“Niet gedacht dat politie met deze informatie zo onvoorzichtig te werk gaat”

Studenten journalistiek die op verzoek van het tv-programma De Monitor (KRO-Ncrv) onderzoek deden naar berichten die de politie op sociale media plaatst, zeggen verbaasd te zijn in hoeveel van die berichten namen en adressen te achterhalen zijn. De studenten analyseerden 258 accounts, vooral op twitter, en vonden 48 berichten waarbij de identiteit van verdachten te herleiden is. Daarnaast dertien berichten waarbij mensen herkenbaar in beeld zijn. ‘Ik had niet gedacht dat de politie met deze informatie zo onvoorzichtig te werk ging’, aldus studente Tamara. Ook student Max had soms geen enkele moeite om te achterhalen op welk adres iemand was aangehouden. ‘Ik kon zo herleiden waar die persoon woont’. In beeld komen kentekens, huisnummers, gezichten en persoonlijke eigendommen. Opvallend vonden de studenten verder de toon in de berichten. Die is vaak niet neutraal. Het gaat om tweets over dronken mannen met teksten als ‘waarom is dit nodig’, om onnodig gebruik van smileys, of over grappig bedoelde toevoegingen als ‘de ziekte van Heineken‘. Het programma, dat eerder liet zien dat in politievlogs slecht werd omgegaan met privacy en persoonsgegevens, verwijst wederom naar uitspraken van programmadirecteur Nieuwe Media en Digitale Dienstverlening Ron de Milde, die zegt dat een eindredacteur, protocollen of richtlijnen geen oplossingen zijn. Terwijl die richtlijnen er wel degelijk zijn. Ze staan in (het door KRO-Ncrv gewobte) ‘Aan de slag met Twitter binnen de politieprofessie‘ dat al in 2013 verscheen, maar kennelijk nog ‘niet altijd goed’ is bestudeerd.

Advertenties

Duitsland: Verkoop kinderhorloges met sim-kaart verboden

De Duitse autoriteiten hebben de verkoop verboden van smartwatches voor kinderen waar een sim-kaart in zit. De horloges kunnen met een app ‘afgeluisterd’ worden, bijvoorbeeld door ouders maar ook door leraren. Zulke afluisterfuncties zijn in Duitsland verboden. Duitse scholen moeten controleren of kinderen zulke horloges dragen, ouders moeten deze vernietigen, adviseert toezichthouder Bundesnetzagentur.

Justitie heeft geen bezwaar tegen inzet “wietdrones”

In de strijd tegen illegale wietplantages maken drones ‘geen ernstige inbreuk‘ op de privacy van mensen die eventueel in beeld komen. Veel boeren monitoren hun land met drones, om te zien of er niet stiekem wiet geteeld wordt. Volgens minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) is er op privacyschending ‘weinig kans’ maar moeten de drones wel ‘zo worden ingezet dat zij zo min mogelijk beelden van wegen en paden om en door deze velden maken’ en moeten de beelden aan de politie worden overhandigd als er van wietteelt sprake is. Het ministerie werkt verder aan een nieuwe handleiding over de inzet van drones.

“Massa privacyrechtszaken dreigt voor Facebook”

Volgens de advocaat-generaal van het Europese Hof van Justitie moet Facebook de privacywetgeving van élke EU-lidstaat volgen en niet alleen die van Ierland, waar Facebooks Europese hoofdkantoor staat. De advocaat-generaal bevestigt daarmee een Duits vonnis in een zaak over de ‘Wirtschaftsakademie’ die op facebook onderwijsdiensten aanbiedt. In die zaak beweerde Facebook dat het alleen maar de Ierse wetten moest volgen, maar volgens het advies is dat onvoldoende en moet Facebook de privacywetgeving van elke EU-lidstaat naleven waarin het een vestiging heeft die in dat land aan marketing en verkoop van advertentieruimte doet. Ook zijn de privacycommissies van elk land bevoegd tegen Facebook en dus niet alleen maar de Ierse privacycommissie. Het advies van de advocaat-generaal, ‘niet bindend maar in de praktijk vaak opgevolgd’, zou wel eens tot een ‘massa privacyrechtszaken’ tegen Facebook kunnen leiden, schrijft Het Laatste Nieuws.

