? Hoe dan ook, het ‘oppimpen’ van binnensteden is niet genoeg, voorspelt Wijnand Jongen, directeur van Thuiswinkel.org en medio jaren 90 een van de eerste online-winkeliers, in zijn boek dat opvallend genoeg ‘Het einde van online winkelen’ heet. Jongen introduceert de term ‘onlife’, waarbij het onderscheid tussen online en offline totaal vervaagd is. Mensen zijn permanent online en leven daardoor anders. ‘Dat heeft gevolgen voor hoe we shoppen’. Zo liggen bedrijven als Apple, Google en Amazon nu al ‘mijlenver voor op de traditionele retailers’ en zijn ze op steeds meer terreinen actief. Jongen ziet een economie waarbij ‘winner takes all’.

Driekwart internetgebruik in 2017 via mobiel of tablet

In 2017 zal driekwart van al het internetgebruik mobiel plaatsvinden, via smartphone dan wel tablet. Volgens mediabureau Zenith steeg het mobiele gebruik de afgelopen jaren al van 49% in 2012 naar 68% in 2016. Eind 2018 zal naar schatting 80% van het internetgebruik mobiel zijn. Spanje, Hong Kong, China en de VS zijn de meest ‘mobiele’ landen.

Engeland: Agenten geschorst na YouTube-filmpje

De korpsleiding van de Metropolitan Police heeft twee officers geschorst nadat een YouTube-filmpje opdook waarop de twee de ruiten van een auto inslaan. In de auto zit de filmende automobilist die ze houden voor een ander. Een agent schreeuwt dat de man moet uitstappen maar als die blijft zitten, begint de agent de ruiten in te slaan. ‘You are not allowed to drive’. De filmer roept dat hij gewoon zijn rijbewijs heeft, dat de auto verzekerd is maar de agent ramt gewoon door, eerst op de raampjes in de deur, daarna op de voorruit. Later blijkt dat het allemaal om de verkeerde persoon gaat. Maar het filmpje was al viraal gegaan, honderdduizenden keren bekeken en becommentarieerd. Vooral daardoor, zo lijkt het, startte de korpsleiding direct een onderzoek naar het gedrag van de agenten.

Nederlanders topscoorder op social media

Dat Nederlanders massaal actief zijn op sociale media, valt elke dag te zien. Meer dan 72% van alle Nederlandse internetgebruikers (=62% van alle Nederlanders) is actief  op facebook, twitter, Instagram, Snapchat of een ander medium – koploper in Europa! Ook Italië, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk scoren hoog, rond de 70%. Opvallend is echter dat met name Duitsland en Frankrijk achterblijven, met resp 57% en 56%. Onderzoekers van eMarketer wijten dat aan taalbarrières en het ontbreken van bekende landgenoten.

Online is “dé plek om online paniek te bezweren”

‘Airport Panics Will Keep Happening’. En ‘the place’ om die paniek te bezweren, is internet. Dat schrijft Wired
in een mooi verhaal over de rol die ‘online’ hoort te spelen als er ergens in de openbare ruimte paniek uitbreekt, naar aanleiding van een geruchten over een shooter op JFK Airport in Los Angeles. Daar begon net – zoals zo vaak – met een paar tweets, over een ‘JFK Shooter’. Die werden al snel trending, met alle gevolgen van dien. Waar de een al riep over doden en ontploffingen, twitterde de ander dat zelfs de aanwezigheid van een man met geweer nog niet eens bevestigd was. Maar de paniek was groot: mensen lieten bagage achter en renden weg, auto’s stonden verlaten op de aanrijroutes, vliegtuigen bleven aan de grond en overal verschenen politieagenten. Maar die wisten niks, die zeiden niks én die twitterden niks. Terwijl twitter, facebook, Instagram en al die andere sociale media volstroomden met foto’s en videos, met ooggetuigeverslagen, met angsttweets. Niks aan te doen? Jazeker wel, zegt onder meer Joshua Marks van luchtvaartadviseur Global Eagle. Luchthavenautoriteiten, politie en overheden kunnen wel degelijk iets met deze ‘socially driven panic’, namelijk proberen de regie te pakken in al die uitingen van burgers. Bij sociale media, stelt Marks, zijn er geen auteurs – eigenlijk is iedereen auteur, maar niemand bezit de autoriteit om naar te luisteren. Terwijl degenen die dat wel hebben, zwijgen – of althans niets zeggen op die sociale media. Terwijl: als er online paniek uitbreekt, moet je die online tegengaan. Makkelijk is dat niet, geeft Marks toe, en het blijft zoeken naar de juiste manier en toon. Maar niks doen, dat kan echt niet meer.

