Politie start met WhatsApp-initiatief tijdens jaarwisseling

Een speciale Whatsapp-groep waarin de Whatsapp-coördinatoren van enkele wijken in Almere én de politie actief zijn, moet de komende jaarwisseling in Almere ‘feestelijk houden’. In deze pilot hebben de Whatsapp-coördinatoren van de wijken Muziekwijk-Zuid, Tussen de Vaarten, Striphelden-, Molen- en Eilandenbuurt rechtstreeks contact met de politie, waar medewerkers zijn vrijgemaakt om alle geappte informatie te verwerken. De politie benadrukt wel weer eens dat Whatsapp geen vervanging is van 112.

Advertenties

Naam en foto gezochte crimineel sneller online

‘Je weet dat er overal camera’s hangen. Dan moet je niet gaan klagen als je een misdrijf pleegt en de beelden komen online’. Hoofdofficier van justitie Diederik Greive verklaart waarom het OM de Aanwijzing Opsporingsberichtgeving gaat verruimen. Voortaan mag ook foto- en filmmateriaal van gezochte verdachten verspreidt worden voor hulp bij het onderzoek of ter voorkoming van een misdrijf. In de huidige aanwijzing, van 2009, ligt de nadruk op aanhouding van verdachten. ‘Zelfs als we geen zaak hebben, kunnen we voor een goede en slagvaardige opsporing de identiteit van iemand prijsgeven, ter voorkoming van een misdrijf’, aldus Greive die benadrukt dat het OM een zorgvuldige afweging blijft maken over de privacy van verdachten. ‘Het belang van het wegnemen van ernstig en dreigend gevaar voor de burger weegt meestal zwaarder dan de privacy van een verdachte, veroordeelde of potentiële dader. Maar je moet iedere casus wel zorgvuldig bekijken en een besluit goed onderbouwen’.

Belgie: Man op internet bedreigd na beschuldigingen van misbruik

In de Belgische Kempen is een man (18) online met de dood bedreigd nadat een hacker hem ontmaskerde als een kindermisbruiker. In een facebookgroep met twintigduizend volgers wordt de man ervan beschuldigd compromitterende beelden van jonge meisjes te hebben gedeeld. Zijn naam, adres, telefoonnummer – alles staat online. Groepsleden willen hem ‘thuis een lesje gaan leren’, anderen stellen voor hem te ontvoeren, zijn handen te breken of ‘net niet dood te kloppen’. De bedreigde man zit thuis met een enkelband én een internetverbod. Naar eigen zeggen was hij al eerder mikpunt in een dreigcampagne. Hij ging naar de politie maar die pakte hem op omdat enkele beschuldigingen terecht bleken. De man zit daarom thuis te wachten op het vervolg. De hacker zegt dat hij in actie kwam omdat er ‘nu eindelijk eens iets moet gebeuren’ en de man geen nieuwe slachtoffers kan maken. Politie en OM zeggen dat het onderzoek nog loopt, de advocaat van de man noemt de bedreigingen een moderne versie van de middeleeuwse schandpaal: ‘waarvan mijn cliënt ook verdacht wordt: niemand mag het recht in eigen handen nemen’.

Dief bedreigt winkelier na plaatsen video’s

Een winkelier die na een overval beelden van de winkeldief op facebook zette, is door de vermoedelijke dader bedreigd. In een anoniem telefoontje eiste de overvaller dat de beelden weggehaald moesten worden, ‘anders kom ik wel even langs’. Primera-eigenaar Edward Bergacker haalde de beelden aanvankelijk weg maar zette ze later wederom online. ‘Aan bedreigingen hebben we niks’. Bergacker zegt aangifte te hebben gedaan, zowel van de diefstal (enkele cartridges ter waarde van 150 euro) als de bedreiging. Enkele andere winkeliers in de regio zeiden na het zien van de beelden dat ze de dader herkenden van eerdere diefstallen. De politie zegt nog niemand op het spoor te zijn.

