“Voor het eerst” kinderpornonetwerk op WhatsApp opgerold

Onder leiding van de politie in Spanje heeft Europol een internationaal kinderpornonetwerk opgerold dat WhatsApp gebruikte. In tien landen, waaronder Duitsland, Italië, Portugal en in Midden- en Zuid-Amerika, zijn in totaal 39 mensen opgepakt. De politie ontdekte 25 groepen met in totaal 130 leden, die 360 duizend bestanden uitwisselden. Steven Wilson, hoofd cybercrime van Europol, spreekt van een primeur: voor het eerst een Whatsapp-netwerk.

Duitsland: Doodsbedreigingen via Whatsapp kettingbrief

In de regio Ostfriesland hebben veel kinderen via Whatsapp een ‘doodsbedreiging’ gekregen. Het ging om een spraakbericht waarin de ontvanger en diens moeder met de dood werden bedreigd als ze het appje niet binnen twintig minuten naar twintig anderen zouden doorsturen. De politie Aurich/Wittmund had het er druk mee. Veel kinderen en ouders belden de politie die alleen maar kon adviseren het bericht vooral niet serieus te nemen. Volgens woordvoerster Inken Düpree was er maar één oplossing: ‘delete’.

Zweden: Verdachte aanslag kreeg opdracht via Whatsapp

De aanslagpleger in Stockholm, Rakhmat Akilov, zou via Whatsapp instructies hebben ontvangen van een IS-strijder in Tadzjikistan, Abu Fatyma. Uit die WhatsApp-conversatie, oorspronkelijk gepubliceerd op een IS-forum en inmiddels duizenden malen gedeeld, is af te leiden dat Akilov nog geen half uur na de aanslag een bericht stuurde over de afloop. ‘Het ging slecht, ben over een paar mensen heengereden, maar de auto reed verkeerd’. Akilov kreeg van Fatyma nog complimenten over de manier waarop hij wist te ontsnappen plus de vraag een filmpje te sturen van de plaats van de aanslag. Volgens Zweedse media liep de chat over een Russische server en zijn er screenshots gedeeld van IS-fora. Voorafgaand aan de aanslag had Akilov, volgens de transcripts, ook contact met zijn ‘opdrachtgever’ Fatyma. ‘Wil je een grote auto vinden?’. Waarop Akilov antwoordde dat hij dat ging proberen, ‘inshallah’.

EU komt in juni met regels voor versleutelde chat-apps

Vanwege ‘de veiligheid van Europeanen’ komt de Europese Commissie rond juni met nieuwe regels voor versleutelde chat-apps, zoals Whatsapp, Signal en Telegram. Rond deze apps is continu veel gedoe als weer eens blijkt dat criminelen ze gebruiken. De nieuwe regels komen vooral na oproepen daartoe van Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië, niet toevallig landen waar recent aanslagen plaatsvonden. Volgens Europees Commissaris Vera Jourová (Justitie) zijn politie, opsporingsdiensten, aanklagers én rechters nog te afhankelijk van de bereidheid van providers om mee te werken. ‘Maar zo kunnen we de veiligheid van Europeanen niet verzekeren’.

Straf voor man die ex bedreigde via status in WhatsApp

Een primeur: voor het eerst is iemand veroordeeld voor stalking via zijn status-instelling in Whatsapp. De verdachte (36, uit Breda) had zijn ex maandenlang gebeld, ge-sms’t en ge-appt. Ook toen de vrouw zijn telefoonnummer blokkeerde, bleef het stalken doorgaan. Niet meer via berichtjes maar via de status. Omdat de man wist dat zijn ex regelmatig controleerde of hij online was, communiceerde hij op die manier. Hij veranderde zijn status onder meer in ‘Ik wil moorden, je bent niet veilig’ en ‘de dag der waarheid is nabij’. De vrouw maakte screenshots en stapte daarmee naar de politie. Volgens de advocaat van de verdachte waren de statusberichten niet per se aan de ex-vrouw gericht en was dus geen sprake van stalking. De rechtbank oordeelde anders en veroordeelde de man tot 120 uur taakstraf, een contactverbod en het betalen van 750 euro schadevergoeding.

Engeland: “Aanslag moet ogen Facebook, Twitter en Google openen”

