India: Kindbruid bewijst huwelijk met Facebook

Waar je facebook allemaal voor kunt gebruiken … In India heeft een vrouw met facebook-berichten en -reacties kunnen bewijzen dat ze illegaal was getrouwd. De vrouw, Sushila Bishnoi (nu 19) werd op haar 12e (illegaal) uitgehuwelijkt. De bedoeling was dat het stel ging samenwonen als ze 18 werden. Het huwelijk zou dan ook ‘geconsumeerd’ worden. Maar Bishnoi had geen zin, ze was net begonnen aan een studie en haar echtgenoot was een dronkaard geworden. Een scheiding was onmogelijk, volgens haar man waren ze niet getrouwd. Met enige hulp én geduld vond ze de facebook-pagina van haar man, en na veel scrollen het bewijs dat ze wel degelijk getrouwd waren: tientallen felicitaties, berichten en blije reacties op het trouwnieuws. De rechter verklaarde het huwelijk daarop ongeldig.

Advertenties

Echtpaar gaat zelf achter internetoplichter aan

Ze verkochten een Playstation via Marktplaats aan ‘ene Mustafa’ en kregen contant betaald. Met vals geld, bleek een dag later toen ze het wilden uitgeven. Bij de politie konden ze naar eigen zeggen pas een week later terecht en dus gingen Sharisca en Jaouad Steinmann uit Lent zelf aan het opsporen. ‘Ik hoop dat jullie hem eerder vinden dan wij’, riep Jaouad nog naar de agenten maar dat gebeurde niet. Het echtpaar wist, met hulp van facebook, namelijk ‘binnen een paar uur’ wie de oplichter was. Ze meldden dat nog wel netjes bij de politie maar gingen toch op eigen houtje naar de woning van de vermoedelijke oplichter. Daar kwam het – niet verrassend – tot een opstootje waar … de politie aan te pas moest komen. En die zeiden, volgens de krant, dat ze niet naar binnen konden omdat er geen aangifte lag … De Steinmanns gaan alsnog aangifte doen en moeten wellicht hopen dat ‘Mustafa’ géén aangifte doet.

Moet Facebook zich wel met vermissingen bemoeien?

Een actuele vraag, niet alleen door de zaak-Anne Faber, gaat over de rol van facebook bij vermissingen. Die vraag is legitiem als er, behalve agenten, ME’ers en speurhonden, ook duizenden gewone Nederlanders aan het zoeken zijn. En massaal ‘meedenken’. Onderzoeker Tjerk Timan (Universiteit Tilburg) spreekt van ‘een overweldigende betrokkenheid’ maar vraagt zich ook af wat we opschieten met ‘die goedbedoelde shares en comments’. In de zaak-Anne werd de selfie die ze tijdens haar fietstocht maakte, bijna 150 duizend keer gedeeld. En was het merendeel van de 17 duizend comments vooral een steunbetuiging, duizenden andere reacties bevatten tips, vragen, suggesties, complottheorieën en (al dan niet vage) beschuldigingen. Zo ging er al snel een foto van een Braziliaans meisje rond en moesten politie én familie alle zeilen bijzetten om te verklaren dat het meisje niet Anne was. Maar om nu het opsporingsteam, van oudsher agenten en rechercheurs, uit te breiden met ‘een leger van facebookers die graag hun steentje bijdragen’, heeft ook ‘zorgelijke kanten’, zegt Timan. Bijvoorbeeld: wat levert het allemaal op? ‘Al die reacties en shares kunnen juist leiden tot nieuwe ruis in een lopend onderzoek’. Welke informatie is juist, welke (bewust) fout? Wat moet je met een tweet van iemand die zegt dat hij weet waar Anne is? Het napluizen van al die tips vergt immers ook (veel) capaciteit en tijd – ‘die bij vermissingen al zo kostbaar is’. Een andere vraag is of op facebook wel de juiste personen bereikt worden. ‘Als iemand in Zuid-Limburg van de vermissing afweet, is de kans heel klein dat dat iets oplevert’. Timan wijst ook op het gevaar dat internetbedrijven als Google, Twitter en Facebook een steeds grotere rol krijgen bij het uitvoeren van politietaken. Hij vindt dat zorgelijk: die bedrijven hebben een commercieel belang, ze willen winst maken. Nu willen ze nog wel meewerken met politieonderzoeken maar over vijf jaar? ‘Straks bellen we een WhatsApp-lijn in plaats van 112 en rijden er Google-ambulances rond’. Daarom moeten we de enorme online betrokkenheid bij vermissingszaken [..] niet kritiekloos toejuichen. Timan: ‘Sociale media kunnen een toevoeging zijn op bestaande middelen, maar het is echt een ander beestje. Er zijn nog veel grijze gebieden. En binnen die grijze gebieden is er nog veel onduidelijkheid over wat kan en wat mag’.

