Belgie: Eerste veroordeling van anonieme belager op Twitter

Met de eerste veroordeling van een anonieme twitteraar, april 2018 in Antwerpen, had gelijkekansencentrum Unia in België een primeur. In het jaarverslag schrijft directeur Els Keytsman dat ‘de maskers afvallen’. Anonimiteit is geen reden meer om online haatberichten juridisch ongestraft te laten, aldus Keytsman. Van de meer dan tweeduizend dossiers die Unia in behandeling nam, waren er 326 die een online-link hadden. De anonieme twitteraar had columniste Yasmien Naciri van de krant De Morgen ‘systematisch belaagd’. De onbekende twitterde vanaf @Kafirbrigade ‘voortdurend racistische en islamofobe uitspraken’ en begon Naciri op een gegeven moment zelfs te stalken. De man werd opgespoord aan de hand van zijn ip-adres en veroordeeld tot 48 uur werkstraf. Keytsman benadrukt dat de zaak ‘een belangrijk signaal is in de strijd tegen systematische cyberhaat en tegenover de slachtoffers ervan’.

 

Advertenties

Aardbevingsslachtoffer nacht in de cel na “dreigtweet”

*’Aardbevingsslachtoffer’ Elze Schollema (58, uit Usquert) heeft een nacht in de politiecel doorgebracht vanwege een al te dreigende tweet aan de politie. ‘Ik steek een boorlocatie van de NAM in de fik en betaal duizend euro schadevergoeding. Dat doet de NAM ook. Die betaalt een schadevergoeding die niet overeenkomt met de geleden schade’, twitterde Schollema in een direct message aan de politie. Een dreigtweet, aldus de politie. En dus reden vier politie-auto’s met tien agenten en een hondenbrigade naar de woning van Schollema om hem aan te houden. Volgens Schollema heeft de politie de toon van het bericht volledig verkeerd begrepen. ‘Het was machteloosheid’, zei de verdachte, verwijzend naar het sluiten van zijn garagebedrijf na een aardbeving in 2012 en de daaropvolgende stress over de schadeafhandeling. Schollema werd een nacht in de cel gezet. Het OM moet beslissen of hij vervolgd wordt. Als zijn telefoon en tablet zijn onderzocht, krijgt hij die terug, aldus een woordvoerder.

Op Twitter sussende politieagent tot de orde geroepen

De korpsleiding van de nationale politie heeft een agent uit Rotterdam ‘aangesproken‘ op zijn tweets. De agent reageerde, vanaf een politieaccount, op tweets over de steekpartij in Den Haag. Hij deed dat ‘op eigen houtje’. Hoewel hij niet bij de zaak betrokken was, reageerde hij sussend op mensen die over een terroristische aanslag meenden te zien. Hij stuurde onder meer ‘definities‘ van terroristen en verwarde personen en waarschuwde tegen voorbarige conclusies. Eén twitteraar stuurde hij een foto van een rol aluminiumfolie, ‘om een hoedje te vouwen’. De reacties op zijn tweets waren gemengd. De een vond dat hij de zaak onder de pet wilde houden, de ander vond het ‘klasse dat u vrijwel iedereen antwoord geeft’. De korpsleiding kwam echter toch in actie. ‘Hoewel de intentie goed was, is het niet de bedoeling dat individuele collega’s zich ongevraagd mengen in een zaak waar zij geen betrokkenheid bij hebben’, verklaarde een politiewoordvoerder. Volgens haar zal de casus intern worden gebruikt ‘om te leren van deze ervaring’.

