Belgie: Internetpedofiel mag nooit meer online

Een ‘beruchte interpedofiel’ uit België is door de rechtbank veroordeeld tot vier jaar celstraf (de helft voorwaardelijk) plus tbs maar ook tot een levenslang internetverbod. De verdachte (61, uit Haaltert) mag in zijn verdere leven nooit meer gebruik maken van een computer of smartphone, ook al geeft de rechtbank tot dat zo’n verbod ‘nooit 100% afdwingbaar is’ en dat de politie de middelen niet heeft om dat verbod te handhaven. Hoe dan ook, de verdachte was jarenlang actief op webcamsites als Omegle en praatte daar vele kinderen uit de kleren. Hij was augustus 2016 opgepakt toen twee slachtoffertjes de man ontmaskerden, maar vrijgelaten ‘onder voorwaarden’ die hij echter direct weer overtrad; op YouTube verschenen tientallen filmpjes die toonden hoe de man te werk ging. Volgens het politieonderzoek maakte de man sinds 2011 minstens zestien slachtoffers. Kinderbeschermingsorganisatie Child Focus is tevreden met het vonnis maar twijfelt over de haalbaarheid van het internetverbod. ‘Je kunt de internetaansluiting van iemand anders gebruiken, een laptop lenen of naar een openbare bibliotheek trekken, zelfs een buitenlandse prepaidkaart aanschaffen en zo op het internet gaan’. En dat valt minder op. ‘Als zo iemand aan scholen of sportterreinen zou rondhangen, zou hij vroeg of laat wel opgemerkt worden door de politiediensten. Maar het anonieme maakt het lastiger’.

“Uitlatingen op sociale media kondigen geweld aan”

Als sociale media ons het afgelopen jaar iets geleerd hebben, dan is het wel dat bij veel afschrikwekkende misdaden niet meer achteraf naar een verklaring hoeft te worden gezocht. Waar een (massa)moord vroeger eerst maandenlang onderzocht moest worden, is nu een snelle scan op profielsites vaak al voldoende. Die profielsites bevatten zelfs ‘a staggering amount of missed warning signs’, aldus journalist Christian Arcand van Boston Herald Radio. ‘People are broadcasting their intentions to the world every day, and it is time to start taking these social media manifestos a lot more seriously’. Zo was het lijk van James Hodgkinson ‘nog warm’ toen pers én politie zijn facebook-postings vonden in de radicale groep ‘Terminate The Republican Party’ en postte Jeremy Christian, die vorige maand twee mannen doodstak, vrijwel dagelijks over zijn wens om fans van Hillary Clinton te doden. Ook acties van Antifa of de (rechts-extremistische) Proud Boys worden volgens Arcand meestal van te voren ‘aangekondigd’. Alle kritiek op de netwerkbedrijven is daarom niet helemaal terecht, zegt hij. Want waarom doen ‘wij’ niks, als kijkers, luisteraars en lezers? ‘De tijd voor geweeklaag over hoe iedereen zoveel waarschuwingen heeft gemist, is voorbij’.

Belgie: Jongeren opgepakt die tiener in kanaal gooiden

In een van de raarste YouTube-filmpjes van de laatste tijd is te zien hoe twee jongeren aan het pesten zijn. Het slachtoffer is een 12-jarige jongen uit Ranst, bij Antwerpen, die wordt geknepen en geslagen, daarna bewusteloos neervalt en later in het kanaal gegooid wordt. De sukkels werden echter snel herkend op het filmpje dat ze zelf maakten … Met als min of meer logisch gevolg dat ze nu zélf worden bedreigd op internet. Onduidelijk is of slachtoffer en daders elkaar kenden en wat de aanleiding was; het parket geeft geen commentaar. Duidelijk is dat de jongen zelf naar de politie stapte en dat ‘minstens twee’ verdachten zijn opgepakt, niet alleen de twee pesters maar ook de filmer.