Buurtwhatsapp geeft gevoel van veiligheid, maar ook ruzies en irritaties

Een buurtwhatsapp-groep, voor de een een zegen, voor de ander een vloek, aldus Nieuwsuur, dat sprak met enkele beheerders en experts. Nederland telt momenteel zo’n 7500 van die buurtgroepen, bedoeld om verdachte personen en zaken te melden aan buurtgenoten. De groepen lijken te voorzien in een behoefte en kunnen het gevoel van veiligheid vergroten. Maar de groepen zorgen ook nogal eens voor onrust: een glazenwasser wordt gezien als inbreker, buurtbewoners onthullen het geheime liefdesleven van een buurvrouw en iedereen meldt dat ene onbekende autootje van een besteldienst. TNO-onderzoeker Arnout de Vries ziet ook groepen die helemaal niet bijdragen aan de veiligheid, of waar zelfs het gevoel van onveiligheid wordt vergroot. ‘Het gevaar is dat mensen het recht in eigen hand gaan nemen’. Zo werden in een dorp alle Polen continu gevolgd via zo’n whatsapp-groep en gingen in een ander geval de leden massaal achter een vermoedelijke inbreker aan.

Waarom mensen foto’s maken van verkeersongevallen

Motoragent Peter Kennis bekeurde, juni jl, op de A58 bij Oirschot in een uurtje tijd 28 automobilisten die al fotograferend en filmend langs een ongeval reden. Hij zag dat sommigen zelfs met losse handen langs de wrakstukken reden en soms overdwars in hun auto zaten om maar die ene mooie foto te kunnen maken. Levensgevaarlijk, aldus Kennis. ‘Het is dat ik alleen was en te weinig tijd had, anders had ik er veel meer genoteerd’. Na overleg met het OM kregen de 28 allemaal een acceptgiro thuis: 230 euro voor niet-handsfree bellen. Kennis wil zulke automobilisten structureel gaan aanpakken, ‘ook degenen die filefotootjes maken om te laten zien dat ze later thuis of op het werk zullen arriveren’. Hij vindt het levensgevaarlijk en zegt dagelijks te merken ‘dat men zich niet bewust is van het gevaar van dit gedrag’. Maar waarom maken we eigenlijk al die foto’s en filmpjes van ernstige ongelukken? Simpel, om zo veel mogelijk likes te krijgen, zegt verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen. ‘We zijn verslaafd geraakt aan sociale media’. Tertoolen zegt dat mensen ‘in het huidige tjdperk van facebook en twitter’ steeds meer de behoefte voelen ‘om alles te delen wat andere mensen niet meemaken’. Bij elke like wordt het beloningssysteem in onze hersenen geactiveerd en voor sommigen ‘werkt dat net zo verslavend als nicotine’. Daarbij kunnen veel mensen geen onderscheid meer maken tussen ethisch wel of niet verantwoord. Het maken van een foto lijkt dan belangrijker dan het verlenen van (eerste) hulp. Dat gedrag noemt Tertoolen ‘niet alleen verwerpelijk maar ook asociaal’. Hij wijst ook op de privacy van slachtoffers. ‘Je zet gewonde mensen zomaar herkenbaar op internet’. De politie moet daarom, zoals Kennis deed, hard optreden en zware sancties opleggen. ‘Andermans leed mag geen reden zijn om een paar likes te scoren op Facebook’.

India: Kindbruid bewijst huwelijk met Facebook

Waar je facebook allemaal voor kunt gebruiken … In India heeft een vrouw met facebook-berichten en -reacties kunnen bewijzen dat ze illegaal was getrouwd. De vrouw, Sushila Bishnoi (nu 19) werd op haar 12e (illegaal) uitgehuwelijkt. De bedoeling was dat het stel ging samenwonen als ze 18 werden. Het huwelijk zou dan ook ‘geconsumeerd’ worden. Maar Bishnoi had geen zin, ze was net begonnen aan een studie en haar echtgenoot was een dronkaard geworden. Een scheiding was onmogelijk, volgens haar man waren ze niet getrouwd. Met enige hulp én geduld vond ze de facebook-pagina van haar man, en na veel scrollen het bewijs dat ze wel degelijk getrouwd waren: tientallen felicitaties, berichten en blije reacties op het trouwnieuws. De rechter verklaarde het huwelijk daarop ongeldig.