Frankrijk: Hoe de politie Facebook, Twitter en Instagram gebruikt

De Franse politie is sinds een paar weken ook op instagram actief. Sinds 2012 zijn er al accounts op facebook (683 duizend volgers) en twitter (415 Duizend Volgers), maar het directoraat-generaal National Police (DGPN) wil met instagram het imago nog verder vergroten. Community-manager Charlotte van het DGPN, ‘extern geronseld’, geeft leiding aan een team jonge mensen. ‘Om effectief te zijn’ moet de helft van het team extern personeel zijn en de andere helft politieagenten, zegt ze. Bij het begin was alleen de gendarmerie nog online actief, na de aanslagen van 2015 werden de politie-inspanningen op sociale media vertienvoudigd. ‘Een stille dag is honderd privéberichten. Maar we hadden een piek van 11.000 per uur ten tijde van de aanslagen van november 2015’, zegt Charlotte. De meeste vragen gaan over vacatures en ‘dagelijkse dingen’ maar vooral bij incidenten en crises keren mensen zich snel online, heeft ze gemerkt. Zo werd een tweet over terrorist Abdeslam door 123 miljoen mensen in de wereld gezien; Frankrijk telt zo’n 67 miljoen inwoners. De Franse politie werkt nog wel erg piramidaal met sociale media: elk bericht moet worden gevalideerd, soms zelfs door het ministerie van Binnenlandse Zaken en er zijn slechts vier mensen die de wachtwoorden van de accounts bezitten.

Spanje: Gemeente verbiedt politietweets na dood immigrant

De gemeente Madrid heeft haar politiekorps opgedragen niet meer te twitteren over de de dood van een vluchteling en de daaropvolgende rellen in de wijk Lavapiés. Mame Mbaye (35), een vluchteling uit Senegal, zou doodgeschoten zijn door politieagenten. Volgens de gemeente was een twitter-stop de enige manier om de rellen te beëindigen. Het twitter-account van de politie is een van de meest actieve in Madrid, met zo’n twaalf tweets per dag, vooral over verkeersmaatregelen en -controles, veiligheidstips en andere zaken. Al die activiteiten werden tot zwijgen gebracht toen er flinke rellen uitbraken over de vermeende doodsoorzaak van Mbaye, niet alleen in de wijk maar ook op twitter. Toen de Secai, de intel-afdeling van het korps, een sterk verhoogde twitter-activiteit opmerkte, kwam de gemeente met het verbod. De plaatselijke politievakbond is kritisch. Vakbondsvoorzitter Carlos Bahón noemt de twitter-stop zelfs censuur.’Betreurenswaardig dat dit wordt gedaan door een regering die beweert dat het transparant is’. Volgens Bahón werden ook brandweer, ambulance én enkele gemeentediensten gedwongen te stoppen met twitteren. Bij het ministerie van Veiligheid wordt het verbod echter ontkent maar ‘kunnen we gewoon niet de hele dag doorgaan met twitteren’ en zit live verslaggeving van rellen ‘niet in het takenpakket’.

Engeland: Excuses politieleiding na selfie agenten op plaats delict

‘Plaats delict bij het winkelcentrum Stratford vandaag’. Twee agenten van de Metropolitan Police verstuurden een tweet met een selfie waarop ze poseerden op de crime scene. Een uur daarvoor was daar een jonge man doodgestoken – de achtste moord in Londen in een week. De politie heeft inmiddels excuses aangeboden voor het gedrag van de agenten. ‘The officers showed a lack of judgement and sensitivity in posting this and they will be spoken to’, aldus de tweet. Ze krijgen verder een extra lesje sociale media-gebruik.

Duitsland: Politie onderzoekt mogelijk haatzaaiende tweets Pegida-oprichter

De Duitse politie onderzoekt enkele tweets van Pegida-oprichter Lutz Bachmann. Die maakte zich mogelijk schuldig aan haatzaaien toen hij in een tweet een man vals beschuldigde van de moord op een 14-jarig meisje. Dat meisje werd onlangs in haar huis in Berlijn (door een klasgenoot) doodgestoken. Op het bericht werd door velen woedend gereageerd. Met name was met boos op de autoriteiten die de identiteit van die klasgenoot, zogenaamd een immigrant, geheim zouden houden. Bachmann twitterde daarop zelfs naam en foto’s van een Tsjetsjeen, inclusief link naar de facebook-pagina van ‘het beest van de Kaukasus’. Maar die man bleek niet betrokken bij de zaak. Bachmann werd in 2016 al eens veroordeeld voor haatzaaien toen hij op sociale media vluchtelingen uitschold; hij kreeg 9600 euro boete. Naar eigen zeggen is Bachmann onschuldig, hij gebruikte immers het woord ‘waarschijnlijk’ …

