Indonesie: Tien vrouwen opgepakt na “lesbische” foto op Facebook

De politie in Padang, West-Sumatra heeft tien ‘verdachte lesbiënnes’ opgepakt na een anonieme tip. Een onbekende had op facebook een foto gezien waarop een van de vrouwen een andere vrouw omhelsde. In het huidige politieke klimaat in Indonesië, waarin de gehele lghbt-gemeenschap onder vuur ligt, was dat direct aanleiding voor een inval in de woning van de vrouw. De plaatselijke politiechef zegt te hebben gehandeld vanwege ‘zorgen van het publiek’ over deze groep mensen. ‘We krijgen bijna dagelijks tips van burgers en op basis daarvan doen we verkennend onderzoek’, aldus korpschef PP Yadrison. De tien vrouwen worden verplicht een ‘educatief programma’ te volgen ‘so that they can learn to fit into society better’.Yadrison zei al eerder dat er in zijn stad geen plek is voor lghbt’ers. Tja … Een maand geleden arresteerde de politie op West-Java al twee mannen die een facebook-groep voor ‘Gay Bandung’ beheerden. Zij zijn inmiddels aangeklaagd voor overtreding van de Electronic Information and Transactions Law voor het ‘distribueren van elektronische informatie die onzedelijk is’. Amnesty International heeft alarm geslagen. ‘De politie is er om alle mensen te beschermen, ook als ze homo of lesbisch zijn’.

Advertenties

45 boetes wegens filmen ongeluk vrachtwagen op A58

De politie heeft 45 mensen beboet die opnames maakten van een gekantelde truck op de A58 bij Etten-Leur. De bekeuringen voor niet handsfree bellen zijn gegeven aan automobilisten ‘die het nodig vonden’ om van het ongeval foto’s of filmpjes te maken, aldus de verontwaardigde politie die zelf ook een foto van de ‘forse aanrijding’ twitterde. Het bericht over de boetes komt een dag na de ophef over filmende omstanders bij een ander ongeluk. Het Rode Kruis is naar aanleiding daarvan een campagne gestart waarin filmers bij ongelukken worden aangesproken. Volgens het Rode Kruis is het beter om 112 te bellen en eerste hulp te verlenen. Uit onderzoek zou blijken dat 90% van de Nederlanders het niet acceptabel vindt als er wordt gefilmd bij een ongeluk. En toch doet iedereen dat, zo lijkt het. Van die filmers zegt tweederde overigens dat filmen heel nuttig kan zijn, bijvoorbeeld om de beelden te gebruiken als bewijs. En dat biedt weer perspectief voor de politie: is zo’n telefoon niet vatbaar voor inbeslagname (art.94 Sv)?

Belgie: Winkeldiefstallen opgehelderd door informatiedeling

Zo’n 1500 winkeldiefstallen in België, de helft van het totaal, zijn opgelost door de informatie over die diefstallen, te delen op een (beveiligde) website. Winkelketens plaatsen op dat Commerce Information Network (Comin) van handelsorganisatie Comeos foto’s en beschrijvingen van criminele feiten, vooral die door rondtrekkende dievenbendes zijn gepleegd. ‘Meneer X meldde zich in de winkel met een verpakking batterijen ter waarde van 29,95 euro. Die wilde hij omruilen voor cash geld. De batterijen had hij echter niet aangekocht, maar gestolen’. De website is nu acht maanden online en in die tijd zijn er drieduizend diefstallen gemeld. De politie heeft ook toegang tot de site. Dat is volgens Lora Nivesse van Comeos zelfs de succesformule van het netwerk. ‘We werken in twee richtingen: de handelaars weten zeker dat hun klacht behandeld wordt, de politie kan handelaars preventief waarschuwen voor bendes die ergens actief zijn’. Comeos en politie willen het netwerk nu ook openen voor banken, apotheken, benzinestations en anderen.