Echtpaar gaat zelf achter internetoplichter aan

Ze verkochten een Playstation via Marktplaats aan ‘ene Mustafa’ en kregen contant betaald. Met vals geld, bleek een dag later toen ze het wilden uitgeven. Bij de politie konden ze naar eigen zeggen pas een week later terecht en dus gingen Sharisca en Jaouad Steinmann uit Lent zelf aan het opsporen. ‘Ik hoop dat jullie hem eerder vinden dan wij’, riep Jaouad nog naar de agenten maar dat gebeurde niet. Het echtpaar wist, met hulp van facebook, namelijk ‘binnen een paar uur’ wie de oplichter was. Ze meldden dat nog wel netjes bij de politie maar gingen toch op eigen houtje naar de woning van de vermoedelijke oplichter. Daar kwam het – niet verrassend – tot een opstootje waar … de politie aan te pas moest komen. En die zeiden, volgens de krant, dat ze niet naar binnen konden omdat er geen aangifte lag … De Steinmanns gaan alsnog aangifte doen en moeten wellicht hopen dat ‘Mustafa’ géén aangifte doet.

Moet Facebook zich wel met vermissingen bemoeien?

Een actuele vraag, niet alleen door de zaak-Anne Faber, gaat over de rol van facebook bij vermissingen. Die vraag is legitiem als er, behalve agenten, ME’ers en speurhonden, ook duizenden gewone Nederlanders aan het zoeken zijn. En massaal ‘meedenken’. Onderzoeker Tjerk Timan (Universiteit Tilburg) spreekt van ‘een overweldigende betrokkenheid’ maar vraagt zich ook af wat we opschieten met ‘die goedbedoelde shares en comments’. In de zaak-Anne werd de selfie die ze tijdens haar fietstocht maakte, bijna 150 duizend keer gedeeld. En was het merendeel van de 17 duizend comments vooral een steunbetuiging, duizenden andere reacties bevatten tips, vragen, suggesties, complottheorieën en (al dan niet vage) beschuldigingen. Zo ging er al snel een foto van een Braziliaans meisje rond en moesten politie én familie alle zeilen bijzetten om te verklaren dat het meisje niet Anne was. Maar om nu het opsporingsteam, van oudsher agenten en rechercheurs, uit te breiden met ‘een leger van facebookers die graag hun steentje bijdragen’, heeft ook ‘zorgelijke kanten’, zegt Timan. Bijvoorbeeld: wat levert het allemaal op? ‘Al die reacties en shares kunnen juist leiden tot nieuwe ruis in een lopend onderzoek’. Welke informatie is juist, welke (bewust) fout? Wat moet je met een tweet van iemand die zegt dat hij weet waar Anne is? Het napluizen van al die tips vergt immers ook (veel) capaciteit en tijd – ‘die bij vermissingen al zo kostbaar is’. Een andere vraag is of op facebook wel de juiste personen bereikt worden. ‘Als iemand in Zuid-Limburg van de vermissing afweet, is de kans heel klein dat dat iets oplevert’. Timan wijst ook op het gevaar dat internetbedrijven als Google, Twitter en Facebook een steeds grotere rol krijgen bij het uitvoeren van politietaken. Hij vindt dat zorgelijk: die bedrijven hebben een commercieel belang, ze willen winst maken. Nu willen ze nog wel meewerken met politieonderzoeken maar over vijf jaar? ‘Straks bellen we een WhatsApp-lijn in plaats van 112 en rijden er Google-ambulances rond’. Daarom moeten we de enorme online betrokkenheid bij vermissingszaken [..] niet kritiekloos toejuichen. Timan: ‘Sociale media kunnen een toevoeging zijn op bestaande middelen, maar het is echt een ander beestje. Er zijn nog veel grijze gebieden. En binnen die grijze gebieden is er nog veel onduidelijkheid over wat kan en wat mag’.

Belgie: Drie Poolse dieven gevat dankzij WhatsApp-groep

Nu het weer sneller donker wordt, rekent de politie extra op de Whatsapp-groepen, zegt korpschef Dirk Claes van de politiezone Bilzen-Hoeselt-Riemst. Vorige week werden dankzij zo’n groep nog drie dieven opgepakt in het dorp. De drie Polen werden opgemerkt in hun Mini Cooper net nadat er in een woning was ingebroken. Dat nieuws werd snel gedeeld, belandde bij de politie die ter plaatse ging en de drie kon arresteren. Een deel van de buit is teruggevonden. Volgens Claes is de actie ‘een bewijs dat die WhatsApp-groepen hun effect hebben’.