Twitter treedt strenger op tegen berichten die zelfmoord verheerlijken

Nieuwe Twitter-regels bepalen dat zelfmoord, zelfdoding of zelfverwonding niet mag worden gepromoot of gestimuleerd. ‘Wanneer we meldingen ontvangen dat iemand dreigt met zelfmoord of zelfverwonding, kunnen we een aantal stappen nemen om die persoon te helpen’, staat er letterlijk. Mensen mogen ‘zonder angst hun gedachten en gevoelens delen’, maar Twitter trekt een grens bij het stimuleren of promoten zelfverwonding, zelfmoordneigingen maar ook eetstoornissen als boulimia en anorexia. De regels gelden ook voor groepen die zelfmoordstrategieën uitwisselen of ‘zelfmoordspelletjes’ spelen. Twitter belooft strenger te gaan controleren op zulke berichten. Wie dat wel doet, moet de tweet verwijderen en wordt tijdelijk geblokkeerd. Bij herhaling wordt de account verwijderd.

Nogmaals: gemeenteraadsverkiezingen en sociale media

Zoals hier al eerder werd opgemerkt: de gemeenteraadsverkiezingen naderen met rasse schreden. En dus vallen er her en der kandidaten af na speurwerk in hun sociale-media-gedrag.
Nog relatief onschuldig was de blunder die D66-raadslid Saskia ter Kuile (Weesp) maakte. Ze dacht een PVV-er te ontmaskeren. ‘Kandidaat PVV verwijst naar zichzelf als docter’, maar Docter bleek niet zijn titel maar zijn achternaam. Tja. In Amsterdam werd de twitter-account van FvD-kandidaat Kristina Türkmen verwijderd nadat bleek dat ze op twitter regelmatig fel van leer trok tegen moslims. ‘Handen en geslachtsdelen afhakken en dan met elkaar achter slot en grendel’, twitterde ze ooit. Ook over de arrestatie van een radicale moslim in Frankrijk was ze duidelijk: ‘direct ophangen de remedie tegen radicalisering?’ Rutte en Merkel kregen ook een veeg uit de pan, met hun ‘multiculturele, vooral de antiwesters&antisemitisch&beestachtig islamisering cultuur’. Moslims moesten ‘achter de tralies deze tuig met droog brood en water zonder uitkering’. Türkmen heeft inmiddels excuses aangeboden. ‘Ik reageerde te fel’. Ze vertrouwt erop ‘dat door het verwijderen van de tweets -en het nadrukkelijk afstand nemen van de inhoud ervan- ik dit achter mij kan laten’. Ze blijft op de lijst staan. Ook bij het FvD werden twee kandidaten zelfs geroyeerd. Een van hen, Robert de Haze Winkelman (v/h VVD), twitterde fanatiek over de partijcultuur en het ‘schrikbewind’ van partijleider Baudet.
In Almelo werd voor de tweede keer een kandidaat van de PVV-lijst gehaald. Waar vanuit het campagneteam vooral benadrukt werd dat kandidaten zich op sociale media koest moesten houden, kon een enkeling zich toch niet inhouden. Zo schreef Patricia Pol, nummer twee op de lijst, op facebook over ‘Marokkaans tuig’ en noemde ze Ahmed Marcouch na diens benoeming tot burgemeester van Arnhem een ‘kneus van een moslim’. Deze week werd ook kandidaat Edwin Oldersma van de lijst verwijderd.
In Rucphen verloor Marie-Louise Kelderman haar plek op de PVV-lijst. ‘Deel dit als je die gek ook wil opknopen’, schreef ze in 2014 bij een facebook-foto van Mark Rutte met een strop naast zijn hoofd.
Anderen staan nog wel op de lijsten maar scanden razendsnel hun eigen accounts. In Emmen verwijderde PVV-kandidaat Tom Kuilder zijn likes voor Identitair Verzet, Alt Right en Erkenbrand. In Arnhem schermde Coen Verheij, ook PVV, zijn YouTube-kanaal en facebook-account af maar werd nog wel achterhaald dat hij Alt Right-denkers volgde. En in Rotterdam verwijderde PVV-lijsttrekker Maurice Meeuwissen snel zijn twitteraccount toen hij van plek vier naar plek één op de lijst steeg.