Belgie: Drie Poolse dieven gevat dankzij WhatsApp-groep

Nu het weer sneller donker wordt, rekent de politie extra op de Whatsapp-groepen, zegt korpschef Dirk Claes van de politiezone Bilzen-Hoeselt-Riemst. Vorige week werden dankzij zo’n groep nog drie dieven opgepakt in het dorp. De drie Polen werden opgemerkt in hun Mini Cooper net nadat er in een woning was ingebroken. Dat nieuws werd snel gedeeld, belandde bij de politie die ter plaatse ging en de drie kon arresteren. Een deel van de buit is teruggevonden. Volgens Claes is de actie ‘een bewijs dat die WhatsApp-groepen hun effect hebben’.

“Die app past ons allemaal”

Het is niet bekend hoeveel apps er momenteel bij/in/door/binnen/voor de politie worden ontwikkeld maar het zijn er heel veel. Drie daarvan komen aan bod in De Volkskrant: de Samen Zoeken-app (bij vermissingen), Autémon (burgers speuren naar gestolen auto’s) en de Inbraak-app (burgers doen zelf buurtonderzoek). Alle drie zijn ze er op gericht om de burgers meer te laten helpen bij opsporingswerk. Anders gezegd: een beroep te doen op ‘burgerdetectives’. Dat is niet uit luiheid, zegt Hans Schönfeld, hoofd innovatie van de NP, maar om de politie ‘toekomstbestendig’ te maken. ‘Wij komen gewoonweg niet aan alles toe’. In de apps worden echter nog wel eens spelelementen ingebouwd en dat roept direct de vraag is of dat niet te ver gaat, aldus het artikel. Zo kunnen bij Autémon, een soort Pokémon-voor-gestolen-auto’s, kunnen burgers punten verdienen, bij Samen Zoeken zijn zelfs prijzen te winnen. Privacyexpert Bart van der Sloot (Universiteit Leiden) vindt dat onethisch. ‘Door er een spelletje van te maken nodig je mensen uit politieagentje te spelen. Dan loop je het risico dat ze te ver gaan´. Wat Van der Sloot betreft moeten de apps vooral heel duidelijk zijn: waar eindigt de opsporing? ‘Dat iemand niet voor eigen rechter gaat spelen als hij dankzij de Autémon niet alleen de gestolen auto aantreft, maar ook de chauffeur’. De apps doen ‘geen recht aan de ernst van het opsporingswerk’. Het machtsmonopolie ligt immers bij de politie en die draagt dit nu deels over aan de burger, in spelvorm bovendien. Ook Bas Filippini, voorzitter van Privacy First, wijst op de risico´s van ‘spionnetje spelen’ en de ‘sensatiegevoeligheid’ van de apps. Volgens Schönfeld worden de apps niet op de markt gebracht als ze problemen oproepen ‘en niet oplossen’.

