Belgie: Celstraf en geldboete voor racistische uitspraak op Facebook

Toen bij een aanslag in Istanbul, nieuwjaarsdag 2017, een Belg van Turkse afkomst om het leven kwam, verschenen er verschillende racistische reacties op facebook. ‘Een turk minder’ en ‘nog velen te gaan hopenlijk’, werd er geschreven. Het interfederaal Gelijkekansencentrum Unia deed aangifte. Een van die posters is nu veroordeeld, tot zes maanden effectieve gevangenisstraf en vier mille boete. Onbekend is voor welke uitspraak dat precies is. Volgens Unia had de verdachte zich al eerder racistisch uitgelaten op facebook. ‘Het werd duidelijk dat de veroordeelde zeer vaak haat zaait en ook niet inziet wat daar mis mee is. Hierbij viseerde hij vooral mensen met een migratieachtergrond’, aldus Unia-directeur Els Keytsman. Het vonnis benadrukt volgens haar dat er geen verschil is tussen ‘racistische haatpraat’ op straat en ‘systematisch racistische haatboodschappen’ op sociale media. ‘Aanzetten tot haat, geweld of discriminatie is op straat verboden en kan ook niet op het internet’.

Advertenties

OM vervolgt voor het eerst Syriëganger voor oorlogsmisdrijf

Vooral vanwege een facebookfoto waarop verdachte Oussama A. (23, uit Utrecht) lachend poseert naast een man die was gekruisigd, gaat het OM hem vervolgen. Het OM ziet dat als een oorlogsmisdaad, bleek tijdens een voorbereidende zitting tegen de verdachte. Door te poseren schond verdachte A. ‘de persoonlijke waardigheid en integriteit van de overledene’. Ook kompaan Reda N. (24, uit Leiden) staat terecht, onder meer op verdenking van deelname aan een terroristische organisatie, het voorbereiden en bevorderen van terroristische activiteiten en het ronselen voor de jihad in Syrië, Irak, Turkije en Nederland. De twee werden in 2016 opgepakt in Turkije, veroordeeld tot zes jaar celstraf en in afwachting van hoger beroep naar naar Nederland. De rechtbank in Den Haag besloot de twee voorlopig in voorarrest te houden.

Roemenie: Man livestreamt eigen dood bij auto-ongeval

Op de snelweg bij Timisoara, Roemenië zijn bij een zwaar auto-ongeluk twee doden en vier zwaargewonden gevallen. De bestuurder (31) van de ene auto reed 180 km/u, muziek keihard en telefoon in zijn hand. Hij raakte daarbij zo afgeleid, schrijven Duitse media, dat hij op de verkeerde weghelft belandde, een tegemoetkomende tractor raakte en vervolgens op een personenauto botste. De dollemansrit kostte het leven van een 9-jarig meisje in de tegemoetkomende auto en dat van de racende gek die een jongetje van drie naast zich had zitten. Na de klap was alleen nog de muziek hoorbaar, aldus getuigen. Zulke crashes komen steeds vaker voor, schrijft Welt Online: vorige maand verongelukten twee Roemenen op een Engelse snelweg, ook zij waren aan het streamen. En in Hongarije vielen negen doden toen een personenauto en een bestelbusjes frontaal botsten toen de bestuurder van de auto live op facebook aan het chatten was.

Belgie: Vijf jaar cel voor man die kwetsbare vrouwen oplicht en besteelt

De strafrechter in Brugge heeft een man bij verstek veroordeeld tot vijf jaar celstraf voor oplichtingen, diefstallen en afpersingen. Verdachte Irfan O. (36, van Turkse origine) benaderde, sinds 2013 en onder het alias Jonas Bruine, ‘kwetsbare’ vrouwen via datingsites en facebook. Als hij hun vertrouwen gewonnen had, kocht hij met hun bankkaarten allerlei dure spullen. Ook pikte hij juwelen en geld en van één vrouw verkocht hij zelfs de auto. ‘In het begin was hij de prins op het witte paard maar na twee maanden met hem had ik radicaal niets mee’, verklaarde de vrouw op de zitting. De verdachte werd maart 2017 al tot vier jaar celstraf veroordeeld voor dezelfde strafbare feiten. In die zaak maakte hij 25 slachtoffers, in de nieuwe zaak tien – en de teller loopt … De rechter beval verder de onmiddellijke aanhouding van de verdachte.

