Duitsland: Rechtbank verbiedt dashcams vanwege privacyschending

Een opvallend vonnis in Duitsland: een vrouw die met een dashcam in haar auto de automobilist opspoorde die haar auto beschadigde, is zélf veroordeeld. Vanwege het schenden van de privacy. De dashcam filmde hoe iemand tegen de auto aanreed, de vrouw stapte met de beelden naar de politie, maar werd uiteindelijk zelf vervolgd. Volgens de rechter schond ze de privacy van andere weggebruikers. ‘Het kan niet zo zijn dat alle 80 miljoen Duitsers met camera’s gaan rondlopen om elke situatie te filmen, zodat een misdrijf kan worden opgelost’. De vrouw moet nu 150 euro betalen.
Overigens zijn dashcams ook verboden in Luxemburg, Oostenrijk en Portugal, volgens de ANWB. In veel andere landen is het publiceren van de beelden niet toegestaan. Ook in Nederland mogen beelden niet verspreid worden (portretrecht). Geschat wordt trouwens dat al een kwart miljoen Nederlandse automobilisten een dashcam in de auto heeft. De Vereniging voor Verkeerslachtoffers zegt te hopen dat iederéén zo’n dashcam neemt. “Mensen worden zich bewuster van hun eigen rijgedrag. Het gaat hufterigheid tegen.”

Advertenties

Celstraf voor automobilist na dubbele poging doodslag

De vraag is natuurlijk of er wel een zaak was geweest zónder de dashcam-beelden van het auto-ongeval waarbij een man (41, uit Valkenswaard) op nieuwjaarsdag op de N2 een andere autobilist van de weg drukte. De twee waren kennelijk in conflict geraakt, de verdachte drukte de andere auto van de rijbaan, waardoor die moest uitwijken, in de sloot over de kop sloeg en bijna verongelukte. Beide inzittenden raakten zwaargewond. Het incident bleek gefilmd door de dashcam van een medeweggebruiker. Die beelden verschenen later op internet en op tv, met veel ‘maatschappelijke onrust’ tot gevolg. De rechtbank spreekt van poging tot doodslag en neemt het de verdachte zeer kwalijk dat hij doorreed na het ongeval en zich pas een maand later – toen de beelden op internet verschenen – bij de politie meldde. Aan de andere kant, stelt de rechter, heeft de man na het ongeval veel psychisch leed ondervonden en is hij op sociale media ‘zeer negatief’ aangesproken. De verdachte is nu veroordeeld tot 18 maanden celstraf (waarvan zes voorwaardelijk) en drie jaar rijontzegging.

Wegpiraten steeds vaker gepakt dankzij dashcams

Het OM maakt steeds vaker gebruik van dashcam-beelden van weggebruikers. Verkeersofficier Achilles Damen meldt dat na een incident met een vrouw op de N48 in Drenthe. De vrouw haalde en vrachtwagen in en dat liep bijna fout af. Omdat een van de tegenliggers een dashcam had, kon het OM op die beelden prachtig terugzien wat er gebeurde. De vrouw werd snel opgespoord en moest haar rijbewijs inleveren. Ze is niet de eerste die op deze manier werd bestraft, zegt Damen. ‘Zeker bij verkeersovertredingen waarbij de filmers geen enkele rol spelen, maar slechts registreren wat er gebeurt, [zijn dashcam-beelden] heel bruikbaar bewijs’. Een voorwaarde is wel dat de beelden origineel zijn en dat de maker een verklaring aflegt. Als filmers zelf een rol spelen in een incident, wordt het lastiger. ‘We zien soms dat de filmer ook op jacht is geweest naar een overtreder. Dat is iets wat we absoluut niet willen’. Maar ‘de realiteit is dat we niet genoeg agenten langs de weg hebben om alle verkeersovertreders staande te houden’. Damen is dan ook blij met ‘al die ogen en oren die er ook rond rijden’. Volgens het Verbond van Verzekeraars rijdt een kwart miljoen Nederlanders inmiddels met een dashcam aan boord. Bij sommige automerken is een dashcam al standaard aanwezig, de Hema geeft ze gratis bij het afsluiten van een autoverzekering.