Vrouw vrijgesproken van laster op Facebook

Een tamelijk ingewikkeld juridisch gevecht is bij de politierechter in Leeuwarden uitgelopen op vrijspraak van de verdachte. In de zaak gaat het om een vrouw (48, uit Drachten) die begin 2015 op facebook de naam openbaarde van een man die haar zoon zou hebben aangevallen. De vrouw was naar eigen zeggen door de politie verteld dat ze daarmee niks strafbaars deed en niet door het OM vervolgd zou worden. Ze was in actie gekomen toen de politie de mishandeling van haar zoon niet oppakte. Ze startte een onderzoek op facebook waar de vermeende dader uiteindelijk werd herkend, ‘voor honderdduizend procent’. Het OM vond dat de vrouw daarmee het recht in eigen hand genomen had, de man voelde zich ‘in naam en goede eer’ aangetast. Via een artikel 12-procedure wist hij de vrouw voor de rechter te krijgen. En die vond dat de vrouw ‘met iets teveel vooringenomenheid’ te werk was gegaan, dat de zaak veel te lang op de plank had gelegen maar ook dat van smaad of laster géén sprake was.

“Met WhatsApp-buurtgroepen vang je geen boeven”

Nieuw onderzoek naar WhatsApp-buurtpreventiegroepen, uitgevoerd door onderzoekbureau Mehlbaum, de Vrije Universiteit en het Verwey-Jonker Instituut, laat zien dat de invloed van appgroepen op sociale veiligheid beperkt lijkt. Ze werken vooral preventief. De onderzoekers vonden, in de vier onderzochte gemeenten Almere, Amstelveen, Amsterdam en Tilburg, slechts in één zaak dat de berichtjes hebben geleid tot aanhoudingen. Politie en gemeente hebben echter wel baat bij de WhatsApp-buurtgroepen, aldus het onderzoek: wijkagenten en groepsbeheerders hebben vaak nauw contact, de politie kan informatie delen, buurtbewoners kunnen preventiemaatregelen treffen. Overigens krijgt de politie ook kritiek: ‘terugpraten’ tegen burgers blijft lastig waardoor onduidelijk is wat er met al die burgermeldingen is gedaan.

Thuisaapjes weg na tip via Facebook

De Dierenbescherming heeft, met hulp van de politie en na een tip via facebook, twee aapjes weggehaald uit een woning in Zeeland. De apen, een kapucijnaapje en een witoorpenseelaapje, werden als huisdier gehouden. De eigenaresse had ze in een ander land gekocht, was zich van geen kwaad bewust en verzorgde de apen als ‘huisgenootjes’ – één aapje droeg zelfs een luier. Het OM zal bepalen wat er mer de apen gebeurt, de eigenaresse krijgt een boete. Bij Meld Misdaad Anoniem is sinds kort een tiplijn geopend, de Wildlife Crime-lijn, voor misstanden met planten en dieren.

Politie, Facebook, grappenmakers en heksenjacht

De politie heeft wederom opgeroepen niet voor eigen rechter te spelen als het gaat om acties tegen mensen die ‘grappen’ maken over het Stint-ongeluk in Oss. ‘Denk na wat je als reactie post op social media’. Alleen al op facebook zijn zeker tien pagina’s waar (lijsten met) namen, adressen, foto’s en werkgevers worden gedeeld. Een heksenjacht lijkt nog een milde term voor deze acties. De rem lijkt er af. Zo kreeg een metaalbedrijf in Eindhoven de volle laag omdat een van de grappenmakers daar werkt. Niet alleen die medewerker wordt bedreigd, ook de directeur. Het bedrijf overweegt zelfs aangifte te doen tegen de persoon die de naam van het bedrijf in verband heeft gebracht met de opmerkingen. ‘Onze reputatie staat nu op het spel’.