“Piggende” man doelwit op sociale media

Vooral vanuit Engeland wordt ene Jesse (21, uit Doetinchem) ‘gewoon kapot gemaakt‘ na een onduidelijk akkefietje met een Brits meisje. Jesse zou op vakantie in Barcelona iets gehad hebben met ene Sophie. Toen die later naar Schiphol vloog, volgens het verhaal op verzoek van Jesse, zou hij haar hebben laten barsten. ‘You were pigged’, zou Jesse haar geappt hebben, verwijzend naar Pull a Pig, een ‘spel’ waarbij een groep jongens probeert ‘vieze en dikke’ meisjes te versieren – ‘winnaar’ is degene die het meest onaantrekkelijke meisje scoort. Enfin, studentenhumor of niet, Sophie zocht de media, waarna Jesse aangeschoten wild werd. Tabloids publiceerden zijn foto’s en volledige naam online en op veel websites en platforms wordt verontwaardigd gereageerd. Jesse ontkent alles. ‘Ik word hier gewoon kapotgemaakt. Mijn ouders, mijn zus en ik zijn bedreigd. Het is een heksenjacht’. Maar of Jesse het nu wel of niet gedaan heeft, er is hier wel sprake van online shaming, zegt mediajurist Roel Maalderink. ‘Een grote groep mensen probeert de reputatie van iemand omlaag willen halen via internet’. Maalderink wijst op de gevaren daarvan, verwijzend naar een man die zelfmoord pleegde toen hij onterecht werd gelinkt aan de aanslag op de marathon van Boston. Een ander gevaar is volgens Maalderink dat mensen ‘elkaar zo opjutten dat ze de persoon in kwestie of zijn naasten fysiek iets kunnen aandoen’.

“Google en Facebook faalden” bij nieuws over Las Vegas

Dat er bij de schietpartij in Las Vegas allerlei nep-nieuws werd gedeeld, zal niemand verrassen. Er gingen, de hele nacht door, al meerdere foto’s en namen rond van vermeende shooters. Talloze hoaxes, onbevestigde geruchten, mislukte heksenjachten en regelrechte leugens werden in sneltreinvaart over de sociale netwerken gedeeld – er zijn al minimaal twintig van die hoaxes ontdekt…. Google en Facebook speelden daarbij een bedenkelijke rol, stelt tech-journalist Alexis Madrigal in The Atlantic. ‘The world’s most powerful information gatekeepers neglected their duties in Las Vegas’. Los van wat mensen (én bots natuurlijk) allemaal delen en verspreiden, hebben die bedrijven een belangrijke rol bij het filteren daarvan. Bovendien claimen die bedrijven de technologie te hebben, de filters en de logaritmes, die échte en alternatieve feiten van elkaar kunnen onderscheiden. Niet dus: bij Google’s Top Stories stonden enige tijd enkele pagina’s van 4Chan, een site die nou niet bekend staat als betrouwbaar. En wie bij Facebook zocht op ‘Las Vegas’, werd doorverwezen naar een groep die op dat moment al meer dan vijfduizend members telde. Die groep was echter opgezet door een notoire internetoplichter, Jonathan Riches, die ooit bekend werd toen hij vanuit de cel zo’n drieduizend rechtszaken aanspande en die volgens zijn bio nu onderzoeksjournalist is maar een verleden heeft als ondergoed-model, nucleair specialist én bodyguard op Buckingham Palace. De groep verscheen bovenaan de zoekresultaten, niet omdat die zo actueel en betrouwbaar was, maar omdat het aantal leden zo snel toenam. Tja, zoeken en vinden – het blijft lastig. Een van de Trending Stories bij Facebook was lange tijd een verhaal van Sputnik, een bekende bron van Russische propaganda. De bedrijven, aangeschreven door Madrigal, wijzen op de gebruikte algoritmes. Maar het probleem daarbij is, stelt Madrigal, dat die alleen goed werken bij ‘many examples to learn from’. En daar was in de hectiek van het incident geen tijd voor. Mensen kunnen dat beter, betoogt Madrigal. Maar die werken er nauwelijks …