Politie ontrafelt mysterie van witte busjes

Witte busjes? Niks pedofielen of kinderlokkers. De busjes worden bestuurd door gewone hardwerkende mensen, postbezorgers en een gezin op zoek naar paddenstoelen. De politie in Oldambt, Groningen deed nader onderzoek naar deze overbekende berichten waarin mensen melding maken van enge mannen die door het dorp rijden. Soms in een zwart busje, vaak wit, maar vrijwel altijd met donkere ruiten en afgeplakte kentekens. En ze achtervolgen dan de kinderen… Tja. De politie kreeg echter zoveel meldingen dat een onderzoek werd gestart. De busjes en de inzittenden werden achterhaald, opgespoord en gecontroleerd. Niks aan de hand, bleek al snel. En dat ene busje dan die achter een groepje fietsende scholieren aanreed? Simpel. Die durfde de breeduit fietsende kids, op die smalle weg en met al dat tegemoetkomende verkeer niet in te halen. Nu maar hopen dat de bevolking deze uitleg gelooft …

Facebookbericht met nepnieuws Zwarte Piet-zaak massaal gedeeld

Terwijl het OM de strafeisen nog niet eens heeft uitgesproken, werd op facebook een bericht verspreid en gedeeld waarin stond dat de verdachten al veroordeeld waren. ‘De 34 verdachten krijgen 18 maanden gevangenisstraf, waarvan 6 maanden voorwaardelijk. Dit is ongelooflijk en kan niet waar zijn’. Dat ís ook niet waar, het proces loopt nog wel een tijdje. Het bericht kreeg drieduizend likes en werd gemiddeld duizend keer per uur (!) gedeeld voordat het werd verwijderd. Het verscheen op een facebook-pagina die meerdere keren van naam veranderde: van ‘Ik Ben Zwarte Piet Fan’ in december 2017 via ‘Ik Ben Amsterdam Fan’ (1 oktober 2018) en ‘Ik Ben Ajax Fan’ (2 oktober) terug naar ‘Ik ben Zwarte Piet Fan’ (8 oktober). Onduidelijk is wie er achter de pagina zit. Onduidelijk is echter ook waarom het nieuws zo lang online bleef staan. Nepnieuws-expert Peter Burger (Universiteit Leiden) vraagt zich hardop af hoe Facebook omgaat met zulke berichten. ‘Als Facebook hiervan af weet, hoe is het mogelijk dat er kennelijk niks aan wordt gedaan? En als ze het niet weten: hoe kan dat dan?’ Het bericht werd, na alle aandacht, door Facebook verwijderd. Het is overigens lang niet het enige nepnieuws rond de naderende intocht van Sinterklaas. Zo staat op de facebook-pagina ‘Boycot de NTR’ dat ‘de pieten zwart blijven’ als een bepaald bericht meer dan één miljoen keer wordt gedeeld. Dat nep-bericht is, ondanks het beperkte aantal likes van ‘Boycot de NTR’, al 25 duizend keer gedeeld. Een vergelijkbaar bericht is te vinden op de pagina ‘Nederland en Zwarte Piet’.
Los van alle polarisatie, zijn de berichten ook financieel een succes. De verspreiders ‘lachen zich rot’, schrijft Hoaxmelding want ze verdienen veel geld aan zoveel naïviteit. ‘Want hoe gek je het ook maakt, echt alles wordt massaal gedeeld’, ondanks het slechte Nederlands en de lachwekkende ‘waarheden’ die worden verkondigd. Maar nee, de gemeenten Amsterdam en Rotterdam hebben níets toegezegd over de kleur van de pieten, acteur Peter Faber gaat níet in heel Nederland stickers plakken met I Love Zwarte Piet, je krijgt géén ‘zwarte piet is welkom’ vlag als je het bericht daarover deelt en nee, er ís geen onderzoek waaruit zou blijken dat 98% van alle Nederlanders piet alleen zwart accepteert. Arjan Lubach schreef níet dat hij ‘persoonlijk naar Den Haag’ zou gaan bij driehonderdduizend shares van een bericht waarin staat dat piet zwart moet blijven. Chantal Janzen is géén actie gestart voor het behoud van zwarte piet en Johhny de Mol en Jan Smit hebben géén club opgericht ‘van BN’ers die voor zwarte piet zijn’. En Sylvana Simons ten slotte is géén weddenschap aangegaan met Johan Derksen waarin ze belooft Nederland te verlaten als piet zwart blijft.