Algerije: Celstraf na dreiging baby van balkon te gooien voor likes op Facebook

Niet genoeg likes? Dan gooi ik dit kind van het balkon. In Algerije is een man veroordeeld tot twee jaar celstraf omdat hij dreigde een baby van een balkon te laten vallen als zijn foto’s niet heel snel duizend likes zouden krijgen. Op de foto is een kind te zien dat aan de verkeerde kant van het balkon hangt, vastgehouden aan een t-shirtje. Facebook-volgers van de man waarschuwden de politie toen ze de foto zagen. De politie wist de man ‘in recordtijd’, schrijven lokale bronnen, op te pakken. Volgens de man hebben anderen de foto bewerkt, maar de rechtbank geloofde daar niks van. De man is veroordeeld voor het ‘in gevaar brengen van het leven van een zuigeling’ en het ‘ruchtbaarheid daaraan geven via internet’.

Belgie: Meisje achterhaalt identiteit van aanrander op Facebook

Mooi gevalletje burgeropsporing! Twee meisjes (15 en 16) die in Ichtegem bijna werden aangerand hebben de aanrander herkend op facebook. Ze zijn met die gegevens naar de politie gestapt. De meisjes werden, los van elkaar, benaderd. Het ene werd slachtoffer van exhibitionisme, de andere kreeg het voorstel om voor vijftig euro seks te hebben. Ze deden beide aangifte. Een van de meiden ging vervolgens op facebook aan de slag om de jongen, gekleed in een t-shirt van een jeugdbeweging, op te sporen. Dat bleek relatief simpel. De meiden stapten wederom naar de politie, dit keer om de verdachte aan te geven. Onduidelijk is of de politie de man al heeft gehoord of opgepakt.

Commotie na politie-inval om post op Facebook

Vanwege een foto op facebook heeft een gespecialiseerd politieteam ‘met veel vertoon van macht’ een woning in Mijdrecht doorzocht. Op de bewuste foto waren onder meer een kruisboog en een zwaard te zien, en dat was aanleiding voor een onderzoek, zegt woordvoerster Jacqueline van Houten van de politie Midden-Nederland. Bij de inval zijn inderdaad wapens gevonden, onduidelijk is nog of er sprake is van strafbare feiten. De bewoner reageerde op sociale media furieus over de inval. ‘De inbeslagname voor onderzoek was een luchtdrukbuks en een siermes, mijn keuken messen die groter waren lieten ze hangen’.

Politie onderzoekt bericht op Facebook

De politie in Hoogeveen onderzoekt een facebook-bericht, mogelijk nep, waarin een foto is verspreid van twee mannen. Die mannen houden hun piemel vast, roepen op tot contact met minderjarigen. Er zou zelfs een adres in het bericht zijn vermeld, reden voor de politie om een onderzoek te starten. ‘Zoals het nu lijkt gaat het hier om een fakebericht dat door iemand anders is verspreid’, mogelijk smaad dus. De politie hoopt de afzender te kunnen achterhalen maar meldt ook blij te zijn met de ‘verschillende bezorgde Facebookgebruikers’ die melding deden.

Nederlanders massaal in buurt-WhatsApp

Maar liefst een half miljoen Nederlanders zijn lid van een of meerdere speciale WhatsApp-groepen, zeggen de mensen achter het landelijke platform Whatsapp Buurtpreventie. Deels komt komt doordat meer lokale initiatieven bij het platform worden aangemeld, deels doordat bestaande groepen meer deelnemers hebben. Het platform registreert per wijk/buurt ‘de officiële buurtapp’. Inmiddels zijn 7200 groepen aangemeld.

Vrouw lokt aanrander in de val

Een vrouw (28, uit Hoorn) die oktober 2016 door een onbekende man werd aangerand, heeft deze man zelf opgespoord en bij de politie aangegeven. De vrouw meldde eerst bij de politie dat de man haar telefoon had gestolen, via een app kon ze zelfs laten zien waar de man zich bevond. Maar er gebeurde weinig. De verdachte bleek ook actief op chatsites, waar hij, met het profiel van ‘Esmee’, andere vrouwen probeerde te versieren. Toen ‘Esmee’ zich op die site voordeed als geïnteresseerde, volgens haar omdat de politie niks deed, hapte de man toe en stuurde haar een selfie. De vrouw herkende haar aanvaller en stapte wederom naar de politie die de man, februari jl, nu wel oppakte. Het bleek asielzoeker Mohammed M. (28, uit Somalië) die in de tussentijd net een verblijfsvergunning had gekregen. Hij zit voorlopig vast en verschijnt binnenkort voor de rechter.
Intussen krijgt de politie veel kritiek. Maar volgens hoofd Opsporing Leo Wallage kun je niet zomaar iemand oppakken en kost onderzoek nu eenmaal tijd. ‘Je wilt voorkomen dat iemand wegens gebrek aan bewijs weer snel op straat staat’. Hij zegt te snappen dat het slachtoffer vindt dat het onderzoek lang duurde. Ook politiebond NPB is boos. ‘Het kan niet zo zijn dat burgers de rol van de politie overnemen’.

