“Politie kan leren van klachten, ook van die op sociale media”

Dat een klacht ‘een gratis advies’ is, wordt door de politie nog altijd niet genoeg onderkend. Zeker als die klachten via sociale media worden geuit, kanalen waarop burgers meer dan ooit actief zijn en waar ze ‘meer vormen van ongenoegen’ uiten dan via de min of meer officiële klachtenregelingen. Volgens onderzoek door Politie en Wetenschap, uitgevoerd door professor Gabriele Jacobs en haar team zijn sociale media ‘een rijke bron’ om het ongenoegen van burgers te peilen. Maar waar agenten vaak wel leren van individuele kritiek via de klachtenregeling, leren ze minder van al wat er op die sociale media wordt geschreven. Daarvoor is het niet nodig, en zelfs onmogelijk, ‘om op iedere tweet te reageren’ maar zouden deze klachten ‘systematisch gebruikt [moeten] worden als gratis burger-advies om de politiezorg constant te verbeteren’.

Advertenties

Duitsland: “Mooiste agente” moet kiezen tussen Instagram of korps

Een wel heel speciaal probleem met sociale media heeft agente Adrienne Koleszár uit Dresden: ze moet van haar korpschef deze maand kiezen tussen een carrière in het korps of eentje op instagram. Koleszár, 34 en ‘Deutschlands heisste Polizistin’, heeft op instagram bijna 600 duizend volgers die ze trakteert op foto’s in bikini’s en strakke suits, poserend in alle delen van de wereld. Momenteel heeft ze zes maanden verlof, om te onderzoeken of het leven als ‘influencer‘ haar bevalt. De korpsleiding heeft haar nu een ultimatum gesteld: ofwel ze gaat per januari 2019 weer fulltime als agent aan de slag, ofwel ze neemt ontslag. ‘Ik zou graag beide doen, maar ik besef dat je niet alles kunt krijgen in het leven’, aldus Koleszár in Bild. Ze heeft nu nog tot maandag om te beslissen welke weg ze wil inslaan.

EU-landen willen terreurberichten binnen uur offline

In een zoveelste poging om terroristische content offline te krijgen, hebben de EU-ministers van Justitie deze week ingestemd met een voorstel om techbedrijven die zulke video’s, foto’s en berichten niet binnen één uur offline halen, een boete op te leggen van 4% van hun jaaromzet. Volgens ‘Brussel’ zijn terroristische boodschappen vanwege de snelle verspreiding in het eerste het schadelijkst. De Europese Commissie kwam al eerder met het voorstel dit wettelijk te regelen omdat vrijwillige afspraken niet goed bleken te werken. Nederland was tegen het voorstel. Volgens justitieminister Ferd Grapperhaus biedt het voorstel te weinig rechtsbescherming. Hij wil content-verwijdering via de rechter. ‘Er moet echt een betere balans getroffen worden tussen de bredere fundamentele rechten en het snel verwijderen van terroristische inhoud op internet’, zei Grapperhaus. Een wetstekst is er echter nog lang niet. Eerst moet het Europees Parlement de zaak nog behandelen.

Racisme neemt af, “maar incidenten zijn ernstiger”

Het aantal racistische meldingen bij de politie is in 2017 afgenomen, maar er wel wel vaker geweld gebruikt. Die conclusie valt te trekken uit de zevende ‘Rapportage racisme, antisemitisme en extreemrechts geweld in Nederland‘ van het Verwey-Jonker Instituut en de Anne Frank Stichting. Het aantal meldingen daalde van 4038 in 2016 naar 3486 in 2017. Daarbij daalde het aantal beledigingen (van 75% naar 64%) en steeg het aantal bedreigingen (van 3% naar 12%). Het aantal meldingen over incidenten waarbij geweld werd gebruikt, steeg van 4% naar 13%. De onderzoekers zien verder een toename van ‘extreemrechtse samenzweringstheorieën’ die ook online welig tieren.