Agenten “glijden online soms uit”

Over agenten die ‘uitglijden’ op sociale media zijn hier al vele bladzijden volgeschreven. Deze keer liggen agenten uit Dordrecht onder vuur, onder meer na het tweeten van een foto van een vrouw die met een stel vriendinnen een feestje vierde bij een benzinepomp. De vrouw danste bovenop haar eigen auto, agenten die ter plaatse gingen na een melding over baldadig gedrag, postten een foto op twitter en facebook. De vrouw meldde zich snel bij de dienders. Ze stond immers voor de gehele wereld voor schut, vond ze. De foto werd van facebook gehaald maar niet verwijderd bij twitter. Tja, het blijft mensenwerk, zei politiewoordvoerder Miriam Slot. Ze verwees als voorbeeld naar een geblurde foto van een verdwaalde peuter die niettemin snel werd herkend maar ook naar een twittercop die een foto plaatste van zijn tent op een Spaanse camping. Volgens Slot zijn er ‘honderden twittercops actief die wekelijks met honderden berichten op een laagdrempelige manier een inkijkje geven in hun werk’. Dat gaat meestal goed maar ‘uitglijders zijn niet volledig te voorkomen’.

EC wil dat internetbedrijven actiever op zoek gaan naar illegale berichten

In de never ending story over de verantwoordelijkheid van internetplatformen als facebook en twitter, komt deze week de Europese Commissie met de oproep aan die bedrijven om nóg actiever op zoek te gaan naar ‘illegaal materiaal’. In een nieuw document stelt de commissie dat de platforms beter moeten samenwerken met de nationale autoriteiten én ‘andere vertrouwde organisaties’ om dat materiaal, na meldingen, sneller te verwijderen. De nieuwe richtlijnen zijn (nog) niet wettelijk bindend. Veel techbedrijven hebben al een vrijwillige gedragscode ondertekend om de gewraakte content binnen 24 uur te verwijderen maar voor sommige EU-leiders is dat niet snel genoeg. De commissie roept de bedrijven verder op om detectie en verwijdering te automatiseren maar juist die oproep stuit ook op kritiek: wie bepaalt of controleert of het materiaal wel illegaal is voordat het wordt verwijderd? EU-parlementariërs hebben al gepleit voor meer transparantie in de richtlijnen. ‘Ook online moet de rechtsstaat zijn betekenis houden, met waarborgen van het publiek belang’, zegt onder meer D66-Europarlementariër Marietje Schaake. ‘In Europa is geen plaats voor preventieve censuur’.

Politie verwijdert filmpje en foto na privacyklachten

Het blijft een enorm spanningsveld: tussen min of meer móeten twitteren en posten over je werk, verbinding zoeken en laten zien wat de politie allemaal doet, en de grenzen van fatsoen en privacy die daarbij horen. Wijkagenten worden met een cursus ‘digibewust’ gemaakt maar dan nog is een uitglijder zo gemaakt. Zo moest de politie Enschede, na veel kritiek over privacy, een eigen filmpje van facebook verwijderen waarin een man was te zien die een ‘bad trip’ had na drugsgebruik. ‘Gelukkig voor deze persoon waren wij er op tijd bij’, aldus het bericht. Maar de man werd toch herkend. Waarop de pleuris weer eens uitbrak. Omdat ‘we er niet op uit zijn om de privacy van wie dan ook te schenden’, is publicatie van het filmpje ‘heroverwogen’. Het team schrijft echter ‘nadrukkelijk te blijven posten over de gevaren in onze maatschappij’.
In Rotterdam ontstond commotie na een tweet van wijkagent Bas Munne (Scheepvaartkwartier) over een ‘buitenslaper’. ‘Even rechtop zitten maar’, schreef Munne bij de foto. Met als gevolg een klein twitter-stormpje waarin zelfs actrice Georgina Verbaan zich mengde. Verbaan sprak over ‘een weerloos mens’, anderen riepen dat een dakloze ‘ook maar een mens is’. Munne reageert nuchter. ‘Wie zegt dat hij dakloos is’. Volgens Munne was de man ‘gewoon lui’, nam hij de hele bank in beslag ‘waardoor moeders met kinderen er niet bij konden’. Dan is het simpel: ‘dan moet je van mij gaan zitten’.

Geen vervolging voor smaad in zaak-Savannah

Er komt geen strafzaak tegen de persoon die een foto op facebook zette van de jongen die wordt verdacht van moord op het meisje Savannah uit Bunschoten. ‘Dit is de moordenaar van Savannah’, schreef de onbekende bij de foto. De ouders van de jongen deden aangifte omdat hun privacy zou zijn geschonden, maar het OM heeft de zaak geseponeerd. Aangifte alleen is te weinig voor strafvervolging, aldus het bericht. Maar er werd geen formele klacht ingediend, waardoor de zaak nu afgerond is. De politie zegt ‘stevig’ gesproken te hebben met de plaatser van het facebook-bericht.