Opvallend is de toon van de reacties op alle foute grappen. De ‘online-moraalpolitie’ is zelden zo eensgezind geweest in haar afwijzing (en bedreiging) van de grappenmakers. Wat bezielt die mensen, vroeg de NOS aan filosoof en publicist Hans Schnitzler, die eerder schreef over de ‘etalage-samenleving’ waar we deel van uitmaken. ‘Digitale media zijn natuurlijk een soort etalages. En wat wil je van etalages? Dat het er goed uitziet, dat dingen opvallen en dat mensen stil blijven staan’. De een doet dat met een (smakeloze) grap, dat genereert immers veel likes en shares. Waarop een ander hetzelfde doet, maar dan verontwaardigd, met een scheldpartij en een dreigement. Schnitzler verwijst naar de tribale samenlevingen van vroeger. ‘Met z’n allen jagen op een prooi zorgde voor een sterk gevoel van verbondenheid met de eigen stam. In de huidige maatschappij, waarin veel mensen kampen met identiteitsproblemen en het definiëren van hun plek in de samenleving’, is dat volgens hem net zo. ‘Wat is er nu fijner om je bij jouw stam te kunnen aansluiten, flink veel lawaai te gaan maken, de jacht te openen en elkaar daarmee tot grote hoogte aan te vuren om die prooi te pakken te krijgen’. Bovendien kun je dat zonder de deur uit te gaan, en wordt ieders behoefte aan aandacht en erkenning zo snel bevredigd. Het probleem is echter dat veel mensen dan uit het oog verliezen wat nog privé is en wat niet. Thuis, in de kroeg, bij de koffie op je werk kun je van alles roepen, ongenuanceerd en ongefilterd. Maar op een publiek netwerk als facebook? Tja, dan wordt het soms wel heel ingrijpend. De Britse journalist Jon Ronson toonde dat al aan in zijn boek Dit is vernederend. Daarin schrijft hij over mensenlevens die worden verwoest door digitale heksenjachten, vaak ontstaan door ‘dingen die verkeerd worden begrepen’ op netwerken als facebook en twitter, waar beperkte ruimte is om je boodschap kwijt te kunnen, waar de nuance snel verdwenen is en waar je geen regie meer hebt over je eigen berichten.
De enorme schaal van de heksenjacht verbaast ook andere deskundigen. Zo spreekt mediahoogleraar Jan van Dijk (Universiteit Twente) over ‘middeleeuwse toestanden’ waarbij mensen elkaar opstoken en elkaar het gevoel geven ‘alsof zo’n jacht gerechtvaardigd is’. En ‘dat zoveel mensen politieagentje spelen en zelf actie ondernemen’, zag ook sociale-media-expert Diederik Broekhuizen niet vaak. Het toont volgens hem de ‘genadeloze kracht’ van facebook en twitter. ‘Iemand die iets heel doms en naars schrijft [..] kan heel Nederland over zich heen krijgen’. Dat is ergens goed omdat ze dan merken dat je niet alles kunt schrijven, maar er zijn wel grenzen. Het is vervolgens aan de politie en facebook om die reacties goed te monitoren en in te grijpen waar mogelijk, vindt Broekhuizen.

Apps voor buurtcontacten “zorgen voor gevoel van erbij horen”

Buurtapps, niet alleen op WhatsApp en Facebook maar ook als aparte app, zijn populairder dan ooit, meldt de NOS. Bij de verzamelsite Whatsapp Buurtpreventie zijn al meer dan 8700 groepen geregistreerd. De apps BuurtApp.nl en Nextdoor willen geen gebruikersaantallen noemen maar volgens AlerteBuren.nl zijn er in heel Nederland al bijna veertigduizend ‘alerte buurten’. In veel buurten zijn zowel Whatsapp-groepen als andere apps actief. Met wisselende doelen: de ene groep is er alleen voor de veiligheid, anderen benadrukken dat ze ook de sociale cohesie bevorderen en het contact tussen buren verbeteren. Onderzoek van Nextdoor zou aantonen dat een derde van de gebruikers hun buurt socialer vindt met de app en dat 20% de buurt veiliger vindt. Volgens hoogleraar Eveline Tonkens (UvH Utrecht) zorgen al dit soort initiatieven – er komen er nog steeds bij – voor een gevoel van ‘erbij horen’. Buurtapps kennen nauwelijks verplichtingen, aansluiten is tamelijk eenvoudig en het ‘past bij de maatschappelijke tendens dat er meer van burgers verwacht wordt’. Tonkens vermoedt dat er uiteindelijk één app overblijft. ‘Zo ging het met zoekmachines ook – bijna iedereen gebruikt nu Google’.

Op Facebook herkende man krijgt half jaar cel voor mishandeling

Een man (22, uit de stad Groningen) moet zes maanden celstraf uitzitten voor mishandeling. De verdachte had, september 2015, op straat iemand tegen de grond geslagen. Het slachtoffer liep daarbij hersenletsel op, een verbrijzelde kaak en gebroken jukbeenderen. Dat belette hem echter niet zelf op zoek te gaan naar de dader. Op facebook slaagde het slachtoffer daar uiteindelijk ook in. Bij toeval overigens: via een automatisch gegenereerd vriendschapsverzoek. De verdachte werd eind 2016 aangehouden en later ook twee mededaders. Het OM eiste acht maanden celstraf maar de rechtbank vond zes maanden passender.