Hoe de boze twitteraar het debat bepaalt

Wie regelmatig op twitter kijkt, denkt al snel dat Nederland alleen nog maar ‘boze burgers’ kent – of het nu over immigratie, zwarte piet, genderneutrale toiletten of gewoon over #ajafey, er woedt een flinke storm. Wie al die boze twitteraars eigenlijk zijn, is nu onderzocht door de Utrecht Data School, in opdracht van Vrij Nederland en Nieuwsuur. De UDS vond dat twitter (nog maar 900.000 maandelijkse gebruikers) ‘absoluut niet representatief’ is voor de Nederlandse bevolking ‘en de twitteraars in het rechtse cluster al helemaal niet’. ‘Op rechts’ waren in de onderzochte periode niet meer dan 15 duizend twitteraars actief, in kringen rond Wilders, Baudet, GeenStijl en The Post Online. De school spreekt van een ‘bijna verwaarloosbare fractie’ van de bevolking. Aan linkerzijde zijn meer twitteraars actief, zo’n veertigduizend, maar de groep is veel minder homogeen. Waar het rechtse cluster veel eenvormiger is, liggen de meningen op links veel meer uiteen. En berichten van rechtse twitteraars zijn volgens het onderzoek drie keer vaker negatief van toon als die van linkse twitteraars. Er wordt aan beide zijden enorm veel geretweet: het eigen gelijk wordt keer op keer herbevestigd, twitter lijkt zo op een echokamer. Tegelijkertijd neemt de polarisatie toe door het venijn van de tweets. Sociale barrières zijn er nauwelijks nog, en vrijwel elke discussie ontaardt in gescheld – sociale media roepen immers ‘om sweeping statements’. En wie er niet aan meedoet, wordt genegeerd of uitgescholden, waardoor twitter ‘steeds meer begint te lijken op een lachspiegelpaleis’. Hoe dat te doorbreken, ligt mogelijk op het pad van de … traditionele media. Als die niet meer alleen maar letten op tweets van Wilders, Baudet of Trump, maar kijken naar het totale verhaal en niet naar die ‘kleine luidruchtige minderheid’ op sociale media … ‘Commotie op sociale media is tegenwoordig op zichzelf al nieuws, maakt niet uit over welk onderwerp. Het zou een zegen zijn als de mainstream media wat dat betreft meer zelfbeheersing laten zien’, aldus UDS-onderzoeker Mirko Tobias Schaefer.

Facebook moet beter haar best doen, vindt Amerikaanse Senaat

Facebook doet nog steeds te weinig om extremistische propaganda tegen te gaan, vindt de Amerikaanse Senaat. Ook andere techbedrijven als Google en Twitter moeten beter hun best doen. De Senaat hield een hoorzitting over de aanpak van terreurpropaganda op sociale media. De techbedrijven worden verantwoordelijk gehouden voor polarisering maar ook voor de ‘Russische desinformatiecampagne’ tijdens de verkiezingen. ‘U moet beter uw best doen om het Amerikaanse volk te verdedigen’, kregen de bedrijven letterlijk opgedragen. Ter verdediging lieten die weten wat ze allemaal verwijderd hebben: ze haalden 160 duizend filmpjes van YouTube, sloten dertigduizend kanalen en groepen op Facebook en verwijderden 1,1 miljoen terreuraccounts van Twitter. Nog niet genoeg, vonden senatoren die onder meer wezen op de schietpartij in Orlando, Florida (juni 2016, vijftig doden) waarbij schutter Omar Mateen ‘uitsluitend geïnspireerd’ bleek door extremisten op internet. Expert-getuige Clint Watts wees op de onmacht om tools als Whatsapp en Telegram te monitoren; hij stelde voor om geen anonieme accounts meer toe te laten. Vanuit Nederland reageerde terrorisme-onderzoeker Jelle van Buuren (Universiteit Leiden) op de hoorzitting. Volgens hem moeten we bedenken dat al die platforms zijn ontworpen om zoveel mogelijk informatie in zo kort mogelijk tijd te delen. ‘Vragen om dat in te perken raakt dus aan het wezen van de bedrijven, én hun verdienmodel’. Daarbij wringt ook ‘dat we nu particuliere bedrijven laten bepalen of uitlatingen dermate extreem zijn dat ze moeten worden verwijderd’, iets dat in een rechtsstaat eigenlijk aan rechters toebehoort. ‘Overheden zetten internetbedrijven onder druk om zelf materiaal te verwijderen, in Duitsland zelfs op straffe van hoge boetes. Moet je dat willen? Nee, lijkt me’.