Beelden dashcam steeds vaker als bewijsmiddel gebruikt

Was het niet gefilmd, dat van die wegpiraat op de A2 die een andere automobilist de weg afsnijdt, dan had de politie veel meer moeite gehad om die wegpiraat te vinden. Niet verwonderlijk is dat dashcam-beelden steeds vaker als bewijs gebruikt worden, schrijft het ED. Maar mogen al die beelden – alleen al bij YouTube zijn er 3,5 miljoen filmpjes met zoekterm dashcam – wel online? Volgens een woordvoerster van het parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie kunnen deze camerabeelden ‘alleen dienen als ondersteunend bewijs’ en mogen alleen politie en OM de beelden vertonen. ‘Je mag dus geen eigen rechter spelen door ze zomaar op sociale media te zetten’, waarschuwt ze. Maar ja, wat als dat filmpje op facebook naar duizenden anderen gaat? Volgens de wet is dat een inbreuk op de privacy. Privacywaakhond Privacy First pleit daarom voor slimme software in de camera’s waarmee kentekens en gezichten automatisch geblurd worden. ‘Zet er een beveiligingssleutel op. Heb je een aanrijding, dan kunnen verzekeraar, politie of jijzelf met die sleutel de kentekens altijd weer leesbaar maken’.

Belgie: Wegpiraat veroordeeld met eigen dashcambeelden

In België is een automobilist veroordeeld tot achttien maanden celstraf voor roekeloos rijden. Curd V. (51, uit Zaventem) werd veroordeeld op basis van dashcambeelden. Op die beelden was te zien hoe de man op de E314 in Vlaams-Brabant rechts inhaalde en enkele keren plotseling remde. De beelden, gemaakt door een automobilist die achter de verdachte reed, verschenen op facebook, gingen viraal en zetten meerdere mensen aan tot aangifte. De verdachte werd daarvoor bij de politierechter veroordeeld maar het parket in Leuven opende een nieuw onderzoek toen zich 23 nieuwe slachtoffers meldden, onder wie drie politieagenten in burger. De rechtbank in Leuven heeft de man nu veroordeeld voor elf feiten. De BMW van de man, eigendom van zijn ex-vriendin, is verbeurd verklaard.
De veroordeling op basis van dashcambeelden is volgens IT-jurist Matthias Dobbelaere geen goede ontwikkeling. De uitspraak zegt de ‘deur wagenwijd open’ voor het gebruik ervan in rechtszaken, terwijl er nog wel wat privacykwesties zijn. Je mag immers geen persoongegevens verwerken zonder toestemming, en nummerplaten zijn persoonsgegevens. En bovendien is alles wat digitaal is te manipuleren. Rechters mogen de beelden dus niet gebruiken, betoogt Dobbelaere, maar hebben (het Antigoon-arrest) wel de mogelijkheid om ontoelaatbaar bewijs in bepaalde omstandigheden toch te gebruiken. Dobbelaere is vooral bang dat ‘iedereen zelf politierechter’ gaat spelen. Woordvoerder Sarah Boulercha van de Privacycommissie verwijst in een reactie naar de rechter. ‘Die beslist of de beelden geldig zijn of niet’. Anderen reageren nog praktischer. Zo stelt verkeersdeskundige Willy Miermans dat je je anno 2016 moet beseffen dat je, zodra je je in het openbare ruimte bent, voortdurend wordt geregistreerd. ‘Dan moeten we ook geen smartphones meer gebruiken’.

Stuntende agent betrapt dankzij dashcam

Met een dashcam heeft een automobilist vastgelegd – uiteraard staan de beelden overal op internet – hoe een politieagent op een brommertje zich laat slepen door een politieauto. Het filmpje speelt in Heerlen en toont hoe de ‘stuntwout’, in uniform maar zonder helm, zich laat meeslepen. In een reactie heeft de korpsleiding verklaard ‘met verbazing’ naar de beelden te hebben gekeken. De stunt wordt ‘ten strengste afgekeurd’ en de betrokken agenten moeten zich verantwoorden.