Groot-Brittannië: Mensen “delen veel te veel op sociale media”

Groot-Brittannië heeft last van ‘oversharing‘ en daar moet je enorm mee oppassen, is de centrale boodschap van een nieuwe campagne van Get Safe Online. Onderzoek toont aan dat Britten veel te veel informatie over zichzelf online zetten, met alle risico’s die daar tegenwoordig bij horen. Volgens Get Safe Online zouden elke minuut 21 Britten ‘doelwit worden’ als gevolg van onbewuste ‘oversharing’ op sociale media. ‘Ogenschijnlijk onschuldige postings, foto’s en filmpjes geven zo veel informatie over iemands leven, gezin en huis dat het gevaarlijk wordt’, zegt GSO-directeur Tony Neate. ‘Sommige informatie zet je beter niet online’. Uit het onderzoek blijkt dat 23% van de ondervraagde Britten op sociale media graag opschept over vakanties, 20% doet dat bij belangrijke gebeurtenissen zoals een verhuizing of het halen van je rijbewijs; 11% gebruikt de profielpagina om ‘een betere versie van zichzelf’ weer te geven. Niet verbazend is dan wellicht dat van alle Britten bijna de helft (46%) al eens slachtoffer was van een of andere vorm van internetoplichting. Wel opvallend is dan weer dat een kwart van hen dat niet eens doorhad en dat een op de vijf er niks aan deed. Het thema van de Get Safe Online Week is dan ook: oppassen met wat je deelt, #beawareofwhatyoushare. ‘Think twice about posts and photos you’re sharing’.

“Extreemrechts” Gab bant tweehonderd gebruikers

Zo’n tweehonderd gebruikers zijn verbannen van Gab, een onder (extreem)rechtse internetgebruikers populair platform. Behalve deze gebruikers zijn ook circa duizend berichten verwijderd waarin werd gedreigd met geweld. Gab ligt onder vuur na de aanslag op een synagoge in Pittsburgh, oktober jl. De schutter maakte fanatiek gebruik van Gab om antisemitische content te verspreiden. Toen dat bekend werd, stopten veel bedrijven hun samenwerking met Gab, dat zich echter blijft profileren als een vrijplaats voor de vrijheid van meningsuiting. ‘Haatzaaien blijft toegestaan’, zei oprichter Andrew Torba tegen The Wall Street Journal, verwijzend naar het First Amendement van de Amerikaanse grondwet.

Bellen en televisiekijken via internet toegenomen

Bijna iedereen op internet en 85% op sociale media. Het CBS publiceerde nieuwe cijfers over het ict-gebruik in 2018 van Nederlandse huishoudens en personen (12 jaar en ouder). Nederlanders gebruiken dat internet steeds vaker om te bellen (in 2012 belde 23% via internet, in 2018 al 55%) en televisie te kijken (in 2012 nog 39%, in 2018 56%). Ook het gebruik van sociale media steeg. Gebruikte in 2012 nog 62% een of meer platforms, in 2018 is dat al 85%. Het gebruik van Whatsapp steeg van 30% naar 81%, dat van LinkedIn van 19 naar 31% en dat van Facebook/Twitter van 48% naar 62%. De online verbinding wordt overigens nog steeds het meest gebruikt om te e-mailen, door 88% maar liefst.

VS: Chatplatform Gab offline na antisemitische aanslag op synagoge

In de VS is ‘twitteralternatief’ Gab.com offline gehaald. Het platform werd vooral gebruikt door extreemrechtse lieden, uit de zogeheten alt-right hoek. Zoals Robert Bowers (46) die afgelopen zaterdag in Pittsburgh in een synagoge elf mensen doodschoot. Bowers schreef op Gab veel antisemitische teksten, onder meer dat hij ‘niet kon stilzitten terwijl mijn mensen afgeslacht worden’ en vlak daarna: ‘ik val aan’. Betaaldienst PayPal zegde daarna de samenwerking met Gab op, omdat Gab ‘haat, geweld en discriminerende onverdraagzaamheid toestaat’, waarna ook webhost GoDaddy het forum de wacht aanzegde. Gab maakte zich sterk voor ‘totale vrijheid van meningsuiting’ en was daardoor vooral populair bij extreemrechts en Trump-aanhangers. Het offline halen noemt Gab ‘een samenzwering van tech-reuzen’. Volgens Gab zullen ze ‘blijven vechten voor het fundamentele mensenrecht om vrij te kunnen spreken’.