“Die app past ons allemaal”

Het is niet bekend hoeveel apps er momenteel bij/in/door/binnen/voor de politie worden ontwikkeld maar het zijn er heel veel. Drie daarvan komen aan bod in De Volkskrant: de Samen Zoeken-app (bij vermissingen), Autémon (burgers speuren naar gestolen auto’s) en de Inbraak-app (burgers doen zelf buurtonderzoek). Alle drie zijn ze er op gericht om de burgers meer te laten helpen bij opsporingswerk. Anders gezegd: een beroep te doen op ‘burgerdetectives’. Dat is niet uit luiheid, zegt Hans Schönfeld, hoofd innovatie van de NP, maar om de politie ‘toekomstbestendig’ te maken. ‘Wij komen gewoonweg niet aan alles toe’. In de apps worden echter nog wel eens spelelementen ingebouwd en dat roept direct de vraag is of dat niet te ver gaat, aldus het artikel. Zo kunnen bij Autémon, een soort Pokémon-voor-gestolen-auto’s, kunnen burgers punten verdienen, bij Samen Zoeken zijn zelfs prijzen te winnen. Privacyexpert Bart van der Sloot (Universiteit Leiden) vindt dat onethisch. ‘Door er een spelletje van te maken nodig je mensen uit politieagentje te spelen. Dan loop je het risico dat ze te ver gaan´. Wat Van der Sloot betreft moeten de apps vooral heel duidelijk zijn: waar eindigt de opsporing? ‘Dat iemand niet voor eigen rechter gaat spelen als hij dankzij de Autémon niet alleen de gestolen auto aantreft, maar ook de chauffeur’. De apps doen ‘geen recht aan de ernst van het opsporingswerk’. Het machtsmonopolie ligt immers bij de politie en die draagt dit nu deels over aan de burger, in spelvorm bovendien. Ook Bas Filippini, voorzitter van Privacy First, wijst op de risico´s van ‘spionnetje spelen’ en de ‘sensatiegevoeligheid’ van de apps. Volgens Schönfeld worden de apps niet op de markt gebracht als ze problemen oproepen ‘en niet oplossen’.

“Piggende” man doelwit op sociale media

Vooral vanuit Engeland wordt ene Jesse (21, uit Doetinchem) ‘gewoon kapot gemaakt‘ na een onduidelijk akkefietje met een Brits meisje. Jesse zou op vakantie in Barcelona iets gehad hebben met ene Sophie. Toen die later naar Schiphol vloog, volgens het verhaal op verzoek van Jesse, zou hij haar hebben laten barsten. ‘You were pigged’, zou Jesse haar geappt hebben, verwijzend naar Pull a Pig, een ‘spel’ waarbij een groep jongens probeert ‘vieze en dikke’ meisjes te versieren – ‘winnaar’ is degene die het meest onaantrekkelijke meisje scoort. Enfin, studentenhumor of niet, Sophie zocht de media, waarna Jesse aangeschoten wild werd. Tabloids publiceerden zijn foto’s en volledige naam online en op veel websites en platforms wordt verontwaardigd gereageerd. Jesse ontkent alles. ‘Ik word hier gewoon kapotgemaakt. Mijn ouders, mijn zus en ik zijn bedreigd. Het is een heksenjacht’. Maar of Jesse het nu wel of niet gedaan heeft, er is hier wel sprake van online shaming, zegt mediajurist Roel Maalderink. ‘Een grote groep mensen probeert de reputatie van iemand omlaag willen halen via internet’. Maalderink wijst op de gevaren daarvan, verwijzend naar een man die zelfmoord pleegde toen hij onterecht werd gelinkt aan de aanslag op de marathon van Boston. Een ander gevaar is volgens Maalderink dat mensen ‘elkaar zo opjutten dat ze de persoon in kwestie of zijn naasten fysiek iets kunnen aandoen’.