Scholieren thuis om sexy barbies van juf

Omdat een basisschooljuf op haar facebook-pagina foto’s heeft gezet van haar hobby – het maken van ‘sexy’ barbiepoppen – is er een rel uitgebroken onder ouders. Sommige kinderen worden door hun ouders al thuisgehouden, omdat die ouders die hobby ‘aanstootgevend’ vinden . De juf, actief op twee basisscholen van de Rotterdamse Schoolvereniging, is buiten schooltijd kunstenares. Haar facebook-pagina bevat logischerwijs een overzicht van haar artistieke prestaties: barbiepoppen in allerlei uitdagende poses. ‘Het is toch niet normaal dat een docent dit soort beelden kan maken’, schrijven enkele ouders in een (uiteraard) anonieme e-mail. Ze verdenken de juf zelfs van kinderporno en ‘eisen’ dat de schoolleiding ingrijpt. Tot die tijd houden ze hun kinderen thuis, aldus de mail. Schooldirecteur Per Severin bevestigt dat dagelijks ‘meer dan vijf’ kinderen thuisblijven maar spreekt ook van een ‘uitstekende leerkracht met een lange staat van dienst’. Wat die leerkrachten in hun privéleven doen, ‘is niet mijn zaak en zeker niet die van de kinderen’. Zowel de schoolleiding als facebook zelf hebben de kunstwerken nooit als aanstootgevend gezien, zegt Severin. ‘Over kunst mag natuurlijk gediscussieerd worden. Maar zelfs als de meerderheid deze kunstwerken afstotelijk vindt, betekent dat niet dat ik een leerkracht weghaal voor de klas’. De juf zelf onthoudt zich van reacties.

Politie, Facebook, grappenmakers en heksenjacht

De politie heeft wederom opgeroepen niet voor eigen rechter te spelen als het gaat om acties tegen mensen die ‘grappen’ maken over het Stint-ongeluk in Oss. ‘Denk na wat je als reactie post op social media’. Alleen al op facebook zijn zeker tien pagina’s waar (lijsten met) namen, adressen, foto’s en werkgevers worden gedeeld. Een heksenjacht lijkt nog een milde term voor deze acties. De rem lijkt er af. Zo kreeg een metaalbedrijf in Eindhoven de volle laag omdat een van de grappenmakers daar werkt. Niet alleen die medewerker wordt bedreigd, ook de directeur. Het bedrijf overweegt zelfs aangifte te doen tegen de persoon die de naam van het bedrijf in verband heeft gebracht met de opmerkingen. ‘Onze reputatie staat nu op het spel’.

Opvallend is de toon van de reacties op alle foute grappen. De ‘online-moraalpolitie’ is zelden zo eensgezind geweest in haar afwijzing (en bedreiging) van de grappenmakers. Wat bezielt die mensen, vroeg de NOS aan filosoof en publicist Hans Schnitzler, die eerder schreef over de ‘etalage-samenleving’ waar we deel van uitmaken. ‘Digitale media zijn natuurlijk een soort etalages. En wat wil je van etalages? Dat het er goed uitziet, dat dingen opvallen en dat mensen stil blijven staan’. De een doet dat met een (smakeloze) grap, dat genereert immers veel likes en shares. Waarop een ander hetzelfde doet, maar dan verontwaardigd, met een scheldpartij en een dreigement. Schnitzler verwijst naar de tribale samenlevingen van vroeger. ‘Met z’n allen jagen op een prooi zorgde voor een sterk gevoel van verbondenheid met de eigen stam. In de huidige maatschappij, waarin veel mensen kampen met identiteitsproblemen en het definiëren van hun plek in de samenleving’, is dat volgens hem net zo. ‘Wat is er nu fijner om je bij jouw stam te kunnen aansluiten, flink veel lawaai te gaan maken, de jacht te openen en elkaar daarmee tot grote hoogte aan te vuren om die prooi te pakken te krijgen’. Bovendien kun je dat zonder de deur uit te gaan, en wordt ieders behoefte aan aandacht en erkenning zo snel bevredigd. Het probleem is echter dat veel mensen dan uit het oog verliezen wat nog privé is en wat niet. Thuis, in de kroeg, bij de koffie op je werk kun je van alles roepen, ongenuanceerd en ongefilterd. Maar op een publiek netwerk als facebook? Tja, dan wordt het soms wel heel ingrijpend. De Britse journalist Jon Ronson toonde dat al aan in zijn boek Dit is vernederend. Daarin schrijft hij over mensenlevens die worden verwoest door digitale heksenjachten, vaak ontstaan door ‘dingen die verkeerd worden begrepen’ op netwerken als facebook en twitter, waar beperkte ruimte is om je boodschap kwijt te kunnen, waar de nuance snel verdwenen is en waar je geen regie meer hebt over je eigen berichten.
De enorme schaal van de heksenjacht verbaast ook andere deskundigen. Zo spreekt mediahoogleraar Jan van Dijk (Universiteit Twente) over ‘middeleeuwse toestanden’ waarbij mensen elkaar opstoken en elkaar het gevoel geven ‘alsof zo’n jacht gerechtvaardigd is’. En ‘dat zoveel mensen politieagentje spelen en zelf actie ondernemen’, zag ook sociale-media-expert Diederik Broekhuizen niet vaak. Het toont volgens hem de ‘genadeloze kracht’ van facebook en twitter. ‘Iemand die iets heel doms en naars schrijft [..] kan heel Nederland over zich heen krijgen’. Dat is ergens goed omdat ze dan merken dat je niet alles kunt schrijven, maar er zijn wel grenzen. Het is vervolgens aan de politie en facebook om die reacties goed te monitoren en in te grijpen waar mogelijk, vindt Broekhuizen.