“Jongeren denken goed na wie een sexy foto krijgt en waarom”

Van het politie-advies aan jongeren om niet meer aan sexting te doen, gingen de nekharen van onderzoeker Marijke Naezer (Radboud Universiteit Nijmegen) recht overeind staan. Naezer onderzocht voor haar proefschrift de wereld van jongeren, sociale media en seksualiteit en concludeert dat veel jongeren goed nadenken aan wie ze een pikante foto sturen en waarom. Sexting loopt soms slecht af, beaamt ze. Maar dat komt niet door het versturen van naaktfoto’s maar door het dóórsturen daarvan. En dáár moet de politie mee bezig zijn, niet met het creëren van angst of het ‘terughalen van de rokjesdiscussie’. Volgens Naezer legt de politie het probleem bij de slachtoffers, die worden ‘veroordeeld’ terwijl de verantwoordelijke vaak vrijuit gaat. De gemiddelde jongere is volgens haar wel degelijk doordrongen van de gevaren bij de zoektocht naar avontuur en hun seksuele identiteit. Volwassenen vinden Chatroulette gevaarlijk omdat er vieze mannen op zitten maar jongeren weten vaak precies wie dat zijn en vinden dat juist leuk. ‘Ze chatten dan in groepjes en lachen zich rot’. Bovendien: dat jongeren via Whatsapp door een oom of vriend worden lastig gevallen, ‘is veel belastender’, zegt Naezer die het jammer vindt dat ‘we de blik zo hebben vernauwd en alleen nog maar het negatieve kijken’.

Politie, Facebook, grappenmakers en heksenjacht

De politie heeft wederom opgeroepen niet voor eigen rechter te spelen als het gaat om acties tegen mensen die ‘grappen’ maken over het Stint-ongeluk in Oss. ‘Denk na wat je als reactie post op social media’. Alleen al op facebook zijn zeker tien pagina’s waar (lijsten met) namen, adressen, foto’s en werkgevers worden gedeeld. Een heksenjacht lijkt nog een milde term voor deze acties. De rem lijkt er af. Zo kreeg een metaalbedrijf in Eindhoven de volle laag omdat een van de grappenmakers daar werkt. Niet alleen die medewerker wordt bedreigd, ook de directeur. Het bedrijf overweegt zelfs aangifte te doen tegen de persoon die de naam van het bedrijf in verband heeft gebracht met de opmerkingen. ‘Onze reputatie staat nu op het spel’.