“Google en Facebook faalden” bij nieuws over Las Vegas

Dat er bij de schietpartij in Las Vegas allerlei nep-nieuws werd gedeeld, zal niemand verrassen. Er gingen, de hele nacht door, al meerdere foto’s en namen rond van vermeende shooters. Talloze hoaxes, onbevestigde geruchten, mislukte heksenjachten en regelrechte leugens werden in sneltreinvaart over de sociale netwerken gedeeld – er zijn al minimaal twintig van die hoaxes ontdekt…. Google en Facebook speelden daarbij een bedenkelijke rol, stelt tech-journalist Alexis Madrigal in The Atlantic. ‘The world’s most powerful information gatekeepers neglected their duties in Las Vegas’. Los van wat mensen (én bots natuurlijk) allemaal delen en verspreiden, hebben die bedrijven een belangrijke rol bij het filteren daarvan. Bovendien claimen die bedrijven de technologie te hebben, de filters en de logaritmes, die échte en alternatieve feiten van elkaar kunnen onderscheiden. Niet dus: bij Google’s Top Stories stonden enige tijd enkele pagina’s van 4Chan, een site die nou niet bekend staat als betrouwbaar. En wie bij Facebook zocht op ‘Las Vegas’, werd doorverwezen naar een groep die op dat moment al meer dan vijfduizend members telde. Die groep was echter opgezet door een notoire internetoplichter, Jonathan Riches, die ooit bekend werd toen hij vanuit de cel zo’n drieduizend rechtszaken aanspande en die volgens zijn bio nu onderzoeksjournalist is maar een verleden heeft als ondergoed-model, nucleair specialist én bodyguard op Buckingham Palace. De groep verscheen bovenaan de zoekresultaten, niet omdat die zo actueel en betrouwbaar was, maar omdat het aantal leden zo snel toenam. Tja, zoeken en vinden – het blijft lastig. Een van de Trending Stories bij Facebook was lange tijd een verhaal van Sputnik, een bekende bron van Russische propaganda. De bedrijven, aangeschreven door Madrigal, wijzen op de gebruikte algoritmes. Maar het probleem daarbij is, stelt Madrigal, dat die alleen goed werken bij ‘many examples to learn from’. En daar was in de hectiek van het incident geen tijd voor. Mensen kunnen dat beter, betoogt Madrigal. Maar die werken er nauwelijks …

Duitsland: Rechtbank verbiedt dashcams vanwege privacyschending

Een opvallend vonnis in Duitsland: een vrouw die met een dashcam in haar auto de automobilist opspoorde die haar auto beschadigde, is zélf veroordeeld. Vanwege het schenden van de privacy. De dashcam filmde hoe iemand tegen de auto aanreed, de vrouw stapte met de beelden naar de politie, maar werd uiteindelijk zelf vervolgd. Volgens de rechter schond ze de privacy van andere weggebruikers. ‘Het kan niet zo zijn dat alle 80 miljoen Duitsers met camera’s gaan rondlopen om elke situatie te filmen, zodat een misdrijf kan worden opgelost’. De vrouw moet nu 150 euro betalen.
Overigens zijn dashcams ook verboden in Luxemburg, Oostenrijk en Portugal, volgens de ANWB. In veel andere landen is het publiceren van de beelden niet toegestaan. Ook in Nederland mogen beelden niet verspreid worden (portretrecht). Geschat wordt trouwens dat al een kwart miljoen Nederlandse automobilisten een dashcam in de auto heeft. De Vereniging voor Verkeerslachtoffers zegt te hopen dat iederéén zo’n dashcam neemt. “Mensen worden zich bewuster van hun eigen rijgedrag. Het gaat hufterigheid tegen.”

Duitsland: Cold case opgelost na Facebook-tip

Een Duitse cold case is, na 36 jaar, opgelost met hulp van een facebook-gebruiker. De zaak draait om Beata Sienknecht, een 36-jarige kapster uit Hamburg, die in 1981 spoorloos verdween, nooit gevonden werd en enkele jaren later werd doodverklaard. De zaak is door de (nieuwe) Cold Case Unit van de politie Hamburg nu opgelost. Met dank aan een vrouw die op facebook op een politiebericht reageerde. Wat de vrouw schreef, wekte de interesse van de speurders. De vrouw zette de politie op het spoor van ene Klaus-Dieter H., een man van 58 die een tbs-straf uitzit voor een andere moord. H. heeft inmiddels bekend dat hij ook de moord op Sienknecht op zijn geweten heeft.