Duitsland: Facebookprofiel overleden tienermeisje blijft gesloten

Een Duitse rechtbank heeft in hoger beroep bepaald dat de ouders van een overleden meisje geen toegang krijgen tot de facebook-account van hun dochter. Dat meisje (15) kwam onder de metro en overleed. Haar ouders willen onderzoeken of het om zelfdoding ging, het meisje werd mogelijk gepest, en dus toegang krijgen tot de privéberichten aan/van het meisje. De account werd door Facebook bevroren toen een vriendinnetje van het meisje aangaf dat het meisje was overleden. Facebook zegt niet te willen meewerken, vanwege privacy. De ouders zouden ook berichten van anderen kunnen bekijken. Het hof in Berlijn oordeelde aanvankelijk dat de ouders in hun recht stonden; eigendommen van kinderen worden na hun overlijden immers eigendom van de ouders. Maar Facebook ging in beroep. Met succes dus. De rechtbank maakte, zo melden Duitse kranten, dat er afweging gemaakt moest worden tussen een erfwet van 120 jaar geleden en een telecomwet uit 2009. Die laatste bepaalt onder meer dat de privacy van een telefoongesprek ook geldt voor e-mail en dus ook voor privéchats.

“Facebook overtreedt Nederlandse wet”

Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens overtreedt Facebook de Nederlandse wet: het netwerk vertelt niet precies welke, hoe en waarmee alle persoonsgegevens worden verzameld en verwerkt. Facebook verwerkt ook ‘bijzondere persoonsgegevens’ zoals seksuele geaardheid zonder dat daar expliciet toestemming voor is gevraagd, laat staan verkregen. Tot nu toe riep Facebook dat de Nederlandse privacywet niet gold omdat het Europese hoofdkantoor in Ierland staat, maar volgens de AP heeft Facebook een Nederlandse vestiging (die Nederlandse bedrijven adviseert en Nederlandse klanten bijstaat) en dus gelden die wetten wel degelijk. Facebook kan onder meer alle Nederlandse gebruikers volgen op de helft van de vijfhonderd best bezochte websites. De AP onderzoekt nog of Facebook een boete moet krijgen. Die bedraagt overigens maximaal 820 duizend euro.

Vergeetrecht in minder dan de helft van de verzoeken

Drie jaar geleden werd het ‘vergeetrecht’ geïntroduceerd: de mogelijkheid om bij Google ongewenste zoekresultaten te blokkeren. En Nederlanders zijn daar relatief bedreven in, schrijft Emerce. Facebook, Youtube en Twitter horen tot de meest geblokkeerde sites en minder dan de helft van de verzoeken (46,3%) wordt goedgekeurd. In Europa staat Nederland op de tweede plaats als het gaat om het aantal verzoeken: 1 verzoek op 522 inwoners. EU-breed – het recht bestaat alleen in de EU – kreeg Google 720 duizend verzoeken, vanuit Nederland ruim 32 duizend. Opvallend is dat veel mensen informatie willen verwijderen uit zogeheten online directories, zeg maar geaggregeerde telefoongidsen. Dergelijke info wordt nog wel eens geblokkeerd, Google is veel terughoudender als het gaat om meer journalistieke berichten.

Belgie: Geen straf voor “snuisteren” in e-mails van ex

Wel veroordeeld maar geen straf. Een man uit Houthulst, België ‘snuisterde’ na de scheiding in de e-mails van zijn ex-vrouw. Omdat ze een familieaccount hadden bij hun provider, kon de man na de scheiding haar mail blijven lezen. Dat deed hij vooral toen hij een alimentatieprocedure verloor: in de mails vond hij bewijs dat zijn ex loog over haar inkomsten. De vrouw stapte naar de politie, de man werd gedagvaard voor ‘informaticafraude’ en het OM eiste een jaar celstraf. De strafrechter vond de man weliswaar schuldig maar legde, onder meer vanwege het blanco strafblad, geen straf op.
In Nederland speelde in 2015 een vergelijkbare zaak: een vrouw die zonder toestemming de mailbox van haar ex-partner doorzocht, mocht die mails wel degelijk gebruiken in haar alimentatie-zaak tegen die ex. Ook al zijn de mails onrechtmatig verkregen en maakte de vrouw inbreuk op de privacy van haar ex, vond de rechtbank dat het maatschappelijk belang van de waarheidsvinding zwaarder woog dan het belang van uitsluiting van onrechtmatig verkregen bewijs.

