Belgie: Meer klachten over moslimhaat op Facebook

Op internet is de oorlog natuurlijk al lang uitgebroken. In talloze facebookgroepen gaan ultrarechtse personen georganiseerd te keer tegen moslims, meldt anti-discriminatiebureau Unia dat al tientallen ‘klachtendossiers’ opende. Een daarvan betreft de pagina New Reconquista (meer dan duizend volgers) waar dagelijks moslims worden beledigd, bedreigd en ‘gediaboliseerd’ met berichten à la ‘Bestialiteit is wijdverspreid onder moslims’ en ‘Gemiddeld iq van moslims behoort tot de laagste ter wereld’. Achter de groep zit een vwz, een stichting, opgericht door een Belgiscghe ex-militair die in Wit-Rusland woont. Unia-directeur Els Keytsman ziet de verharding elke dag online. ‘In de grofste gevallen vragen we de providers van sociale media om ze weg te halen, in extreme gevallen trekken we naar de rechter’. Ook in Nederland komt de terreur steeds meer van extreemrechts, schrijft De Volkskrant in een commentaar. De krant verwijst naar aanslagpleger Brenton Tarrant die liet weten geïnspireerd te zijn door Anders Breivik. Waarbij de rol van internet natuurlijk niet te onderschatten valt. Met name online ‘is een klimaat ontstaan waarin immigranten consequent worden afgeschilderd als een gevaar voor “onze” veiligheid en een bedreiging voor “onze” cultuur’, schrijft de krant. Stemming maken tegen minderheden, lijkt er aan de orde van de dag. Donald Trump wordt er gezien als ‘symbool van de witte identiteit’, Tarrant zei dat de nederlaag van Marine Le Pen bij de Franse verkiezingen van 2017 hét sein was om tot actie over te gaan en in eigen land zagen we al discutabele tweets van partijleiders Wilders en Baudet. ‘Een dolende geest’ als Brenton Tarrant kan online dan zo maar rechtvaardiging vinden voor zijn actie …

Advertenties

Appen op Urk

Hoe het in deze tot op het bot gepolariseerde wereld snel uit de hand kan lopen: de eerste ‘lessen’ uit de dagenlange onrust op Urk laten goed zien hoe sociale media de wereld definitief en nietsontziend hebben veranderd. ‘Er werd hier op zaterdagavond vaak genoeg geknokt, maar dan hoorde je er later niks over. Nu gaan ze meteen filmen en staat het op Dumpert’, lijkt een mooie samenvatting van de huidige tijdgeest. Door ‘al die appgroepen gaat elk incidentje sneller en massaler rond’, door heel Nederland zelfs. En waar je vroeger nog over zaken kon praten, ‘zit er nu meteen veertig man bovenop’. NRC en AD beschreven uitgebreid hoe een eigenlijk al bijgelegde ruzie tussen tieners toch uit de klauwen liep. En hoe een enkele domme opmerking in een Whatsappgroep met 130 leden, waarin jongeren elkaar waarschuwen voor rollerbank-controles van hun opgevoerde scooters, leidde tot een vechtpartij bij de plaatselijke snackbar en het bestormen van het ouderlijk huis van Soufyan. Als die de moeder van een andere jongere beledigt, gaat het snel mis. Soufyan biedt excuses aan maar het is al te laat. ‘Tyfes marrokaan’, appt de een. ‘Waar woon je dan kom ik ff langs’, appt de ander. En een uur later krijgt de politie een melding dat er dertig jongeren bij de bewuste snackbar staan, klaar voor een ‘dikke fittie’ en een ‘punch out battle’. Als dát nieuws bekend wordt – en gedeeld wordt – ontstaat bij Marokkaans-Nederlandse jongeren, veel van buiten Urk, de wens om naar Urk te gaan. ‘Wij zijn allemaal aangevallen’. Doorspekt met nepnieuws over truckers uit Urk die her en der in Nederland zouden worden belaagd. Maar de geest is uit de fles en keert daar niet automatisch in terug. Trouwens, Soufyan heeft inmiddels de appgroep verlaten.

Groot-Brittannie: Hof opent aanval op internettrollen

Het is genoeg geweest, voor al die prinsen, hertoginnen en andere leden van het Britse koningshuis: wie een kwetsend (seksistisch, racistisch of anderzins beledigend) commentaar schrijft op een van de sociale netwerken waar de Royal Family actief is, riskeert vervolging. De nieuwe richtlijnen moeten ‘een zo veilig mogelijke omgeving’ garanderen op de verschillende kanalen; volgers moeten ‘beleefd, vriendelijk en respectvol’ met elkaar omgaan. Vooral de hertoginnen Kate en Meghan zijn geliefde doelwitten, bleek al eerder. Personeel op Kensington Palace heeft er volgens bronnen een dagtaak aan om de kanalen te filteren van ongewenste comments.

