Belgie: Justitie mag voortaan op Facebook asielzoekers onderzoeken om fraude te ontdekken

Na een aanpassing van het Belgische asielrecht, mag staatssecretaris Theo Francken (Asiel en Migratie) nu wettelijk profielen op sociale media controleren om te zien of aanvragers hun asiel verdienen. Aanleiding voor de wijziging is de vrees dat asielaanvragers hun verhaal ‘aandikken’ – of gewoon liegen. Profielen op sociale media liegen vaak niet, is de gedachte, en tonen bovendien nog hoe de aanvrager(s) leefden in hun land van herkomst. Eerder gebruik van deze bronnen werd door de rechtbank teruggefloten, zodat de wet nu is aangepast. Justitie heeft nu ook de mogelijkheid om computers en smartphones van asielzoekers te doorzoeken als die daar toestemming voor geven. ‘Maar doen ze dat niet, dan maken ze hun zaak ook ongeloofwaardig’, zegt Francken.

“We zijn allemaal televisies”

‘Persoonlijk, emotioneel, rauw en instinctief’, moest Facebook Live worden van Mark Zuckerberg. Nou, dat is het geworden. Maar vermoedelijk op een andere manier dan Zuckerberg voorzien had. Het medium komt bijna dagelijks negatief in het nieuws, na weer een live gestreamde schietpartij, verkrachting of ander gewelddadig delict. De stroom van geweld leert ons één ding: we zijn zelf allemaal televisies, schrijft Sander Duivestein bij Marketingfacts, bij een lijstje van ‘schrikbarende’ misstanden die live werden uitgezonden. Hij doet een poging te verklaren hoe de ‘angst voor existentiële isolatie’ bij sommige mensen doorslaat in de ‘need to be seen’. Met de smartphone als middel om een einde te maken aan een ongezien leven, ‘in een samenleving die draait om aandacht’ maar waar het door een oneindige stroom aan berichten, films en foto’s ‘haast onmogelijk is om nog op te vallen’. Met live video als logisch vervolg op de selfie. ‘Ik durf dan ook te stellen: we hebben nog niets gezien’.

VS: Facebook-killer schiet zichzelf dood na politiejacht

Na een landelijke zoekactie van twee dagen heeft Steve Stephens, beter bekend als de Facebook-killer, zichzelf doodgeschoten. Stephens werd gezien bij een McDonalds waar ze extra lang deden over zijn (allerlaatste) happy meal. De opgetrommelde politie zette de achtervolging in, ramde Stephens auto waarna die zelfmoord pleegde. Stephens schoot eerder, live op facebook, een bejaarde man dood en claimde in een facebook-filmpje dat hij nog dertien anderen vermoordde. Korpschef Calvin Williams van de Cleveland Police noemt het daarom jammer dat Stephens dood is. ‘There are a lot of questions, I’m sure, that not only the family, but the city in general would have had for Steve’. Onduidelijk is of Stephens die dertien mensen echt vermoordde.
In de nasleep van het incident gaat het vooral over de rol van Facebook. Het bedrijf beloofde, voor de zoveelste keer, strengere controles en nóg meer software om wraak- dan wel kinderporno sneller op te sporen en te verwijderen. Maar keer op keer blijkt dat mens en machine falen, hoe choquerend sommige beelden en boodschappen ook zijn. Er glipt nog steeds van alles door de mazen van het net, van kinderporno via executies en onthoofdingen in Raqqa tot live gestreamde gang bangs. Volgens de moderatoren van Facebook schonden die beelden de gedragscode van Facebook niet, terwijl ze overduidelijk in strijd zijn met de wet. De vraag is echter ook in hoeverre Facebook verantwoordelijk kan worden gehouden voor wat er allemaal online komt. Zuckerberg himself noemde Facebook al eens ‘een spiegel is van de werkelijkheid, inclusief zijn donkere kanten’ en live video zelfs ‘het perfecte medium om ruw en instinctief materiaal te plaatsen’. Maar critici stellen dat Facebook beter moet weten. Ook iemand die een spiegel ophangt heeft zijn verantwoordelijkheid, zegt hoogleraar ethiek & techniek Jeroen van den Hoven (TU Delft). ‘Facebook geeft iedereen een supermegafoon om alles ongefilterd de wereld in te slingeren. Daarmee grijpt Facebook echt in de wereld in, in de manier hoe we met elkaar omgaan’. Ook techniekfilosoof Esther Keymolen (Universiteit Leiden) vindt dat Facebook meer moet doen, ‘ook al kan ‘100 Procent veiligheid met livevideo niet geboden worden’. Ze wil dat het bedrijf transparant wordt over de regels en logaritmes die content controleren. Dat wil ook mediahoogleraar Jan van Dijk (Universiteit Twente): ‘we zijn overgeleverd aan de regeltjes en algoritmes van Facebook, zonder dat we weten wat de regels precies zijn’. Filosoof Coen Simon bepleit iets geheel anders: als het een overheidstaak is om de publieke ruimte veilig te houden, waarom is er dan nog geen overheids-facebook? ‘Dat klinkt als een horrorscenario maar het is de enige oplossing’.