Thailand: Twaalf arrestaties voor delen Facebook-nieuws over verkrachting

De politie in Bangkok, Thailand is naar eigen zeggen begonnen met het oppakken van twaalf mannen die op facebook hadden bericht over een Britse touriste die was verkracht. De mannen, die als amateur-speurder onder de naam CSI-LA op facebook actief zijn, bevestigden allemaal de claim van een 19-jarig meisje dat op Sairee Beach op Koh Tao eerst gedrogeerd en later verkracht zou zijn. Volgens het meisje weigerde de politie haar aangifte op te nemen. Politiechef Surachat Hakpan van de Tourist Police zegt echter dat onderzoek aantoonde dat er helemaal niks gebeurd is. ‘High tide had completely flooded Sairee beach that night’ en dus kán er niks gebeurd zijn op dat strand. De zaak werd in een lokale krant beschreven en opgepikt door de groep facebook-speurneuzen. Die hebben daarmee ‘het land beschadigd’ aldus Surachet die ook actie belooft tegen de (Engelstalige) Samui Times en hoofdredacteur Suzanne Buchanan die over een doofpot schreef. De twaalf mannen zijn aangeklaagd voor overtreding van de Computer Crime Act. Intussen verschijnen steeds meer berichten dat de verkrachting wel degelijk heeft plaatsgevonden. Zelfs Interpol bemoeit zich er nu mee, aldus de speurders op hun facebook-pagina

“Het zijn zieke geesten die opnames maken van tragisch ongelukken”

In de discussie over mensen die beelden maken bij ongelukken, heeft zich nu de politiek gemeld. CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg wil zelfs dat er een verbod komt om zulke beelden te verspreiden. Ze spreekt bij EenVandaag van ‘zieke geesten’ die dat doen. Een groot deel van de Kamer heeft minister Ferd Grapperhaus inmiddels tot actie gemaand vanwege de ‘bizarre trend’ om maar de mooiste, gekste en uniekste beelden te maken van (vooral) verkeersongevallen. Die discussie waait – niet verwonderlijk – alle kanten op. Want waar ook politiemensen schreeuwen om respect en vol ongeloof vertellen over omstanders, vraagt diezelfde politie steeds vaker aan mensen om beelden: burgeropsporing, extra ogen en oren etcetera. En die politie verspreidt ook beelden die mogelijk beter niet online hadden kunnen verschijnen, zegt een betrokken agent. ‘We moeten als agenten [..] wat mij betreft ook stoppen met close up foto’s van zware ongevallen’, twittert een agent. ‘Zag er laatst nog een voorbij komen van de binnenkant van een gecrashte auto. Heeft totaal geen meerwaarde en is niet fijn voor slachtoffers’. En waar (familieleden van) slachtoffers verontwaardigd roepen hoe mensen zoiets kunnen doen, staan diezelfde mensen vaak zelf ook met een camera paraat als er iets aan de hand is. En journalisten dan, vragen mensen op twitter. Mogen die dan ook niks meer filmen? En dashcams of een van die honderdduizenden andere camera’s die er op/aan de openbare weg hangen? En hoezo respect, ik ken die dode niet eens. Tja. Zo komen we er niet uit natuurlijk. Van Toorenburg zegt vooral een signaal te willen afgeven en haalt dan ook gelijk maar het onderwerp wraakporno erbij. ‘We moeten sowieso kijken naar wat we op internet doen en wat in de normale wereld niet kan. Dat verschuift nu steeds meer naar online. Daar moeten we een antwoord op vinden. Dat geldt hiervoor, maar ook voor bijvoorbeeld seksuele delicten als wraakporno. Ook daar richt je met het verspreiden van intieme beelden enorm veel schade aan’. Grapperhaus zegt in een reactie dat hij ‘momenteel laat bekijken op welke wijze dit op de meest effectieve manier kan worden tegengegaan’. Ondertussen is in Duitsland een alleraardigst tv-spotje gemaakt om mensen bewust te maken van het probleem. ‘Schaulustige: Sei kein Gaffer’.