Instagram gaat foto’s zelfverminking blurren

Instagram meldt de introductie van zogeheten ‘sensitivity screens’ waarmee ze foto’s willen gaan blurren van mensen die zichzelf snijden of anderszins verwonden en van zelfdodingen. ‘Onze richtlijnen staan mensen toe posts en foto’s te delen over hun strijd en hun wanhoop maar geen foto’s waarop dit gepromoot wordt’, aldus een woordvoerder. Het venstertje dat over de foto’s wordt getoond, kan overigens door gebruikers weggeklikt worden. Instagram worstelt al langer met gebruikers, veelal tieners, die zelfdoding plegen. In de fase daaraan voorafgaand publiceren deze tieners vaak veel foto’s en berichten. Instagram-baas Adam Mosseri zegt daarbij te vertrouwen op de gebruikers om zulke foto’s te ‘vlaggen’ en te melden. ‘We have engineers and trained content reviewers working around the clock to make it harder for people to find self-harm images’. Mosseri kondigt ook aan dat bepaalde hashtags verboden zullen worden.

“Sociale media beoordelen 89% van haatzaaiende berichten op tijd”

Volgens de Europese Commissie voldoen de sociale-mediabedrijven Facebook/Instagram, Twitter, Google/YouTube en Snapchat aan de eisen die de EU stelt over het verwijderen van haatzaaiende berichten. Binnen 24 uur is 88,9% van die berichten verwijderd. In 2016 werd nog maar 40% van die berichten binnen 24 uur weggehaald. Eurocommissaris Vera Jourová (Justitie en Consumentenrechten) spreekt daarom van een ‘significante stijging’. De commissie meldt verder dat 72% van de gemelde berichten daadwerkelijk verwijderd wordt, in Nederland is dat 76%.

Ouders gluren massaal op mobiel van hun kind

In het kader van Safer Internet Day, 5 februari, is onderzocht hoe ouders omgaan met hun eigen ‘mobiele eenheid’, hun online kroost. En wat blijkt? Maar liefst 80% van de ouders zegt in de gaten te houden wat de kinderen online uitspoken. De helft kijkt mee en checkt appjes; een op de vijf volgt de kinderen zelfs via gps-apps. Het aantal meekijkende ouders daalt overigens met de leeftijd: hoe hoger, hoe minder toezicht. De belangrijkste reden lijkt de angst dat kinderen worden lastiggevallen. Die angst lijkt terecht: 26% van de tieners zegt wel eens online te zijn lastiggevallen, 21% dat ze online wel eens gepest zijn. Onbekend blijven echter de vele digitale kettingbrieven die kinderen krijgen, zo blijkt. Een derde van de tieners zegt wel eens zo’n ‘horror-appje’ te hebben gekregen, bijvoorbeeld over ene Jason die, als je het bericht niet doorstuurt, om 12 uur ’s nachts voor je slaapkamerraam verschijnt …

Sociale media in 2019: Instagram groeit, Facebook wordt minder populair

Volgens het jaarlijkse Nationaal Social Media Onderzoek van Newcom zijn vorig jaar 640 duizend Nederlanders gestopt met facebook. Instagram groeide verder (+20%) en kreeg er 830 duizend gebruikers bij. Ook WhatsApp (3%), Youtube (9%), Pinterest (18%) en LinkedIn (6%) groeiden. Whatsapp blijft het grootste platform, met 11,9 miljoen gebruikers. Twitter verloor 10% van de gebruikers, Snapchat 3%. Andere conclusies uit het Newcom-onderzoek zijn dat het sociale-media-gebruik in Nederland nog altijd stijgt, dat het Facebook-concern marktleider blijft en dat muziek-apps steeds populairder worden.
Over facebook nog dit: Waar in 2016 nog tweederde van alle Nederlandse jongeren dagelijks facebook gebruikte, is dat nu nog maar 30%. Jongeren haken massaal af, zo blijkt. Maar waarom? Is facebook ‘het nieuwe hyves’, vroeg Metro aan jongeren. ‘Op facebook staan dingen die jongeren niet boeien’, is een veelgehoorde verklaring. Logisch, gezien de groeiende aanwezigheid van (groot)ouders/ouderen op facebook, gekoppeld aan het feit dat facebook een jaar of vijftien bestaat en gebruikers van het eerste uur inmiddels (meer dan) volwassen zijn. Jongeren switchen naar Snapchat, Instagram en Tiktok (v/h Musical.ly) waar tieners soms al honderdduizenden volgers hebben. Ze hebben er meer controle over hun privacy, kunnen dingen delen zonder dat ouders mee kunnen gluren en vinden er alleen maar leeftijdsgenoten dan wel gelijkgezinden. ‘Zeurende huisvrouwen en tipsy tantes hebben de rebelse jeugd van facebook verjaagd’, aldus een facebook-verlater. ‘Zodra iets een vast onderwerp op kringverjaardagen wordt, is het voor tieners niet meer hip’. De sfeer op instagram is volgens jongeren ook ‘veel minder negatief’.