“Gemeenten te laks bij online misdaad”

Veel gemeenten in Nederland hebben geen idee wat ze op internet kunnen doen als inwoners zich schuldig maken aan online misdaad, opruiing en belediging. Waar de samenleving steeds digitaler wordt, gaan gemeenten daar niet in mee, schrijven de onderzoekers Sander Veenstra en Wouter Stol van het lectoraat Cybersafety van NHL hogeschool. Stol spreekt van een ‘blinde vlek voor wat er online gebeurt en wat ze daar aan kunnen doen’. Met het gevaar dat dat ze zichzelf als veiligheidspartner ‘uiteindelijk overbodig maken’. Ze snappen nog maar weinig van hun ‘online gereedschapskist’, denken alleen in fysieke grenzen en te weinig aan hun online mogelijkheden. De onderzoekers willen dat burgemeesters hun bevoegdheden ook online gaan inzetten, om te voorkomen dat ‘een steeds groter wordende vorm van criminaliteit gewoon voortbestaat.’ Voorbeelden zijn het uit de lucht halen van websites of het opleggen van een verbod om een bepaalde website te bezoeken. ‘Dat is helemaal niet moeilijk te handhaven’, aldus Stol die vreest dat het ‘blijkbaar eerst moet misgaan’, zoals met Project-X in Haren. De onderzoekers vinden dat OM en politie al wél offensief bezig zijn met online criminaliteit.

Politie verbaasd over omstanders: “Filmen en niet bellen”

De politie Amsterdam uit op facebook haar ongeloof over het gedrag van omstanders bij een incident op de Groenburgwal. Daar zat een verward meisje, rillend van de kou, op de grond. Niemand hielp het meisje, ze waren allemaal te druk met filmen. ‘Omstanders vonden dit wel grappig om op youtube te plaatsen. Toch was er gelukkig een omstander die dit niet normaal vond en hier wél een melding van heeft gemaakt’. Het meisje bleek te zijn weggelopen uit een psychiatrische instelling en zou zeker een uur langs de gracht hebben gelegen. Ze is overgedragen aan de crisisdienst.
De reacties op het facebookbericht van de politie laten zich raden. Waar de een ‘schande’ roept, zich afvraagt hoe de wereld zo lomp, onpersoonlijk en a-sociaal geworden is en dat de filmers allemaal ‘lafbekken’ zijn, zegt de ander nuchter ‘welkom in 2016’. Tja. Filmen is gewoon de tijdgeest, zegt Jan van Dijk, hoogleraar nieuwe media in Twente, in Het Parool. ‘We zijn steeds meer toeschouwer in plaats van onderdeel van een gebeurtenis. Het beeld is soms belangrijker dan de werkelijkheid die wordt gefilmd’. Neurowetenschapper Ruud Hortensius wijst op het omstandereffect, waarbij de kans op ingrijpen of helpen kleiner wordt naarmate de groep groter is. Mensen maken volgens hem op zulke momenten geen bewuste keuze. Filmen zou wel eens een automatisme kunnen zijn, ‘zoals je je telefoon pakt tijdens een verjaardag’. Van Dijk denkt dat filmen ook gebeurt om later te kunnen zeggen dat je er als eerste bij was. De experts wijzen ook op de kánsen die filmers bieden: het beeld kan als bewijs dienen, tijdens een misdrijf zelfs afschrikkend werken, en ook voor brandweer en ambu-zorg een heel goed hulpmiddel zijn.

Helft van online aankopen via mobiel

Van alle online aankopen die ‘millenials’ doen, wordt inmiddels meer dan de helft met een smartphone of tablet gedaan. Onderzoekers van IMRG vonden dat 18% van de aankopen via een mobieltje werd gedaan, 33% via een tablet en 49% via desk- of laptop. De telefoon wordt verder veel gebruikt om spullen te zoeken – even snel kijken of het wel wat is, die aanbieding. Vier op de vijf gebruikers klikt, blijkt uit hetzelfde onderzoek, op een advertentie.

Internetoperator niet verantwoordelijk voor kwetsende uitspraken

Het Europees Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg heeft in een interessante uitspraak gesteld dat een operator of beheerder van een internetforum niet aansprakelijk kan zijn voor kwetsende of grove commentaren op dat forum. Tenminste, zolang die commentaren geen haatboodschappen bevatten of oproepen tot geweld. De zaak betreft een geschil in Hongarije: twee websites werden door een Hongaarse rechtbank verantwoordelijk gehouden voor uitspraken op de sites. Enkele ‘manifeste uitdrukkingen van haat’ en ‘flagrante bedreigingen’ hadden door de operators verwijderd moeten worden. De beheerders van de sites tekenden beroep aan. Het Hof in Straatsburg stelt nu dat de comments ‘wel degelijk kwetsend en zelfs grof’ waren maar dat het niet om ongeoorloofde uitspraken ging maar om de ‘uitdrukking van waardeoordelen of meningen’. Het Hof wees onder meer op de interne procedures op de fora; wie het niet eens was met een bepaald commentaar kon dat aangeven (net als bij facebook) en bovendien is er nog zoiets als vrijheid van meningsuiting.