India: Omstanders maken selfies met verdrinkende man

De politie in Kolar, India gaat onderzoeken of omstanders die getuige waren van een verdrinking, aangeklaagd kunnen worden. Toen een bejaarde man in het water was gevallen, maakte iedereen selfies – de man werd niet geholpen. Een teken des tijds, schrijft de Bangalore Mirror, dat ‘iemands leven hooguit een digitale voetnoot’ is. Alsof het ging om ‘a happy moment not to be lost at any cost’. Ook al riep de man om hulp, niemand hielp. De man werd later uit het water gehaald maar bleek al overleden.

Nederlanders willen social media-wachtwoorden niet afgeven in VS

Zes op de tien Nederlanders die naar de VS willen, weigert hun wachtwoorden van sociale media op te geven als de Amerikaanse douane daar om vraagt. controle om wordt gevraagd. Metazoekmachine Kayak onderzocht de houding van Nederlanders tegen de verscherpte anti-terrorismemaatregelen die de regering-Trump onlangs heeft voorgesteld. De Immigration Service wil ook een overzicht van alle contacten op je telefoon en zelfs je financiële gegevens. Van de ondervraagden zegt een kwart deze informatie wel te verstrekken ‘als het echt nodig is’. 60% vindt de maatregel ‘een regelrechte inbreuk op hun privacy’. De weigering wachtwoorden af te geven, blijkt vooral ingegeven door de angst dat er aan hun account wordt gerommeld, dat vrienden of posts verwijderd worden en dat een ander iets post van zijn/haar account. Ruim eenderde wil niet dat de autoriteiten toegang krijgt tot de privéinformatie die op vele accounts te vinden is.

Belgie: Brandstichtende tieners “verraden door Facebook”

Een recente brand in een voormalige drukkerij in Brugge was wel erg gemakkelijk op te lossen. Twee tienermeisjes (13 en 14) die op facebook erg loslippig waren over de brand, zijn inmiddels opgepakt en ‘ter beschikking gesteld van de jeugdrechter’. Na de brand in het gebouw, een ‘geliefde trekpleister voor de spelende jeugd’, waren al kinderen gezien maar buurtonderzoek leverde hooguit een paar namen op. Ook enkele ouders werden aangesproken, zonder resultaat. Totdat iemand een facebook-discussie ontdekte … De twee meisjes lieten zich daarin ontvallen dat zij de brandstichters waren. Het parket onderzoekt de zaak. De meisjes krijgen mogelijk een alternatieve straf.

Kabinet bekijkt boete discriminatie internet

Net zoals in Duitsland. Het (demissionaire) kabinet bekijkt de invoering van forse boetes voor sociale netwerkbedrijven die discriminerende uitlatingen niet of te laat weghalen. Minister Stef Blok (VenJ) antwoordde op kamervragen van de CU die het Duitse model ook in Nederland wil invoeren. In het Duitse voorstel krijgen bedrijven als Facebook en Twitter enorme boetes, oplopend tot vijftig miljoen euro, als ze te weinig doen om strafbare uitingen of gedragingen, zoals discriminatie, bedreigingen, haat en nepnieuws, niet binnen 24 uur weghalen. In Duitsland kreeg het voorstel forse kritiek; het zou de vrijheid van meningsuiting beperken. Minister Blok wijst daar ook op. Volgens hem brengt zo’n wet ‘een heel aantal intrigerende vragen en spanningen’ met zich mee en raakt het ‘heel wezenlijke grondrechten’.