YouTube verbiedt schokkende video’s

Na onder meer waarschuwingen van politiekorpsen gaat YouTube filmpjes over de Bird Box Challenge verbieden. Bij deze uitdaging gaan deelnemers geblinddoekt de straat op – of de auto in. Met ongelukken tot gevolg. YouTube zegt ook filmpjes te gaan weren over de Fire Challenge, waarbij YouTubers zichzelf in brand steken – alles voor de likes nietwaar – en misschien wel alle ‘pranks’ te gaan verbieden. Die video’s worden, het zal niet verrassen, steeds heftiger: van nep-moorden tot drive-by beschietingen met nep-wapens. Vorig jaar zorgde de Tide Pod Challenge voor commotie: kinderen ‘aten’ wasmiddeltabletten en filmden dat, waarna fabrikanten als Procter & Gamble en Unilever speciale reclamespotjes uitzonden om mensen te waarschuwen. Een woordvoerder van YouTube zegt niet meer toe te laten ‘dat kinderen geprankt worden met als gevolg extreme trauma’s’. Kanaal-eigenaren die dergelijke video’s online zetten, krijgen twee maanden de tijd om de content te verwijderen, daarna een waarschuwing; na drie waarschuwingen wordt het kanaal afgesloten.

VS: Politie waarschuwt voor Bird Box-ongelukken

‘Rijd niet geblinddoekt’. De waarschuwing is simpel en in steeds meer landen te horen. Politiekorpsen over de hele wereld maken zich op voor de nieuwste facebook-challenge, deze keer gebaseerd op de Netflix-thriller Bird Box. Daarin moeten mensen een blinddoek omdoen om geen geesten te zien. Niet verwonderlijk is dan dat er gekkies zijn die geblinddoekt gaan autorijden. In Utah, VS veroorzaakte vorige week een meisje van 17 een ongeluk toen ze, geblinddoekt, frontaal op een tegemoetkomende auto botste. ‘Bird Box Challenge while driving … predictable result’, twitterde de plaatselijke politie. Op YouTube zijn video’s te vinden waarin mensen soms wel 24 uur geblinddoekt actief zijn.

“Belediging via sociale media is maatschappelijk probleem”

Volgens hoofdofficier Nicole Zandee (OM Amsterdam) zijn haatcomments en beledigingen op basis van uiterlijk, geloofsovertuiging of bijvoorbeeld seksuele voorkeur via sociale media een ‘maatschappelijk probleem’. Zandee zei, vlak voor kerst, tegen AT5 dat het goed zou zijn als ‘we gewoon eens beginnen met de fatsoensnormen weer in acht te nemen en gewoon normaal doen tegen elkaar‘. Ze reageerde op de recente aangiftes van twee columnisten die op sociale media werden bedreigd. ‘Als mensen aangifte doen dan zie je ook dat het soms gelijk gaat over wel een paar duizend uitingen die beledigend zijn’. Het eventueel volgende opsporingsonderzoek is echter ingewikkeld. ‘Soms ervaart iemand het als een enorme belediging en als we dan naar het strafrecht en de context kijken, dan is het nog hartstikke moeilijk om een succesvolle vervolging in te zetten’. Maar slachtoffers moeten die aangifte wel doen. Zandee vindt het ‘maatschappelijk relevant dat wij laten zien dat mensen de grens overgaan’ maar stelt dat het daarmee niet direct ‘strafrechtelijk succesvol’ zal worden.

“Politie kan leren van klachten, ook van die op sociale media”

Dat een klacht ‘een gratis advies’ is, wordt door de politie nog altijd niet genoeg onderkend. Zeker als die klachten via sociale media worden geuit, kanalen waarop burgers meer dan ooit actief zijn en waar ze ‘meer vormen van ongenoegen’ uiten dan via de min of meer officiële klachtenregelingen. Volgens onderzoek door Politie en Wetenschap, uitgevoerd door professor Gabriele Jacobs en haar team zijn sociale media ‘een rijke bron’ om het ongenoegen van burgers te peilen. Maar waar agenten vaak wel leren van individuele kritiek via de klachtenregeling, leren ze minder van al wat er op die sociale media wordt geschreven. Daarvoor is het niet nodig, en zelfs onmogelijk, ‘om op iedere tweet te reageren’ maar zouden deze klachten ‘systematisch gebruikt [moeten] worden als gratis burger-advies om de politiezorg constant te verbeteren’.