Belgisch pleidooi voor internetbewijs

In België wil het Centrum voor Cybersecurity een internetbewijs gaan invoeren voor iedereen die online wil. Voornaamste reden: de gevaren van internet zijn onvoldoende bekend. Volgens directeur Miguel De Bruycker van het CCB zijn we meer en meer afhankelijk van internet en weten veel mensen nauwelijks welke risico’s ze online lopen. Het CCB stelt daarom een basisopleiding Hoe veilig gebruikmaken van internet voor, met een certificaat of internetbewijs als afsluiting. De opleiding zal vooral gericht zijn op jongeren. Vreemd wellicht, deze generatie is ‘digitaal geboren’ maar volgens De Bruycker juist daarom niet bewust van ‘het feit dat internet niet alleen draait om vrienden maken’ en dat bijvoorbeeld privégegevens veelvuldig gedeeld worden. Ook bedrijven kunnen volgens hem nog wel ‘internetles’ gebruiken. Het CCB gaat met scholen en universiteiten overleggen over de uitvoering van de plannen.

Europees Hof: Bedrijven mogen privémail controleren

In een opmerkelijke uitspraak heeft het Europese Hof voor de Mensenrechten bepaald dat werkgevers álle communicatie op smartphones en computers van werknemers mogen inzien. De zaak was aangespannen door een Roemeen die ontslagen was omdat hij onder werktijd met iedereen aan het appen was via zijn zakelijke account op Yahoo Messenger. De werkgever wilde wel eens zien wat de man allemaal aan het doen was. De man vocht zijn ontslag aan, privacy en zo, maar het Hof in Straatsburg stelde de werkgever in het gelijk. Volgens het vonnis is ‘niet onredelijk als een werkgever wil controleren of een werknemer onder werktijd alleen met werk bezig is’.

Israel: Herkomst gouden object onthuld via Facebook

Zo simpel kan het zijn. Maandenlang was de Israëlische Oudhedenautoriteit bezig met de herkomst van een mysterieus, verguld object, maar toen ze een foto op facebook plaatsten, was het raadsel snel opgelost. Binnen enkele uren had de ‘wisdom of the crowd’ zich bewezen: het was géén oude Joodse relikwie maar een Duits apparaat, een beamer, dat beschermt tegen elektromagnetische straling. Het ding was gevonden op een begraafplaats en naar de politie gebracht, mogelijk was het een bom. Dat bleek al snel onzin maar wat het wel was, bleef lang onduidelijk. Tot er hulp via facebook kwam … De enige vraag is nog hoe de beamer op de begraafplaats belandde.

Engeland: Politie “blijft worstelen” met sociale media

Toen een vrouw aangifte deed van bedreiging door haar man via sociale media, zei de agent tegen haar dat ze dreiging niet serieus moest nemen. ‘He will not stab you, otherwise he would not have posted the threat online’. Het voorbeeld komt uit een rapport van de Engelse politie-inspectie, Her Majesty’s Inspectorate of Constabulary (HMIC) en geeft volgens Engelse kranten goed aan hoe veel agenten en korpsen nog worstelen met de nieuwe wereld. ‘Ach facebook, just kids’ en ‘Die zaak kan ik niet onderzoeken want ik weet niks van sociale media’ zijn andere voorbeelden die er uit springen. Een agente die werd gestalkt door haar ex en van collega’s het advies kreeg een ander telefoonnummer te nemen, snapte het ook niet: ‘Waarom dan, het is toch mijn telefoon’. De voorbeelden tonen ‘een verontrustend gebrek aan kennis en begrip’ van zowel dreiging als risico ‘waardoor politiezorg onder de maat blijft’. Tja.

”Sociale media voor tieners verbieden tenzij het mag van ma en pa”

De nieuwe Data Protection Regulation, zeg maar de Europese privacywet, krijgt een amendement dat tieners verbiedt om accounts op sociale media aan te maken zónder toestemming van hun ouders. Elke lidstaat mag overigens zelf de maximale leeftijd (13 tot 16) bepalen waarop die toestemming nodig is. Bedrijven die zich daar niet aan houden, kunnen een boete krijgen die maximaal vier procent van de jaaromzet bedraagt. Althans, dat is het plan. Onduidelijk is namelijk hoe deze bepaling gecontroleerd kan worden. Moeten paps en/of mams ergens een handtekening zetten, worden de wachtwoorden alleen aan ouders verstrekt, op basis van welk bestand wordt gecontroleerd? Enfin, tamelijk veel vragen over de uitvoering dus. Maar ook over de technologie. Experts in kindveiligheid hebben al gezegd dat ze tegen het voorstel zijn. Dat de wet aangepast moest worden, lijdt echter geen twijfel. De huidige privacywet is ‘een lappendeken‘ van nationale wetgevingen, vastgesteld toen facebook, twitter, Instagram en al die anderen nog niet eens bedacht waren.