Nederlanders willen social media-wachtwoorden niet afgeven in VS

Zes op de tien Nederlanders die naar de VS willen, weigert hun wachtwoorden van sociale media op te geven als de Amerikaanse douane daar om vraagt. controle om wordt gevraagd. Metazoekmachine Kayak onderzocht de houding van Nederlanders tegen de verscherpte anti-terrorismemaatregelen die de regering-Trump onlangs heeft voorgesteld. De Immigration Service wil ook een overzicht van alle contacten op je telefoon en zelfs je financiële gegevens. Van de ondervraagden zegt een kwart deze informatie wel te verstrekken ‘als het echt nodig is’. 60% vindt de maatregel ‘een regelrechte inbreuk op hun privacy’. De weigering wachtwoorden af te geven, blijkt vooral ingegeven door de angst dat er aan hun account wordt gerommeld, dat vrienden of posts verwijderd worden en dat een ander iets post van zijn/haar account. Ruim eenderde wil niet dat de autoriteiten toegang krijgt tot de privéinformatie die op vele accounts te vinden is.

Zweden: Blog niet aansprakelijk voor beledigende reactie

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft weer eens bevestigd dat de organisatie achter een blog niet verantwoordelijk is voor beledigende reacties. In deze zaak draaide het om een Zweed die op een blogsite werd beschuldigd een nazi te zijn. In een (anonieme) reactie werd daarop beweerd dat deze man ook ‘a real hash-junkie’ was. De Zweed, Rolf Pihl, protesteerde bij het blog, de reactie werd (na een dag) verwijderd maar Pihl besloot toch een zaak aan te spannen. Hij verloor de zaak, ook in hoger beroep en cassatie, maar stapte naar het Europese hof, met een beroep op artikel 8 EVRM. Dat hof oordeelt nu dat de reactie niet haatdragend was maar wel beledigend en dus een schending van dat artikel 8. Anderzijds stelt het hof dat ook de vrijheid van meningsuiting, artikel 10 EVRM hier een rol speelt. Bij botsingen tussen die twee artikelen is voor het Hof vooral relevant de context van de reacties en de maatregelen die de beheerder van het blog neemt. Omdat het om een klein blog ging, met weinig lezers en invloed, gemaakt door een kleine non-profit organisatie kan van deze organisatie ‘niet worden verwacht dat zij beoordelen welke reacties in strijd zijn met de wet, omdat dit in de weg zou staan aan het recht om informatie op het internet te delen’. Bovendien geldt dat Pihl zoekmachines kan verzoeken links naar de oude reacties te verwijderen en heeft hij weliswaar het ip-adres van de onbekende reaguurder achterhaald maar nog geen zaak tegen die persoon aangespannen. Ook geldt dat de aansprakelijkheid voor reacties van derden ‘negatieve gevolgen kan hebben voor de reactie-omgeving van een website’ en daarmee een effect hebben op de vrijheid van meningsuiting op internet. Het Hof wees de vordering van Pihl daarom af. De Zweedse rechtsbanken hebben ‘een billijke afweging’ gemaakt tussen Pihls rechten (artikel 8) en het recht op vrijheid van meningsuiting (artikel 10).

Eisen aan politieonderzoek smartphone

Een smartphone mag voortaan alleen nog door de politie onderzocht worden als de inbreuk op de privacy van de eigenaar van die smartphone ‘beperkt’ is. De Hoge Raad bepaalde dat de politie niet zo maar alle gegevens mag uitlezen. Het arrest komt in een zaak uit 2014 waarbij de politie een smartphone onderzocht van een man die werd verdacht van drugssmokkel. De Hoge Raad heeft deze zaak terugverwezen naar het gerechtshof dat opnieuw moet beijken of er met het achterhalen van álle contacten, alle oproepen, alle berichten en alle (privé)foto’s op de smartphone niet een te grote inbreuk is gemaakt op de privacy van de verdachte. Zo’n uitgebreid onderzoek is alleen nog mogelijk met toestemming van officier of rechter-commissaris. De Hoge Raad wijst in het arrest ook op het ontbreken van wettelijke regels. Volgens het ministerie van VenJ wordt er aan zo’n regeling gewerkt.