Engeland: Politie waarschuwt voor Blauwe Walvis

De Blue Whale Challenge, een facebook-‘spel’ dat in Rusland al tot meerdere zelfdodingen heeft geleid, schijnt nu ook in Engeland populair te zijn. De West Yorkshire Police waarschuwde vorige week in ieder geval voor de gevaren ervan. ‘We would urge parents and guardians to remain vigilant and monitor your child’s use of the internet’. In het spel krijgen deelnemers vijftig dagen lang elke dag een opdracht, jezelf snijden of zo. Op de laatste dag is de opdracht dan vaak om ergens vanaf te springen. Enkele tientallen Russische kids deden dat naar verluidt al.

VS: 11-jarige verhangt zich na ‘internetgrap’

Voor de zoveelste keer heeft ‘een grap’ op sociale media geleid tot de dood van een minderjarige. Dit keer ging het om een jongetje van 11 uit Marquette, Michigan. Tysen Benz hing zich op nadat hij op sociale media gelezen had dat zijn vriendinnetje zelfmoord gepleegd had. Benz was kennelijk zo ontdaan door dat nieuws – uiteraard nep – dat hij op diezelfde profielsite schreef dat hij zich ook ging ophangen. Niemand reageerde. Waarop Benz in zijn kamer deed wat hij schreef. Zijn moeder vond hem kort daarna. De politie onderzoekt de rol van klasgenoten, met name de rol die het bewuste vriendinnetje speelde. Volgens een woordvoerder wordt in ieder geval één persoon aangeklaagd en vervolgd voor het misbruiken van telecommunicatie en het gebruiken van een computer voor een misdrijf. Sinds een paar jaar hebben veel staten in de VS, waaronder Michigan, speciale anti-pest-wetten waarin cyberpesten expliciet is opgenomen.

Israel: “Honey trap” voor militair toont kwetsbaarheden sociale media

Een oude spionagetruc maar dan in een nieuw jasje: een aantrekkelijk vrouw gaat online een relatie aan met een soldaat maar blijkt later een Palestijnse spion. Een senior intelligencemedewerker van het Israëlische leger vertelde persbureau Bloomberg onlangs dat honderden soldaten op die manier waren verleid, meestal via facebook messenger. Het plan zou zijn bedacht door Hamas. Met circa veertig nepprofielen van jonge vrouwen geboren in Europa en de VS werden Israëlische militairen benaderd. De vrouwen zouden terug naar Israël willen om te vechten. De chats leverden de Palestijnen veel informatie op: afgeluisterde gesprekken, internetprofielen, foto’s, lokaties. De zaak toont hoe simpel een land dat wereldwijd geprezen wordt voor haar cyberpower toch slachtoffer kan worden, schrijft Information Management. ‘All of us have some kind of connection to social media. It’s something continuous and happens all the time. You can’t prevent it’. Relatief nieuw is dat er nu direct contact was tussen strijders uit beide landen – in ieder geval heeft het Israëlische leger direct een bewustwordingscampagne gestart. Het plan liep overigens stuk toen enkele soldaten uit één eenheid bemerkten dat ze door dezelfde vrouw waren benaderd. Dat was té toevallig – cyberexperts ontdekten vervolgens hoe het zat. Overigens gebeurde het omgekeerd ook al: Israëlische ‘vrouwen’ proberen al jaren met Palestijnse strijders in contact te komen. En ook lang voordat internet bestond, werd de tactiek toegepast: al in 1986 trapte een overgelopen nucleaire expert in zo’n ‘liefdesval’.

Youtubers boos, krijgen geen geld meer voor treitervideo’s

Steeds meer bedrijven tonen geen advertenties meer bij controversiële filmpjes op YouTube. Ook Google toont nauwelijks meer advertenties bij aanstootgevende video’s van vloggers. Die worden daarom vol geraakt waar het het meeste pijn doet: in de portemonnee. Adverteerders kunnen sinds kort kiezen wáár hun ads worden getoond. Logischerwijs kiezen de meesten dan voor ‘veilige’ filmpjes, zonder bloot, drugs, geweld of andere extremistische content. Een van die vloggers, Jeffrey Rossen (gemiddeld hooguit 5000 kijkers), verdient bijna niks meer, zegt hij in een filmpje met zijn filmpjes. Niet erg, vindt hij, YouTube was ‘een extraatje’. Ook andere vloggers, zoals Paul Goudsmit, aka TheKing77nl, die al veel controversiële filmpjes plaatste, zeggen de meeste inkomsten uit een reguliere baan te halen. Bij Google stelt woordvoerder Rachid Finge dat YouTubers altijd in beroep kunnen gaan als hun video aanstootgevend wordt genoemd. ‘We hebben een team van mensen die 24 uur per dag dit soort meldingen bekijkt en verwerkt’.