Duitsland: Rechtbank verbiedt dashcams vanwege privacyschending

Een opvallend vonnis in Duitsland: een vrouw die met een dashcam in haar auto de automobilist opspoorde die haar auto beschadigde, is zélf veroordeeld. Vanwege het schenden van de privacy. De dashcam filmde hoe iemand tegen de auto aanreed, de vrouw stapte met de beelden naar de politie, maar werd uiteindelijk zelf vervolgd. Volgens de rechter schond ze de privacy van andere weggebruikers. ‘Het kan niet zo zijn dat alle 80 miljoen Duitsers met camera’s gaan rondlopen om elke situatie te filmen, zodat een misdrijf kan worden opgelost’. De vrouw moet nu 150 euro betalen.
Overigens zijn dashcams ook verboden in Luxemburg, Oostenrijk en Portugal, volgens de ANWB. In veel andere landen is het publiceren van de beelden niet toegestaan. Ook in Nederland mogen beelden niet verspreid worden (portretrecht). Geschat wordt trouwens dat al een kwart miljoen Nederlandse automobilisten een dashcam in de auto heeft. De Vereniging voor Verkeerslachtoffers zegt te hopen dat iederéén zo’n dashcam neemt. “Mensen worden zich bewuster van hun eigen rijgedrag. Het gaat hufterigheid tegen.”

Duitsland: Cold case opgelost na Facebook-tip

Een Duitse cold case is, na 36 jaar, opgelost met hulp van een facebook-gebruiker. De zaak draait om Beata Sienknecht, een 36-jarige kapster uit Hamburg, die in 1981 spoorloos verdween, nooit gevonden werd en enkele jaren later werd doodverklaard. De zaak is door de (nieuwe) Cold Case Unit van de politie Hamburg nu opgelost. Met dank aan een vrouw die op facebook op een politiebericht reageerde. Wat de vrouw schreef, wekte de interesse van de speurders. De vrouw zette de politie op het spoor van ene Klaus-Dieter H., een man van 58 die een tbs-straf uitzit voor een andere moord. H. heeft inmiddels bekend dat hij ook de moord op Sienknecht op zijn geweten heeft.

Duitsland ontwikkelt app-alternatief voor noodnummer 112

In Duitsland werkt het Ministerie voor Economie en Energie aan een alarm-app waarmee burgers in contact kunnen komen met politie (110) en brandweer/ambulance (112). Minister Brigitte Zypries spreekt van een extra digitale contactmogelijkheid die ‘beter bij de huidige tijd past’. De Notruf-app moet burgers in staat stellen ‘zonder te hoeven spreken’ een noodmelding te doen. Volgens Zypries levert dat meer veiligheid op. Een prototype van de app wordt de komende maanden uitgetest in verschillende meldkamers.

VS: Neo-nazi op Twitterfoto binnen anderhalf uur gevonden. En neergeslagen

Fascinerend staaltje burgeropsporing – plus eigenrichting. Maar het kostte een stel twitteraars in/rond Seattle deze week minder dan anderhalf uur om een man te vinden – en in elkaar te slaan – die met een swastika-armband om zijn jas in de bus zat. Het was twitteraar BabyGoose die met de nazi in de bus zat en een #AntiFascistAlert twitterde. ‘Nazi shit head seen on D line’. De twitteraar voorzag de foto van een oproep. ‘If you know anyone in the area that would like to give him a beating’. En dat gebeurde dus. Nog geen anderhalf uur later verscheen een filmpje online waarin de neo-nazi uitgeteld op straat ligt. ‘Just watched a nazi get knocked the fuck out’. In een discussie op Reddit spreken enkele kennelijk betrokkenen aan wat ze deden. ‘We successfully identified, tracked and coordinated to neutralize a clear and present danger to Seattle’. De reacties zijn dan ook positief: ‘good work folx’.