Duitland: Politiechef verdedigt Twitter- en Facebook-optredens

Korpschef Klaus Kandt van de politie Berlijn heeft zijn agenten verdedigd voor hun gebruik van twitter en facebook. Het korps was in opspraak geraakt na wat dubieuze tweets en postings waarvan de toon ‘te popi’ zou zijn. Volgens Kandt zijn de nieuwe media zeer geschikt, niet alleen voor werving maar ook om ‘een positief beeld van het politiewerk te geven’. Daarbij ‘zijn we blij met de discussie omdat we het gesprek willen aangaan’. Aan de andere kant, zegt Kandt, wie zou ons dan moeten promoten? Het grootste twitterkanaal van de politie Berlijn heeft 390 duizend volgers, er zijn in drie jaar tijd meer dan vijfduizend tweets verstuurd. Op facebook plaatste de politie al meer dan 12 duizend berichtjes.

Duitsland: Aangifte tegen AfD voor racistische tweets

In Duitsland hebben ‘honderden Duitsers’ aangifte gedaan tegen politica Beatrix von Storch van de rechtse partij AfD. Von Storch stuurde enkele ‘volksophitsende’ tweets, als reactie op een tweet van de politie in Keulen. Die verspreidde informatie over oudejaarsvieringen in verschillende talen, waaronder het Arabisch. Dat viel totaal verkeerd bij het AfD-kopstuk. ‘Denkt u die barbaarse, islamitische, groepsverkrachtende mannenhorde zo tot bedaren te brengen?’, twitterde ze. Twitter schorste haar account maar de tekst werd even later, als screenshot, aan Von Storchs facebook-pagina toegevoegd. Uit heel Duitsland werden vervolgens bij de politie in Keulen aangiftes gedaan. Ook de politie zelf deed dat.

Frankrijk: Agenten doen aangifte na belediging op twitter

In Nantes, Frankrijk hebben ‘ten minste zeven’ agenten ‘op persoonlijke titel’ aangifte gedaan van ‘minachting’ en belediging, na een tweet van de acteur-regisseur Mathieu Kassovitz. In die tweet reageerde Kassovitz op een grootschalige drugscontrole in een psychiatrisch ziekenhuis. In totaal 24 agenten vonden bij die actie niet meer dan 7 gram hash. ‘Stelletje klootzakken’, reageerde Kassovitz op de vondst. ’24 agenten voor 7 gram, jullie zijn een bastaardbende’. De agenten pikten dat niet. Ook de politievakbond UNSA was boos en wil nu actie tegen de regisseur. Politie-prefect Eric Morvan sprak zijn steun uit voor de agenten. ‘Een comment is gratis, natuurlijk, maar dit is een onnodige belediging’.

Twitterende agent “doet het vooral voor zichzelf”

Al die twitterende wijkagenten, voor wie doen die het nu precies? Docent taal en communicatie Imke Smulders (hogeschool Avans Fontys) vond voor haar promotie-onderzoek géén rechtstreekse, significante relatie tussen het getwitter en de veiligheidsbeleving van de burger. Het is volgens Smulders dan ook de vraag of al die politietweets bijdragen aan het veiligheidsgevoel van burgers. Wel zijn burgers die wijkagenten volgen ‘positiever’ over de politie dan mensen die dat niet doen. Er is dus geen reden om er mee te stoppen. ‘Alleen al voor het belang van kennen en gekend worden is het voor het werk van de wijkagent de moeite waard om een communicatiemiddel in te zetten dat zorgt voor meer interactie en een positief oordeel over de politie’. Bovendien: de burger verwacht van de wijkagent dat deze ‘zichtbaar, aanwezig en beschikbaar’ is, zowel in het echt als digitaal. Belangrijk is wel de toon in al die tweets. Zo is het beter een advies te geven dan angst aan te jagen.