VS: Facebook waarschuwt politie geen nep-accounts te maken

Een opmerkelijk verzoek van Facebook Inc aan de politie in Memphis, Tennessee: stop met het maken van nep-accounts om burgers te monitoren. De eis komt van de juridische afdeling van Facebook dat de politie-actie een overtreding van de gebruikersvoorwaarden noemt. De Memphis Police Department had, onder alias ‘Bob Smith’ een profiel gemaakt waarmee activisten in de stad werden ‘bevriend’ en gevolgd. De account was opgezet door sergeant Tim Reynolds van het Office of Homeland Security. ‘Smith’ had meer dan tweehonderd vrienden en deelde veel berichten van bekende activisten. Zijn doel was in de groepen te infiltreren. Met succes, zei Reynolds op een hoorzitting: twee geplande acties bij de dierentuin konden worden voorkomen. Maar burgerrechtengroepering ACLU trok aan de bel, verwijzend naar jurisprudentie uit 1970 die de politie verbood om burgers te bespioneren. Toen was Facebook er natuurlijk nog niet, maar het principe geldt nog steeds, zegt professor Steve Mulroy van de rechtenfaculteit van de Universiteit van Memphis. ‘It says: don’t spy on people. It does not matter what technology you are using’. Facebook schreef MPD-korpschef Michael Rallings dat alle fake accounts van de politie ‘disabled’ zijn – ACLU-onderzoekers vonden er behalve die van Smith nog zes. Facebook zegt verder dat, naar aanleiding van deze casus, alle guidelines for law enforcement agencies worden herzien.

Heksenjacht na ’grappen’ over slachtoffers Oss

Namen, foto’s, adressen, werkgevers – alles wordt opgespoord én gedeeld als het gaat om een stel ‘grappenmakers’ die op sociale media probeerden lollig te doen over het spoorongeluk in Oss. Op facebook schreef iemand ‘kinderhoofdjes in de aanbieding’ te hebben, ‘per vier stuks’, terwijl een ander een bakfiets aanbood waarvan ‘alleen de remmen moeten worden nagekeken’. Zolang poging tot humor nog niet in het wetboek van strafrecht staat, is dat allemaal natuurlijk niet strafbaar. Maar leuk is anders, vinden veel mensen. En dus is er een heksenjacht gaande naar die grappenmakers, waar ‘honderden mensen’ aan mee doen, schrijft De Telegraaf . Werkgevers melden dat ze al benaderd zijn om werknemers te ontslaan die op facebook vroegen ‘wie zen (sic!) kinderen hier ook in hadden moeten zitten’ of het ‘prima voor de wereld vinden dat er een elietje minder is’. Vorige week werd in Den Haag schooljuf Carola ontslagen die online had geklaagd over de treinvertragingen die het gevolg waren van het ongeluk.

Facebook-handelaar in neptasjes krijgt rekening van Chanel

Een vrouw uit Utrecht die op facebook en Marktplaats een aardig handeltje had opgezet met nep-artikelen van Chanel en andere luxe merken, moet Chanel enkele duizenden euro’s betalen . Onder de naam My Home bood de vrouw nep-portemonnees, nep-tasjes en nep-parfum aan. Chanel ontdekte de handel en schakelde een recherchebureau in. Dat ontdekte dat de vrouw 12,50 euro vroeg voor portemonnees en dat ze er nog 90 in voorraad had. Chanel sommeerde de vrouw te stoppen met verkoop, maar die zei dat zij onschuldig was en dat iemand haar mailadres en bankrekening had misbruikt. Tja. Om een lang verhaal kort te houden: de vrouw werd voor de rechter gesleept, kwam niet opdagen en moet nu van de rechtbank officieel opgeven hoeveel ze verkocht heeft, met een echte accountantsverklaring erbij. Doet ze dat niet, dan geldt een dwangsom van 250 euro per dag. In een vergelijkbare zaak moest begin 2018 een Nederlande studente ruim tien mille aan schadevergoedingen betalen aan Chanel.