Politie zoekt belagers taxichauffeur

Toen op facebook een filmpje opdook waarin een taxichauffeur al masturberend te zien zou zijn, waren in Sint Michielsgestel de rapen meer dan gaar. De taxichauffeur en zijn ouders moesten onderduiken nadat er stenen door de ramen waren gegooid en klappen waren uitgedeeld. ‘Wij zijn op zoek naar de verdachten die het adres van deze mensen op sociale media hebben gepubliceerd’, zei een politiewoordvoerder. Onduidelijk is welk strafbaar feit er is gepleegd. ‘Behoudens een eventuele schennis der eerbaarheid, hebben we vooralsnog geen enkele andere verdenking tegen de man van enig zedenmisdrijf’.

Hoe de burger de politie te hulp kan schieten

De afgelopen dagen waren dagen waarin weer eens duidelijk werd dat sociale media in de opsporing een vloek en een zegen tegelijk zijn. Duizenden berichten, tweets en postings, over lichtgetinte mannen, kleine zwarte auto’s en mannen die meisjes zouden lokken. ‘Iedereen neemt die berichten voor waar aan, of ze nu kloppen of niet’. Politiewoordvoerder Bernhard Jens noemt het ‘de tijd waarin we leven’. Die sociale media kunnen ons helpen, zegt hij, maar ook in de weg zitten ‘als heel veel mensen ongeverifieerde informatie op het net zetten. Het kost ons ontzettend veel tijd iedereen dan weer terug te brengen in de realiteit’. Toch heeft al die sociale informatie veel nut, zegt TNO-onderzoeker Arnout de Vries. ‘Welkom in de 21e eeuw’. Burgers kunnen weliswaar sporen vernielen, privacy-inbreuken maken en zelfs overgaan tot eigenrichting, maar toch: mensen blijven niet meer op hun handen zitten en afwachten. ‘Dat is een gegeven waar de politie iets mee moet’, zegt De Vries die het opvallend noemt dat nergens op de politiesite staat hoe je als burger de politie helpen kunt. Waarom vertelt de politie niet wat burgers wel en niet mogen, bijvoorbeeld bij buurtonderzoeken of vermissingen. ‘Alle tips en trucs die het OM heeft kun je wel wat behapbaarder maken voor burgers’. De politie Midden-Nederland zette zondagmiddag een FAQ online. Of dat voldoende was? Niemand die het weet. Jens noemt het een utopie dat je alles controle krijgt.

Onvoorzichtiger met sociale media bij tragedie

Volgens hoogleraar nieuwe media Jan van Dijk (Universiteit Twente) worden gebruikers van sociale media verstandiger met de informatie die ze publiekelijk delen. Totdat er emotionele dingen in de directe omgeving gebeuren. ‘Dan gaan alle geleerde lessen overboord en vervallen mensen in speculaties en onterechte beschuldigingen’. Van Dijk reageert op de beschuldigingen en geruchten die rondgingen na de dood van Savannah en Romy. ‘Emotie wint het altijd van de ratio, ook al zijn de meeste mensen eigenlijk verstandiger’. Maar die mensen vergeten alles wanneer er erge dingen gebeuren, stelt hij. Dat kun je ook niet tegenhouden. ‘Vroeger werd er op straat en in het café geroddeld, tegenwoordig gebeurt dat digitaal. Dat heeft een versterkende werking, want je bereikt er iedereen mee. Veel mensen staan daar heus bij stil. Maar als er jonge meisjes worden vermist of vermoord, is Facebook op de eerste plaats een kanaal om emoties te uiten’. Van Dijk ziet ook positieve effecten. Zo lukte het de familie Dekker om landelijke aandacht te krijgen voor Savannahs verdwijning en kan de politie onterechte speculaties digitaal snel corrigeren. En natuurlijk wist iedereen na de aanhoudingen direct dat er géén seriemoordenaar in de regio actief was. ‘Vroeger wist je dat pas als je een dag later de krant opensloeg’.