Hoewel nog nauwelijks is aangetoond dat Khalid Masood, de man achter de aanslag op Westmister Bridge, veel gebruik maakte van, dan wel heel actief was op sociale media, leggen autoriteiten een deel van de schuld bij bedrijven als Facebook, Twitter en Google. Korpschef Craig Mackey van Scotland Yard vindt de aanslag ‘een wake-up call’ voor die bedrijven. ‘Put your own house in order’, adviseert hij ze streng. Mackey stelt dat de bedrijven niet allerlei ethische normen en waarden over bijvoorbeeld blootfoto’s kunnen uitdragen terwijl aan de andere kant veel jihadistiche en/of terroristische content ongemoeid blijft. Minister Boris Johnson (Buitenlandse Zaken) sprak van een ‘disgusting failure to remove extremist material’. Zijn collega Amber Rudd (Binnenlandse Zaken) heeft inmiddels bij Whatsapp toegang geëist tot Whatapp-berichten. Masood was aan het Whatsappen vlak voordat hij op de brug op mensen inreed. Die berichten zijn in principe niet te lezen, want ‘end-to-end’ versleuteld. Volgens Rudd is dat ‘volstrekt onacceptabel’ en mag er ‘geen enkele plaats zijn waar terroristen zich kunnen verbergen’. Critici noemen Rudds actie opmerkelijk: kennelijk beschikt de politie over Masoods telefoon en dan kun je die berichten toch gewoon lezen? En was het niet juist de politie die vond dat Masood geen bedreiging (meer) vormde en hem niet meer in de gaten hield? En is het bovendien ook niet zo, vraagt Huib Modderkolk in De Volkskrant, dat diezelfde overheden encryptie juist heel belangrijk vinden? Ook Rudd zei al eens dat ze end-to-end-encryptie ondersteunt vanwege het belang voor de economie en cybersecurity. Het ‘selectief kraken van Whatsapp bestaat niet’: het toegankelijk maken van versleutelde berichten voor geheime diensten én het waarborgen van sterke encryptie gaan niet samen.

Belgie: Onderzoek naar racistische en seksistische chatgroep Antwerpse politie

In Antwerpen is de politie een groot intern onderzoek gestart naar een Whatsapp-groep waarin circa vijfentwintig agenten van de dienst bewaking en transport van gevangenen allerlei racistische en seksistische uitlatingen deden. In de groep, vooral actief in 2015 en 2016, ging het aanvankelijk over ruilen van diensten en andere interne zaken maar toen sommige gebruikers begonnen op te scheppen over geweld en racistische opmerkingen maakten, ging het vreselijk los. Belgische kranten schrijven dat de leden verwezen naar Hitler, foto’s plaatsten van gedetineerden en die becommentarieerden: ‘nen echten terrorist’. Bij een krantenartikeltje over een neergeschoten meisje, schreven groepsleden dat het waarschijnlijk haar eigen schuld was. ‘Wss zo een voos wijf’. Eén agent deelde, na de aanslagen in Parijs, zelfs de geheime locatie waar zware machinegeweren werden opgeslagen. ‘Gedaan met lullen. Tijd om te handelen’. De chatgroep werd april 2016 verwijderd nadat het bestaan ervan was uitgelekt. Korpschef Serge Muyters zegt dat één betrokkene al is berispt. Het parket, niet betrokken bij het interne onderzoek, bekijkt of de uitlatingen ook strafbaar zijn en minister Jan Jambon (BZ) kondigde al disciplinaire maatregelen aan. Ook de staatssecretaris voor Gelijke Kansen reageerde. Op twitter: ‘Rotte appels bij Antwerpse politie, moet er uit’.

Drie jaar cel en tbs voor afpersing, ontucht en bezit kinderporno

De rechtbank Oost-Brabant heeft een man (27, uit Deurne) veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf en tbs voor onder meer afpersing van een vrouw, ontucht met minderjarige meisjes en het bezit van kinderporno. Tegen de ‘gewetenloze’ Brian S. was vijf jaar en dwang-tbs geëist. Hij had, toen het minderjarige nichtje van een buurvrouw vermist was, via facebook gesuggereerd dat het meisje door een mensenhandelaar was ontvoerd. Met geld of naaktfoto’s en -films kon de vrouw haar nichtje weer veilig terugzien, anders zou ze naar ‘een apenland’ gestuurd worden. ‘Ruil jezelf in’, schreef hij aan de vrouw. ‘Tot die tijd kruipen ze er op’. Bij een andere vrouw probeerde hij dezelfde truc. Maar de politie kwam de chats snel op het spoor, vooral omdat uit het huis van de man recent nog een vrouw was bevrijd. De verdachte heeft verder via Whatsapp allerlei minderjarige meisjes lastiggevallen. Hij maakte nepaccounts en dwong de meiden om compromitterende foto’s van zichzelf te sturen. Een meisje moest zichzelf filmen op het toilet van school, anders verliep ‘een deadline’ en zou hij de foto’s publiceren. De meisjes maakten in totaal dertien seksfilms. Daarmee had hij kinderporno in bezit. De rechtbank hield rekening met het feit dat de verdachte al eens eerder voor kinderporno is veroordeeld. De man moet daarom verplicht in therapie.