Belgie: Internetstalker krijgt vijf jaar voor verkrachting zonder fysiek contact

Een opvallend vonnis in België: de rechtbank heeft daar een man veroordeeld voor verkrachting zónder dat er fysiek contact was. De zaak draait om een internetstalker (25) die, via nep-profielen op facebook, contact zocht met tienermeisjes, de jongste was 13, en ze afperste en via chantage dwong tot seksuele handelingen. Eén meisje dwong hij zichzelf te penetreren, voor de webcam. De rechtbank zag dat als verkrachting, ook al was er geen sprake van fysiek contact. ‘Van toestemming was geen sprake’. De verdachte, online actief tussen 2011 en 2016, werd in 2015 voor het eerst opgepakt. Na zijn vrijlating ging hij gewoon door, totdat hij wederom gearresteerd werd. Hij is nu veroordeeld tot vijf jaar voorwaardelijke gevangenisstraf en verplichte therapie.

Belgie: Parket onderzoekt racistische beledigingen aan weervrouw

Het parket van Brussel en de Computer Crime Unit van de federale politie onderzoeken
de racistische belediging op facebook van RTBF-weervrouw Cécile Djunga. Die meldde begin september op haar eigen facebook-account dat ze racistisch werd bejegend. Iemand had op een Franse website geschreven dat Djunga ‘te zwart’ was en dat daardoor ‘niets op scherm te zien’ was. Het parket wachtte de klacht van Djunga of de omroep RTBF niet af en startte het onderzoek op eigen initiatief. Toegang tot de Franse website is inmiddels vanuit België onmogelijk gemaakt.

Smaad bij Facebook-bericht zaak-Sharleyne

De politierechter in Assen heeft een man (53, uit Hoogeveen) veroordeeld voor smaad. Slachtoffer was een manager van jeugdzorg in de gemeente Hoogeveen. Volgens de verdachte moesten die manager én de burgemeester vervolgd worden en uit hun functie gezet, naar aanleiding van de zaak-Sharleyne. De manager, haar naam werd in bericht genoemd, ‘zal zich wel omhoog geneukt hebben haha’. De man schreef verder dat hij ’30 dagen gezeten had voor dat wijf’ – hij werd juli 2015 veroordeeld tot dertig dagen voorwaardelijk voor bedreiging van de jeugdzorgmedewerkster maar weigerde reclasseringstoezicht en zat zijn celstraf uit. Aanleiding daarvoor was dat zijn zoontje onder toezicht werd gesteld, volgens de man door toedoen van de vrouw van jeugdzorg. Op de zitting zei de verdachte spijt te hebben. ‘Ik had haar naam niet moeten noemen’. Tja. Het OM eiste 500 euro boete (de helft voorwaardelijk) maar de rechtbank legde die boete geheel voorwaardelijk op.

Duitsland: “Mensenjacht” op Facebook na moord op veelpleger

Op facebook worden vijf mensen beschuldigd van betrokkenheid bij de dood van Nidal R., een Duitse Palestijn en ooit ‘Duitslands bekendste veelpleger’. R. (36, en sinds begin jaren ’90 in Duitsland) werd door meerdere mannen onder vuur genomen toen hij met zijn kinderen in een park liep. De vluchtauto werd uitgebrand teruggevonden maar op facebook ontstond al snel een hetze tegen vijf mogelijke daders, allemaal arabisch sprekend. Die vijf zijn feitelijk vogelvrij verklaard, schrijft de Berliner Zeitung. Op facebook verschenen foto’s met namen van de vijf mogelijke verdachten. ‘Die rechtse reed de Golf’, schreef iemand bij een foto. ‘En die in het midden met die beige trui, die heeft geschoten’, aldus een ander. De politie zegt de facebook-discussie te volgen maar ook dat nog niemand is opgepakt of als verdachte is aangemerkt. Nidal wordt overigens als een martelaar gezien, zijn beeltenis werd door graffiti-artiesten zelfs al op een lege muur geschilderd – en weer verwijderd. Hij had echter vele vijanden, in zowel de Koerdische als de Tsjetsjeense gemeenschap. De politie weigert commentaar op de facebook-berichten. ‘Zu den laufenden Ermittlungen äußern wir uns nicht weiter’.