Belgie: Vlogster lokt pedofiel in de val

Het OM in Mechelen is een onderzoek gestart naar een man (55, uit Lier) die door een vlogster uit Antwerpen als mogelijk pedoseksueel werd ontmaskerd. De verdachte zou online minderjarige meisjes hebben benaderd. Dat werd ontdekt door vlogster Jamilla Baidou (25) die naar eigen zeggen al een tijd bezig is om op chatsites als Omegle en Chat.be pedofielen te ontmaskeren. Ze zegt daar ze 13 is. ‘Telkens als ik inlog, heb ik meteen prijs. Tien volwassen mannen per week, makkelijk’. In een chat met de verdachte zou deze gezegd hebben dat ze bij hem thuis kon komen. ‘Ik wil je likken’. De man zou ook hebben verteld hoe het meisje met de bus naar Lier kon reizen. Baidou en twee vriendinnen spraken de man vervolgens aan bij de bushalte, maakte daar een filmpje van en stapte daarna naar de politie. Op vezoek van het parket is de video nu offline – bewijsmateriaal immers. Politiewoordvoerder Magalie Derboven zegt dat de verdachte verhoord wordt, dat zijn computer onderzocht wordt en dat het OM beslist over vervolging. Ze wijst echter ook op de gevaren van zulke zoektochten. ‘Onze mensen zijn gespecialiseerd in dit soort onderzoeken’. Ook criminologe Minne De Boeck (Universitair Forensisch Centrum UZA) waarschuwt. ‘Je weet niet hoe iemand zal reageren. Daarnaast kan het ook een gerechtelijk onderzoek naar de dader in het gedrang brengen, bijvoorbeeld omdat een rechter oordeelt dat er procedurefouten gemaakt zijn. Bovendien creëer je zo een publieke schandpaal’.

India: Tweeduizend mensen kijken met zelfdoding op Facebook Live

En geen van hen belde de politie … De politie in Gurgaon, een stad bij Delhi, is zeer ontstemd over het feit dat niemand alarm sloeg toen een man, Amit Chauhan, op facebook live zijn zelfdoding aankondigde. En uitvoerde. Chauhans vrouw was na een ruzie naar haar ouders gevlucht, vertelde Chauhan eerder in een facebook-filmpje. Hij zag naar eigen zeggen geen andere oplossing dan zelfdoding. Dat leidde niet tot tips aan de politie of andere hulpdiensten. Een paar uur later vroeg Chauhan in een ander filmpje zelfs aan zijn volgers om zijn zelfmoord-filmpje vooral flink te verspreiden na zijn dood. Waarop hij zich ophing. Mensen die waren blijven zagen enkele uren later hoe zijn vrouw thuiskwam en haar echtgenoot zag hangen.

Engeland: Overdag huisvrouw, ’s nachts ‘pedojager’

Een 35-jarige huisvrouw uit Engeland claimt al vijftig pedofielen achter de tralies te hebben gekregen. ‘Chelsea Hunter’ is een van de Shadow Hunters, een club vrijwilligers die ’s nachts de chatboxen van internet afschuimen op zoek naar mannen die weer op zoek zijn naar minderjarigen. Ze noemt zich dan Chloe en zegt dat ze 14 is. ‘Tot je zelf lokaas wordt, heb je geen idee hoeveel online roofdieren er zijn’. Ze zegt netjes te wachten tot de ander het initiatief neemt maar daarna ‘gaat het heel snel mis’ en wordt ze om naaktfoto’s en -filmpjes en afspraakjes gevraagd. Als ze voldoende bewijsmateriaal heeft, wordt dat aan de politie overgedragen. Naar eigen zeggen heeft Chelsea zo al circa vijftig pedofielen gepakt. Politie en OM zijn echter niet altijd blij met de ‘ongecoördineerde acties’ van zulke groepen. Ze kunnen lopende onderzoeken in gevaar brengen en pedofielen kunnen afschrikken. Chelsea vindt dat onzin. ‘We geven de politie een volledige zaak. Alles is voor hen gedaan. Ze krijgen alle stukjes bewijs die ze nodig hebben’.

Facebookgebruikers laten agenten boetes schrijven

De politie in Amsterdam-Noord heeft op facebook inwoners gevraagd naar problemen in hun buurt. Veel reacties waren verkeers-gerelateerd: over ‘rotscooters’ en parkeren op zebrapaden. Volgens de politie wordt op alle oproepen gereageerd. ‘Wij zijn met voldoende personeel met ondersteuning van Handhaving om op deze verzoeken in te zetten’. De politie geeft ook aan wat er gebeurd is. ‘Zojuist in Tuindorp geweest voor het handhaven van parkeerovertredingen. Meerdere mensen aangesproken, deze gaan hun voertuig verplaatsen en we hebben verbaliseert’.