Masturberende taxichauffeur in veiligheid gebracht door politie

De politie Oost-Brabant heeft een taxichauffeur opgepakt naar aanleiding van een filmpje op facebook. Dat filmpje toonde hoe de man masturbeerde in zijn taxi, in de buurt van een speeltuin. Het filmpje verscheen online en werd binnen no time duizenden keren gedeeld. Toen in reacties het adres van de man werd genoemd, werden daar al snel de ruiten ingegooid. De chauffeurs en zijn ouders zijn vervolgens naar een veilige plek overgebracht. De politie onderzoekt of de chauffeur iets strafbaars heeft gedaan maar waarschuwt gebruikers op sociale media ook om vooral geen eigen rechter te spelen. ‘Bij strafbare acties volgt direct onderzoek’. De taxichauffeur is op non-actief gezet, het taxibedrijf zegt ook onderzoek te doen.

“Twee onschuldige mannen digitaal schandpalen”

Tja. Het was weer eens flink mis op de sociale media. De twee ‘licht getinte’ mannen in een zwarte VW Polo waar heel Nederland naar zocht, bleken ‘een boerenzoon en een facebookvriend‘. In de zoektochten naar Romy en Savannah bleek voor de zoveelste keer ‘dat niet iedereen even goed met Twitter en Facebook kan omgaan’. Onder meer columnist Ozkan Akyol schreef over een veelgedeelde foto van twee mannen die de daders zouden zijn en van alles en nog wat toegewenst kregen. Waar de een sprak over ‘chemisch castreren’, opperde een ander ‘verplichte penetratie met een stok, net zolang tot ze doodbloeden’. En de daders kwamen, zo wisten twitteraars zeker, móest wel uit de hoek van IS komen. ‘Het was een actie van IS, gericht tegen jonge blanke vrouwen’. Maar het was, zoals zo vaak in dit soort zaken, weer eens helemaal fout: de mannen op de foto hebben niets met de zaak te maken. Akyol noemt het fascinerend dat de foto door duizenden mensen ‘klakkeloos met hun vrienden gedeeld werd’. Een van de twee mannen op de foto deed op internet al een oproep hem niet langer in verband te brengen met de dood van het meisje. ‘Wij worden onterecht door een misselijkmakende actie van een hersenloos figuur (…) veroordeeld tot mogelijke daders’. Op twitter is al opgeroepen tot actie tegen de verspreiders van de foto. ‘Een interessante kwestie voor het OM’.
Intussen is duidelijk dat, in beide zaken, verdachte en slachtoffer elkaar kenden. Niet verrassend is dat sociale media hier een belangrijke rol in speelden. Savannah en haar date (16, uit Den Bosch) kenden elkaar via sociale media, zei zelfs de burgemeester van Bunschoten. De twee hadden mogelijk zelfs afgesproken en ze hielden zich mogelijk enige tijd schuil op een ander adres. Ook Romy en de jongen (14, uit Lunteren) die is opgepakt voor betrokkenheid rond haar dood, kenden elkaar. Een vriend van het jochie had ooit verkering met Romy. Zij maakten samen video’s en deelden die op YouTube. Juist omdat op die sociale media ook allerlei wildwestverhalen ontstaan, adviseert Marjolein Aelberts van Slachtofferhulp Nederland ouders om met hun kinderen over de zaken te praten. ‘Hou de sociale media van je kind in de gaten’.

Zakkenrollers gepakt na hulp van Youtuber

De ene vlogger in de Zaanstreek is de andere niet. Op de Zaanse Schans wist de politie drie Roemeense zakkenrollers op te pakken, met hulp van vlogger Boevenspotter. Deze vlogger, die regelmatig op zoek gaat naar zakkenrollers en daarvan video’s op Youtube plaatst, tipte de politie toen hij zag dat de drie mannen een toerist probeerden te beroven.