Illegale automeeting beëindigd door politie

In ’s Gravenpolder, Zeeland heeft de politie een ‘bijeenkomst voor autoliefhebbers’ beëindigd na meldingen van omwonenden dat er gecrost zou worden. Agenten troffen circa 150 auto’s aan en rond de 250 mensen; op het terrein stond ook al een horeca-kar. De initiatiefnemer van het evenement, via facebook gepland, zonder vergunning uiteraard, zei dat hij verbaasd was over de hoge opkomst.

Belgie: “Omstreden Nederlander” achter valse accounts parket Brugge

Het parket in Veurne, België is een onderzoek gestart naar de man achter de valse accounts die op twitter en facebook zijn aangemaakt voor het parket in Brugge. Op de pagina’s worden ‘lasterlijke berichten’ gepost tegen magistraten en politiemensen, inclusief hun namen en (soms) telefoonnummers. Maar het parket heeft helemaal geen accounts, zegt woordvoerster Celine D’Havé. Verantwoordelijk voor de accounts is, schrijven kranten, een Nederlander die al jarenlang ‘oorlog voert’ tegen het parket. Deze man (56) exploitant van een psychologische praktijk in Knokke, werd zomer 2014 veroordeeld voor oplichting en seks met klanten en vorig jaar nog tot zes maanden celstraf omdat hij een hoofdinspecteur stalkte. Een woordvoerder van het parket zegt dat de accounts mogelijk geblokkeerd zullen worden.

Journalist bedreigd na oproep op Facebook, activiste ondergedoken

Twee gevallen deze week waarin PVV-aanhangers betrokken lijken bij bedreigingen. In Almere deed journalist Max Joling aangifte omdat hij op facebook wordt bedreigd. In een ‘multiculturele’ facebookgroep werd opgeroepen om alle berichten van Joling, ‘openlijk aanhanger’ van de PVV, bij facebook te rapporteren als aanstootgevend. Joling meldt ook privéberichten te krijgen waarin staat dat hij gestenigd moet worden en een ‘ISIS-behandeling’ moet ondergaan.
En dat terwijl blogger en activiste Anne-Fleur Dekker (22) al enkele dagen ondergedoken is vanwege bedreigingen uit PVV-hoek. Dekker, en medewerkster van GL in Hilversum, dook onder nadat onder meer Geert Wilders zelf een bericht over Dekker deelde op facebook. In dat bericht stond dat Dekker, als voorzitter van een stembureau, niet objectief zou zijn geweest, dat er PVV-stemmen verdwenen waren en dat ze zou hebben opgeroepen Wilders te stenigen. Maar Dekker wás helemaal geen voorzitter van dat stembureau. En dat ‘stenigen van Wilders’ zou ooit een zinnetje geweest zijn in een twittergesprek van ruim een jaar terug, waarin Dekker, ‘duidelijk cynisch bedoeld’, reageerde op een tweet waarin iemand ‘minstens vijfhonderd mensen’ zocht om stenen te gooien naar een moskee. Dat was zogenaamd een ludieke actie waarop Dekker het stenigen van Wilders ook wel ludiek noemde. Enfin. Op facebook werd die nuance natuurlijk niet vermeld. Met als gevolg dat Dekker niet meer thuis durfde te slapen. Ze is boos op Wilders ‘want hij weet donders goed dat zijn achterban de berichten gelooft die hij op Facebook deelt’. De politie heeft haar een casemanager toegewezen, Wilders twitterdedat hij aangifte tegen Dekker gaat doen.

VS: Groepsverkrachting live uitgezonden op Facebook

De politie in Chicago zoekt naar vijf of zes mannen die een 15-jarig meisje zouden hebben verkracht. Van de mannen zijn goede signalementen beschikbaar: de groepsverkrachting werd live gestreamd op Facebook Live. Superintendent Eddie Johnson van de CPD noemt het verbijsterend dat enkele tientallen mensen de beelden zagen maar dat niemand de politie belde. Facebook zelf weigert commentaar en roept alleen maar dat ‘we do not allow that kind of content’. Tja. Onduidelijk is of het filmpje bijvoorbeeld is ‘gevlagd’ als ongepast en of het bedrijf daarop actie ondernam. Nog geen week geleden werd in een vergelijkbare zaak een meisje veroordeeld voor het live streamen van een verkrachting.

Update: De Chicago Police meldt dat het slachtoffer via facebook door onbekenden wordt gepest en bedreigd .