Opvallend is de toon van de reacties op alle foute grappen. De ‘online-moraalpolitie’ is zelden zo eensgezind geweest in haar afwijzing (en bedreiging) van de grappenmakers. Wat bezielt die mensen, vroeg de NOS aan filosoof en publicist Hans Schnitzler, die eerder schreef over de ‘etalage-samenleving’ waar we deel van uitmaken. ‘Digitale media zijn natuurlijk een soort etalages. En wat wil je van etalages? Dat het er goed uitziet, dat dingen opvallen en dat mensen stil blijven staan’. De een doet dat met een (smakeloze) grap, dat genereert immers veel likes en shares. Waarop een ander hetzelfde doet, maar dan verontwaardigd, met een scheldpartij en een dreigement. Schnitzler verwijst naar de tribale samenlevingen van vroeger. ‘Met z’n allen jagen op een prooi zorgde voor een sterk gevoel van verbondenheid met de eigen stam. In de huidige maatschappij, waarin veel mensen kampen met identiteitsproblemen en het definiëren van hun plek in de samenleving’, is dat volgens hem net zo. ‘Wat is er nu fijner om je bij jouw stam te kunnen aansluiten, flink veel lawaai te gaan maken, de jacht te openen en elkaar daarmee tot grote hoogte aan te vuren om die prooi te pakken te krijgen’. Bovendien kun je dat zonder de deur uit te gaan, en wordt ieders behoefte aan aandacht en erkenning zo snel bevredigd. Het probleem is echter dat veel mensen dan uit het oog verliezen wat nog privé is en wat niet. Thuis, in de kroeg, bij de koffie op je werk kun je van alles roepen, ongenuanceerd en ongefilterd. Maar op een publiek netwerk als facebook? Tja, dan wordt het soms wel heel ingrijpend. De Britse journalist Jon Ronson toonde dat al aan in zijn boek Dit is vernederend. Daarin schrijft hij over mensenlevens die worden verwoest door digitale heksenjachten, vaak ontstaan door ‘dingen die verkeerd worden begrepen’ op netwerken als facebook en twitter, waar beperkte ruimte is om je boodschap kwijt te kunnen, waar de nuance snel verdwenen is en waar je geen regie meer hebt over je eigen berichten.
De enorme schaal van de heksenjacht verbaast ook andere deskundigen. Zo spreekt mediahoogleraar Jan van Dijk (Universiteit Twente) over ‘middeleeuwse toestanden’ waarbij mensen elkaar opstoken en elkaar het gevoel geven ‘alsof zo’n jacht gerechtvaardigd is’. En ‘dat zoveel mensen politieagentje spelen en zelf actie ondernemen’, zag ook sociale-media-expert Diederik Broekhuizen niet vaak. Het toont volgens hem de ‘genadeloze kracht’ van facebook en twitter. ‘Iemand die iets heel doms en naars schrijft [..] kan heel Nederland over zich heen krijgen’. Dat is ergens goed omdat ze dan merken dat je niet alles kunt schrijven, maar er zijn wel grenzen. Het is vervolgens aan de politie en facebook om die reacties goed te monitoren en in te grijpen waar mogelijk, vindt Broekhuizen.

“Burgemeesters, zo kom je echt in verbinding met je inwoners”

Een mooie handleiding voor burgemeesters die sociale media willen inzetten, is te vinden op Frankwatching: op welke media moet je actief zijn en hoe dan? Zakelijk zijn LinkedIn en twitter natuurlijk handig maar veel inwoners van je gemeente vind je natuurlijk sneller op facebook en instagram. Het artikel beschrijft de veranderingen op communicatiegebied door de komst van al die sociale media. Voor velen al lang bekend maar ook anno 2018 zijn nog lang niet alle burgemeesters online actief op de juiste kanalen. In verbinding met je inwoners, is het mantra, maar hoe dan? Op ‘gemeentelijke titel’ of met een meer menselijke, persoonlijke aanpak? En welke interactie volgt er dan? Goede voorbeelden zijn, schrijft Frankwatching, de accounts van de gemeente Delft en haar burgemeester Marja van Bijsterveld en van burgemeester Christine van Basten-Boddin (gemeente Beek): veel interactie, veel ‘persoonlijke’ berichten en dus veel succes. Maar wel met inhoud: ‘beter weinig en relevant, dan te veel zonder inhoud’, is het devies.

Homodating-app Grindr gaat racisme aanpakken

Homodating-app Grindr (wereldwijd 3,8 miljoen dagelijkse gebruikers) gaat racistische en andere kwetsende uitingen van gebruikers aanpakken. De online discriminatie op het netwerk heeft ‘epidemische proporties aangenomen’, zegt een woordvoerder van Grindr. ‘Racisme, transfobie, het vernederen van dikke en vrouwelijke mannen en het stigmatiseren van mensen met hiv zijn grote problemen in de lhbt-gemeenschap’. En dus ook op Grindr. ‘Als grootste homodating-app hebben wij dan de verantwoordelijkheid onze gebruikers te beschermen en een voorbeeld te zijn voor de gemeenschap’. In de profielen zijn teksten als ‘geen aziaten’ of ‘geen zwarten’ daarom voortaan verboden. Gebruikers die zulke teksten nog tegenkomen, kunnen die melden bij (moderatoren van) het netwerk.