“Tientallen WhatsApp-groepsleden” grijpen dieven

Burgerparticipatie of politieparticipatie? Zeker dertig inwoners van Uddel hebben zaterdagnacht twee daders betrapt van een woninginbraak. Ze werden via een Whatsapp-groep gealarmeerd toen er rond 20.45 uur ergens werd ingebroken. Ze wisten de fietsende inbrekers te achterhalen maar die ontsnapten te voet in het bos. Een paar uur later werd de hele groep weer gemobiliseerd toen een vrouw de twee boeven weer zag fietsen. Wederom verliet half Uddel de slaapkamer, dit keer met succes: de twee werden, ’s nachts om 02.00 uur, door de bewoners aangehouden (is dat nog terstond nadat?) en even later aan de politie overgedragen. Onderzocht wordt of de twee verdachten (22 en 23, uit Almere en Amsterdam) meer inbraken pleegden en mogelijk ook de fietsen gestolen hebben.

Gemeente kan stijging aantal buurtWhatsappgroepen nauwelijks aan

Opvallend: een gemeente die zegt het aantal buurtgroepen op Whatsapp niet meer te kunnen bijhouden. In de gemeente Den Haag zijn er zo veel Whatsapp-groepen dat het voor gemeente en politie steeds moeilijker wordt om die te faciliteren. Burgemeester Jozias van Aartsen schrijft de gemeenteraad dat de groepen ‘nauwelijks in te kaderen of met vooropgezet maatwerk te faciliteren’ zijn. Het is volgens hem ‘een uitdaging’ om snel en alert te kunnen blijven reageren op meldingen.

Belastingdienst waarschuwt voor Whatsappjes

De Belastingdienst waarschuwt voor valse WhatsApp-berichten waarin de ontvanger een betalingsachterstand wordt aangepraat. En dat terwijl de Belastingdienst nooit via
WhatsApp communiceert. De dienst wil wel dat mensen melding maken van ontvangen berichtjes.

Politie vraagt te stoppen met verspreiden beelden dodelijk ongeluk

Burgemeester Arjen Gerritsen van Almelo en de plaatselijke politie roepen ‘met klem’ op om niet (meer) het filmpje te verspreiden van een dodelijk ongeluk in Almelo. Bij het ongeluk kwam een 16-jarige jongen om het leven toen hij op een drukke kruising werd geschept door een auto. Beelden daarvan circuleerden al over het net toen de ambulance nog niet eens ter plaatse was. ‘Mensen realiseren zich mogelijk niet wat deze beelden met de nabestaanden van het slachtoffer kunnen doen’, waarschuwt burgemeester Gerritsen. Hij spreekt van een ‘peilloos gebrek aan medeleven en fatsoen’. Bovendien kunnen mensen er ongewild mee geconfronteerd worden. Op facebook maken honderden (vooral oudere) mensen melding van het feit dat zij (of hun kinderen) het filmpje via Whatsapp al toegestuurd kregen.

Een nep-ID is op school of online zo geregeld

Een vervalste identiteitskaart? Voor twintig euro te koop, soms zelfs voor een tientje. Via Whatsapp. Jongeren blijken, zo schrijft De Volkskrant, vrij simpel een ID te kunnen scoren, om bijvoorbeeld drank te bestellen. Er is altijd wel een klasgenoot die zo’n kaartje kan vervalsen, met Paint of Photoshop, dan wel tips heeft waar ze op internet te koop zijn. Veel tieners kopen een Franse id-kaart omdat die gemakkelijker na te maken zijn en onjuistheden minder snel opvallen. Branchevereniging Horeca Nederland zegt dat jongeren ‘zeer inventief zijn’ in ouder te lijken maar ook dat honderd-procent controle niet mogelijk is. En de politie zou nauwelijks optreden. ‘Die zitten op een drukke uitgaansavond niet te wachten op zes meldingen over een vals ID’. Een politiewoordvoerder zegt wel degelijk op te treden, strafrechtelijk of met ‘een stevig gesprek’ met de ouders.

Roversduo uit Hoogeveen aangehouden dankzij whatsappgroep

De politie Noord-Nederland heeft twee jongeren (17 en 22, uit Hoogeveen) aangehouden die worden verdacht van meerdere winkeldiefstallen. De aanhoudingen volgden na tips uit een Whatsapp-groep voor winkeliers. Die leverden een duidelijk signalement zodat het duo kon worden aangehouden. Op heterdaad: ze waren nog in bezit van een tas met gestolen kleding.

Duitsland: Verspreider nepnieuws opgepakt

De politie in Berlijn heeft een man opgepakt die nepnieuws had verspreid over een terroristische aanslag. Enkele dagen na de aanslag met de vrachtwagen stuurde de man via Whatsapp berichtjes over een aanslag op een groot winkelcentrum. De man riep op vooral niet boodschappen te gaan doen in de Gropius Passagen in Neukölln omdat een ‘islamcel’ daar een aanslag zou voorbereiden. Het bericht ging dagenlang rond ‘wie ein Lauffeuer’ en schokte vele Duitsers. Een politiewoordvoerder liet weten veel werk te hebben om het ‘sinnlose Gerücht’ te weerspreken. De verdachte werd gepakt na tips van mensen op Whatsapp en facebook. Hij is aangeklaagd voor verstoring van de openbare orde en kan tot drie jaar celstraf veroordeeld worden. .