Duitsland: “Mooiste agente” moet kiezen tussen Instagram of korps

Een wel heel speciaal probleem met sociale media heeft agente Adrienne Koleszár uit Dresden: ze moet van haar korpschef deze maand kiezen tussen een carrière in het korps of eentje op instagram. Koleszár, 34 en ‘Deutschlands heisste Polizistin’, heeft op instagram bijna 600 duizend volgers die ze trakteert op foto’s in bikini’s en strakke suits, poserend in alle delen van de wereld. Momenteel heeft ze zes maanden verlof, om te onderzoeken of het leven als ‘influencer‘ haar bevalt. De korpsleiding heeft haar nu een ultimatum gesteld: ofwel ze gaat per januari 2019 weer fulltime als agent aan de slag, ofwel ze neemt ontslag. ‘Ik zou graag beide doen, maar ik besef dat je niet alles kunt krijgen in het leven’, aldus Koleszár in Bild. Ze heeft nu nog tot maandag om te beslissen welke weg ze wil inslaan.

EU-landen willen terreurberichten binnen uur offline

In een zoveelste poging om terroristische content offline te krijgen, hebben de EU-ministers van Justitie deze week ingestemd met een voorstel om techbedrijven die zulke video’s, foto’s en berichten niet binnen één uur offline halen, een boete op te leggen van 4% van hun jaaromzet. Volgens ‘Brussel’ zijn terroristische boodschappen vanwege de snelle verspreiding in het eerste het schadelijkst. De Europese Commissie kwam al eerder met het voorstel dit wettelijk te regelen omdat vrijwillige afspraken niet goed bleken te werken. Nederland was tegen het voorstel. Volgens justitieminister Ferd Grapperhaus biedt het voorstel te weinig rechtsbescherming. Hij wil content-verwijdering via de rechter. ‘Er moet echt een betere balans getroffen worden tussen de bredere fundamentele rechten en het snel verwijderen van terroristische inhoud op internet’, zei Grapperhaus. Een wetstekst is er echter nog lang niet. Eerst moet het Europees Parlement de zaak nog behandelen.

Racisme neemt af, “maar incidenten zijn ernstiger”

Het aantal racistische meldingen bij de politie is in 2017 afgenomen, maar er wel wel vaker geweld gebruikt. Die conclusie valt te trekken uit de zevende ‘Rapportage racisme, antisemitisme en extreemrechts geweld in Nederland‘ van het Verwey-Jonker Instituut en de Anne Frank Stichting. Het aantal meldingen daalde van 4038 in 2016 naar 3486 in 2017. Daarbij daalde het aantal beledigingen (van 75% naar 64%) en steeg het aantal bedreigingen (van 3% naar 12%). Het aantal meldingen over incidenten waarbij geweld werd gebruikt, steeg van 4% naar 13%. De onderzoekers zien verder een toename van ‘extreemrechtse samenzweringstheorieën’ die ook online welig tieren.

Groot-Brittannië: Mensen “delen veel te veel op sociale media”

Groot-Brittannië heeft last van ‘oversharing‘ en daar moet je enorm mee oppassen, is de centrale boodschap van een nieuwe campagne van Get Safe Online. Onderzoek toont aan dat Britten veel te veel informatie over zichzelf online zetten, met alle risico’s die daar tegenwoordig bij horen. Volgens Get Safe Online zouden elke minuut 21 Britten ‘doelwit worden’ als gevolg van onbewuste ‘oversharing’ op sociale media. ‘Ogenschijnlijk onschuldige postings, foto’s en filmpjes geven zo veel informatie over iemands leven, gezin en huis dat het gevaarlijk wordt’, zegt GSO-directeur Tony Neate. ‘Sommige informatie zet je beter niet online’. Uit het onderzoek blijkt dat 23% van de ondervraagde Britten op sociale media graag opschept over vakanties, 20% doet dat bij belangrijke gebeurtenissen zoals een verhuizing of het halen van je rijbewijs; 11% gebruikt de profielpagina om ‘een betere versie van zichzelf’ weer te geven. Niet verbazend is dan wellicht dat van alle Britten bijna de helft (46%) al eens slachtoffer was van een of andere vorm van internetoplichting. Wel opvallend is dan weer dat een kwart van hen dat niet eens doorhad en dat een op de vijf er niks aan deed. Het thema van de Get Safe Online Week is dan ook: oppassen met wat je deelt, #beawareofwhatyoushare. ‘Think twice about posts and photos you’re sharing’.