Facebook zet kunstmatige intelligentie in tegen haatteksten

Of het allemaal gaat werken, mag betwijfeld worden, gezien eerdere ervaringen. Maar Facebook gaat in ieder geval weer een stap verder in het automatisch beoordelen van content. Dit keer is de hoop gevestigd op kunstmatige intelligentie. Het systeem Rosetta moet meer dan een miljard afbeeldingen en video’s per dag scannen die op Facebook of Instagram worden geplaatst. Volgens het concern zitten er aan de huidige technieken te veel beperkingen – zoals we deze week weer konden zien bij de hoaxmelding over ‘Strawberry Quick‘, een snoepje dat drugs zou bevatten: het verhaal is al zes jaar oud maar het bericht werd in een dag veertigduizend keer gedeeld op facebook. Enfin, Rosetta analyseert straks de beelden, kijkt of er teksten in verborgen zitten en vertaalt die vervolgens. Het systeem zou het Latijnse schrift herkennen maar ook Arabisch en Hindi. Gemarkeerde beelden zullen daarna door een moderator worden bekeken. Dat dat ook niet altijd goed gaat, was deze week te zien in de fascinerende en uiterst leerzame documentaire The Cleaners.

“Lugubere” nieuwe trend op Instagram

Waar de ene challenge hier te lande nog nauwelijks doorgedrongen is, nadert de volgende alweer. Op instagram gaat het de laatste weken vooral over ‘falling stars’. Vooral Russen lijken er aanvankelijk plezier in te scheppen om foto’s te publiceren waarin het lijkt alsof ze net doodgevallen zijn maar naarmate de challenge populairder wordt, komen ook uit andere landen al beelden van mensen die, vrijwillig, half onder een auto gaan liggen of, liefst met een uiteengespatte boodschappentas en een fles ketchup, bij de ingang van een supermarkt.

“Het zijn zieke geesten die opnames maken van tragisch ongelukken”

In de discussie over mensen die beelden maken bij ongelukken, heeft zich nu de politiek gemeld. CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg wil zelfs dat er een verbod komt om zulke beelden te verspreiden. Ze spreekt bij EenVandaag van ‘zieke geesten’ die dat doen. Een groot deel van de Kamer heeft minister Ferd Grapperhaus inmiddels tot actie gemaand vanwege de ‘bizarre trend’ om maar de mooiste, gekste en uniekste beelden te maken van (vooral) verkeersongevallen. Die discussie waait – niet verwonderlijk – alle kanten op. Want waar ook politiemensen schreeuwen om respect en vol ongeloof vertellen over omstanders, vraagt diezelfde politie steeds vaker aan mensen om beelden: burgeropsporing, extra ogen en oren etcetera. En die politie verspreidt ook beelden die mogelijk beter niet online hadden kunnen verschijnen, zegt een betrokken agent. ‘We moeten als agenten [..] wat mij betreft ook stoppen met close up foto’s van zware ongevallen’, twittert een agent. ‘Zag er laatst nog een voorbij komen van de binnenkant van een gecrashte auto. Heeft totaal geen meerwaarde en is niet fijn voor slachtoffers’. En waar (familieleden van) slachtoffers verontwaardigd roepen hoe mensen zoiets kunnen doen, staan diezelfde mensen vaak zelf ook met een camera paraat als er iets aan de hand is. En journalisten dan, vragen mensen op twitter. Mogen die dan ook niks meer filmen? En dashcams of een van die honderdduizenden andere camera’s die er op/aan de openbare weg hangen? En hoezo respect, ik ken die dode niet eens. Tja. Zo komen we er niet uit natuurlijk. Van Toorenburg zegt vooral een signaal te willen afgeven en haalt dan ook gelijk maar het onderwerp wraakporno erbij. ‘We moeten sowieso kijken naar wat we op internet doen en wat in de normale wereld niet kan. Dat verschuift nu steeds meer naar online. Daar moeten we een antwoord op vinden. Dat geldt hiervoor, maar ook voor bijvoorbeeld seksuele delicten als wraakporno. Ook daar richt je met het verspreiden van intieme beelden enorm veel schade aan’. Grapperhaus zegt in een reactie dat hij ‘momenteel laat bekijken op welke wijze dit op de meest effectieve manier kan worden tegengegaan’. Ondertussen is in Duitsland een alleraardigst tv-spotje gemaakt om mensen bewust te maken van het probleem. ‘Schaulustige: Sei kein Gaffer’.