Politievloggers schenden privacy

De politie gaat het beleid voor sociale media aanscherpen en intern beter toezicht houden op berichten die door agenten op twitter, facebook en Youtube worden gezet. Aanleiding zijn enkele klachten over politievloggers Jan-Willem en Tess omdat (ook geblurde) personen in hun filmpjes nog wel eens ‘herleidbaar’ waren. Agenten gaan ook nog regelmatig de fout in op twitter en facebook. De redactie van KRO-NCRV bekeek onder meer alle 149 video’s van de twee vloggers en constateerde 28 ‘overtredingen’. Zo waren verdachten en slachtoffers, bijvoorbeeld via hun adres, nog simpel te vinden. Een lastig probleem: voorlichting en preventie zijn weliswaar geen wettelijk vastgelegde politietaken maar zijn wel ‘heel relevant en nuttig’. Daarom heeft het filmen van politiewerk ‘zeker een meerwaarde’ en wordt er ‘wel degelijk’ nagedacht over de mogelijke gevolgen van de vlogs. De politie heeft toegezegd dat alle video’s worden verwijderd waarin mensen herleidbaar zijn afgebeeld.

“Ook dieven hebben rechten”

Het CCV (Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid) waarschuwt winkeliers voor het publiceren van bewakingsbeelden van diefstallen. Want ‘ook dieven hebben rechten’. De organisatie zei dat in een reactie op ondernemer Harry van Twillert uit Bunschoten. Bij Van Twillert werd voor de zoveelste keer parfum gestolen; ‘spuugzat’ daarvan zette hij beelden van de dievegge op facebook. ‘Zij doen dingen die niet mogen, en dat zul je weten ook dan’. Volgens het CCV mag er bij de beelden niet staat dat het om een dief gaat. ‘Wat wel mag is erbij zetten dat deze klant nog niet betaald heeft’. Ook als het om een besloten groep van ondernemers gaat, is publicatie van de beelden toegestaan. Van politie en OM is al langer bekend dat ze niet happy zijn met al die beelden. ‘Wij zien liever dat ondernemers de bewakingscamera bij ons aanmelden en de beelden aan ons overhandigen’, aldus een politiewoordvoerder. Winkelier van Twillert zegt dat het online zetten vooral bedoeld is als schrikeffect. ‘Ik hoop dat mensen die van plan zijn om te stelen zich nog een keer bedenken’.

Filmpjes “spoorboomhufters” vaker online

Op internet zijn steeds vaker filmpjes van ‘spoorboomhufters’ te zien, mensen die zich niks aantrekken van dichte spoorbomen. Deze week ging het onder meer om een filmpje waarin te zien hoe een bromfietser dwars door een slagboom rijdt, onderuit gaat en nog net op tijd kan wegkomen voor de aanstormende trein. Een passant haalt vervolgens de afgebroken slagboom van de rails en voorkomt zo een mogelijke ontsporing. ProRail deed aangifte maar zette ook de beelden online, op het eigen YouTube-kanaal. Eerder dit jaar deed het bedrijf ook aangiftes toen jongeren in Kootwijk een spoorboom met tape vastplakten, toen twee jongens in Friesland aan de spoorbomen hingen en toen een vrachtwagenchauffeur een aanrijding veroorzaakte bij een overweg. Dit jaar waren er al meer dan twintig aanrijdingen op overwegen, waarbij vijf dodelijke slachtoffers vielen.

WhatsApp blokkeert software voor communicatie tussen gemeenten en burgers

Burgers van Nederlandse gemeenten kunnen via Whatsapp niet meer melden dat er stoeptegels losliggen of dat de lantaarnpaal kapot is. Whatsapp heeft het gebruik door gemeenten verboden, volgens de een omdat het bedrijf niet wil dat andere organisaties geld verdienen aan de app, volgens de ander uit angst voor juridische schadeclaims. Hoe dan ook, bij veel gemeenten is
lichte paniek uitgebroken nu de app niet meer werkt in de communicatie met burgers. De gemeente Den Haag kreeg gemiddeld zestig meldingen per dag via de app. Ze maakte daarbij gebruik van een leverancier die nu door whatsapp wordt geblokkeerd. De VNG zoekt met de gemeenten naar een oplossing. Het verbod geldt in principe voor álle hulpdiensten, onduidelijk is nog wat de gevolgen zijn voor de politie.